15 jaar na het verschijnen van Diagnose 2025 blikken auteurs Philip J. Idenburg en Michel van Schaik terug én opnieuw 15 jaar vooruit: naar 2040. De toekomstbeelden die zij in 2010 schetsten voor 2025 worden nog eens tegen het licht gehouden. Zijn ze verwerkelijkt of wanen gebleken?
Als je werkzaam bent in de gezondheidszorg in Nederland en iedere dag te maken hebt met haar kwalen, lijkt het soms wel alsof ze almaar zieker wordt: diagnose ongeneeslijk ziek. Het mooie aan Diagnose 2040 is echter dat het laat zien hóé hard er in de afgelopen 15 jaar aan de weg is getimmerd. Hoeveel prachtige initiatieven er zijn die de beweging van ziekte naar gezondheid, naar digitalisering en preventie, naar zorgzame gemeenschappen en duurzamere zorg mogelijk maken en voeden. De zorg heeft zowaar zelfgenezend vermogen!
Zorgtransformatie richting 2040: de zorg kan nog steeds beter
Hoewel er grote stappen zijn gezet sinds 2010, zijn vrijwel alle bewegingen die destijds werden voorspeld nog altijd gaande en nog steeds broodnodig. De arbeidsmarkt is in de tussentijd veel krapper geworden en de nood lijkt hoger dan ooit. De verandering die nodig is in de komende 15 jaar vraagt dan ook om veel meer samenwerking tussen alle verschillende partijen.
Een heuse transformatie is nodig van de manier waarop we naar zorg kijken en hoe we die organiseren. Nog meer digitaal. Meer vanuit preventie. Meer oog voor vrouwengezondheid en mentale volksgezondheid. Handelen vóórdat we erger moeten voorkomen of wederom pleisters moeten plakken. Allemaal nodig als we met een tanende beroepsbevolking de toenemende vraag naar zorg willen kunnen pareren én de boel betaalbaar willen houden.
Ook voor deze transformaties worden talloze voorbeelden genoemd die we zó kunnen opschalen. Het ligt eigenlijk voor het oprapen. Knap werk van de schrijvers om opnieuw zo’n breed beeld neer te zetten van de zorg in Nederland én van wat er nodig is.
Van diagnose naar behandelplan voor de Nederlandse zorg
Ruim 250 pagina’s vol analyse, inspirerende voorbeelden, interviews en toekomstrichtingen. Het is bijna te veel om te bevatten. Aan diagnoses geen gebrek in Diagnose 2040; aan potentiële interventies ook niet (met name invasief en weinig ‘conservatief’; niks doen is namelijk geen optie). De behandelmogelijkheden zijn haast eindeloos. Het is daarmee bijna het farmacotherapeutisch kompas voor de zorg geworden.
Wat ik in Diagnose 2040 echter mis, mis ik ook in de zorg: een behandelplan waarin we samen beslissen. De zorg als patiënt en de schrijvers als behandelaars. Niet alleen keuzeopties, maar ook werkelijk kiezen en de consequenties dragen. De zorg transformeren gaat niet zonder pijn. Niet zonder dat er ook slachtoffers vallen of heilige huisjes sneuvelen.
Een behandelplan voor de zorg waarin de partijen in het ecosysteem samen kiezen voor de meest kansrijke optie. En daar dan samen ook naar handelen. En dat is breder dan de partijen die we meestal als ‘het zorgveld’ aanduiden. Dat hebben de schrijvers wel laten zien.
Ik begrijp dat dat een vrijwel onmogelijke opgave is, maar een mooi streven voor een nieuw boek wellicht.