Doe eens normaal van Danielle Jiskoot en Sacha Martina is wat mij betreft een absolute aanrader. Het biedt een verrassend nuchtere, persoonlijke en soms behoorlijk confronterende kijk op hoe wij met verschillen omgaan. Het boek leest heerlijk weg, zit vol persoonlijke verhalen en herkenbare situaties en sleept je echt mee. De auteurs weten een onderwerp dat tegenwoordig nogal snel tot verhitte discussies leidt, toegankelijk en menselijk te maken. Zonder de scherpe randjes eraf te halen.
Ook persoonlijk raakte het boek me. Ik heb zelf een zoontje dat niet helemaal binnen het standaardplaatje past. En dan kijk je toch anders naar dat woordje ‘normaal’. Want wie heeft ooit bepaald wat de standaard is? En waarom zouden we daar allemaal aan moeten voldoen?
Van vooroordelen naar verbinding
Doe eens normaal bestaat uit tien hoofdstukken die je stap voor stap meenemen van bewustwording naar begrip en uiteindelijk naar actie. En die opbouw werkt ontzettend goed.
De auteurs beginnen bij de basis: onze definitie van normaal. Ze laten zien hoe aannames, ons brein en kuddegedrag bepalen hoe we naar anderen kijken. Want laten we eerlijk zijn: iedereen heeft vooroordelen. Ja, jij ook!
Ze houden je een spiegel voor en laten zien hoe onbewuste overtuigingen ons dagelijks gedrag beïnvloeden. Van culturele verschillen op de werkvloer tot genderongelijkheid en de manier waarop we mensen onbewust in hokjes plaatsen.
Het is confronterend en tegelijkertijd ontzettend herkenbaar. Daardoor komt de boodschap binnen.
Waarom we ongemakkelijke gesprekken over diversiteit liever vermijden
De auteurs laten zien hoe polarisatie, social media en onze behoefte om het vooral gezellig te houden echte gesprekken steeds moeilijker maken. We willen niemand kwetsen, zeggen liever niets of schieten juist meteen in de verdediging. Maar in dat ongemak zit vaak de grootste kans op verbinding.
Ook onderwerpen als microagressies, taalgebruik en humor komen uitgebreid aan bod. Wanneer is iets een onschuldig grapje en wanneer raakt het iemand écht? En waarom vinden we het zo moeilijk om te accepteren dat onze goede bedoelingen niet altijd goed overkomen?
De boodschap is helder: je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn om elkaar wel met respect serieus te nemen.
Kleine stappen naar meer diversiteit en inclusie
Gelukkig blijft het boek niet hangen in bewustwording. De auteurs maken de vertaalslag naar de praktijk met concrete oefeningen, reflectievragen en kleine acties die je direct kunt toepassen.
Van je eigen vooroordelen herkennen tot bewust luisteren, ruimte maken voor andere perspectieven en je ego af en toe parkeren. Wat mij vooral aanspreekt, is de eenvoud. Je hoeft niet morgen de hele wereld te veranderen. Begin gewoon bij jezelf. Bij hoe je kijkt, luistert en reageert.
Daarnaast geven de interviews met onder anderen Barbara Barend, Akwasi Owusu Ansah en Fleur Overgaag het boek extra diepgang. Verschillende perspectieven die de inhoud nog menselijker maken.
Jiskoot en Martina schrijven direct, helder en zonder ingewikkeld taalgebruik. Het voelt alsof je met twee mensen in gesprek bent die je niet willen vertellen hoe je moet denken, maar je vooral uitdagen om zélf beter na te denken.
Het is confronterend zonder belerend te worden. Het stelt scherpe vragen zonder je meteen in een hokje te plaatsen. En het laat zien dat diversiteit en inclusie helemaal geen ingewikkeld theoretisch verhaal hoeven te zijn. Het gaat uiteindelijk gewoon over mensen.
Een boek over menselijkheid
Als moeder van een kind dat net even anders is, weet ik hoe snel mensen denken vanuit een standaard. Terwijl anders helemaal niet minder betekent. Dit boek laat je opnieuw nadenken over die vanzelfsprekendheid. En dat vind ik enorm waardevol.
Doe eens normaal is veel meer dan een boek over diversiteit en inclusie. Het is een boek over menselijkheid. Over hoe we naar elkaar kijken, met elkaar praten en ruimte maken voor verschillen.
Een boek voor leiders, HR-professionals, ouders, docenten en eigenlijk gewoon iedereen die met mensen te maken heeft.
Laten we stoppen met tegen elkaar zeggen: ‘Doe eens normaal.’ En laten we beginnen met onszelf de vraag te stellen: waarom vinden we anders eigenlijk zo moeilijk? Het nieuwe normaal begint immers niet bij de ander. Het begint bij onszelf.