HEMA is lange tijd een bedrijf van echte ondernemers geweest. Tot het rond de eeuwwisseling in handen kwam van private-equitybedrijven. Kostenverlaging en snel rendement vormen bij dergelijke overnames vaak het uitgangspunt. Vervolgens groeide HEMA uit tot een internationale keten, met hoge schulden tot gevolg. Ondertussen rukte de concurrentie op en raakte HEMA steeds verder verwijderd van haar eigen identiteit.
In de zware periode rond 2020 stapten nieuwe eigenaren in: de Nederlandse investeringsmaatschappij Parcom en de familie Van Eerd, die inmiddels alle aandelen bezit. Hun intentie was om HEMA voor de lange termijn en volgende generaties te behouden. Dat bleek de redding voor het bedrijf, dat inmiddels weer een gezond resultaat behaalt.
Maar zo'n omslag komt niet vanzelf tot stand. Hoe is dat gelukt? Van Eck tekent het op aan de hand van vele gesprekken met betrokkenen. Het boek is een ode aan het team dat de ware aard van HEMA weer naar boven heeft gebracht.
Zonder wrijving geen glans
Saskia Egas Reparaz kreeg de uitdagende taak om de wederopstanding van dit iconische bedrijf te leiden. Met zowel eigen vestigingen als franchisenemers was een cultuuromslag niet eenvoudig. De recente geschiedenis, waarin HEMA nauwelijks nog innoveerde terwijl zelfstandige winkeliers wel investeerden, lag nog vers in het geheugen.
Of terugkeren naar de kern de nieuwe koers zou worden, stond aanvankelijk niet vast. Sommige medewerkers waren doof geworden voor de zoveelste aankondiging van nieuwe plannen. Het kostte moeite hen ervan te overtuigen dat het dit keer menens was.
Hoe kreeg de nieuwe CEO iedereen mee? Door goede mensen om zich heen te verzamelen, op het juiste moment de juiste vragen te stellen, echt te luisteren en een visie neer te zetten. Er werd afscheid genomen van mensen die niet bij het DNA van HEMA pasten. Zo ontstond een goede balans tussen nieuw bloed om de cultuur te verversen en ervaren cultuurdragers om kennis te behouden. De medewerkers die bleven, hervonden hun liefde voor hún warenhuis. Langzaam keerde ook hun trots terug.
Niet in een rechte lijn, wel vooruit
Na de diagnose werd een plan opgesteld, vooral gericht op de Nederlandse markt. Door keihard te werken en consequent dezelfde herkenbare toon aan te slaan, werd het plan werkelijkheid. De CEO gaf zelf het goede voorbeeld en toonde leiderschap: transparant, kwetsbaar en overtuigend.
Dat ging, zoals ze het zelf noemt, niet in een rechte lijn, maar wel vooruit. Egas Reparaz bracht retailkennis mee en werd voor deze functie gekozen vanwege haar tomeloze ambitie en warme gevoel voor HEMA. Het herstel van de levensvatbaarheid levert een prachtig verhaal op, even bescheiden als succesvol.
Mens en merk
Met Van Eck als hoofdauteur staan het merk en de mensen die eraan werken logischerwijs centraal. Samen met Egas Reparaz en later het transformatieteam ontwikkelde hij het strategiehuis van HEMA. Met vijf tot de verbeelding sprekende G's en zes strategische lijnen, waarvoor telkens een MT-lid verantwoordelijk is, werd Echt HEMA opnieuw uitgevonden.
De merkstrategie ontstond aanvankelijk met veel passie aan de keukentafel en werd later samen met kritische praktijkmensen verder verfijnd. Met een eigen marketingcommunicatieteam in plaats van een extern reclamebureau werd voor alle betrokkenen voelbaar hoe HEMA weer tot leven kwam.
Jonge medewerkers benutten nieuwe kanalen, waardoor ook jonge consumenten de winkels vaker weten te vinden. Nu HEMA niet alleen positieve herinneringen oproept, maar ook bewondering in het heden, is het bedrijf klaar voor de toekomst. HEMA is weer een warenhuis van nu.
Jip en Janneke
Geheel in de stijl van HEMA brengt dit boek de complexiteit, die er zeker is, terug tot Jip-en-Janneketaal. Verwacht in dit marketingmanagementboek geen breedsprakige filosofische uiteenzettingen. Dankzij de uitspraken van betrokkenen kun je je levendig voorstellen hoe de verschillende fases zijn doorlopen.
Saskia Egas Reparaz blijkt een ster in het formuleren van kernachtige, aansprekende conclusies. Haar zinnen lijken bijna terloops uit haar mond te rollen en verdienen stuk voor stuk een tegeltje.
hoe HEMA weer écht HEMA werd (à la nijntje, zonder hoofdletters) is een boek van en voor toonaangevende marketeers en managementstrategen. Een marketingboek waar je hart van opengaat. Zéker als je van retail houdt.
Maar het is ook een boeiend en inspirerend boek voor iedereen die werkt in organisaties waar klantbehoeften centraal staan. Of dat nu retail, horeca, financiële dienstverlening, zorg of onderwijs is. Iedere organisatie waarin mensen klantrelaties aangaan, kan een love brand worden.
Niet door zichzelf groter te maken, maar door zichzelf terug te vinden. En dát is precies wat HEMA heeft gedaan.