trefwoord

Archiefonderzoek: het geduldige speurwerk naar het verleden

Wie de geschiedenis wil doorgronden, ontkomt niet aan het archief. Achter de stoffige dozen en vergeelde documenten schuilt vaak een verhaal dat nog niet eerder is verteld. Archiefonderzoek vormt de ruggengraat van de biografie, de geschiedschrijving en zelfs de onderzoeksjournalistiek. Het vraagt om geduld, bronkritiek en een flinke dosis speurzin. Op deze pagina brengen we boeken samen die laten zien hoe archiefonderzoek in de praktijk werkt, van het Regionaal Archief Alkmaar tot geheime MIVD-dossiers.

Maarten Müller
‘Stadt van gewelt off van justicie?’
Maarten Müller dook diep in het Regionaal Archief Alkmaar en andere archieven om deze studie op te bouwen. Een schoolvoorbeeld van hoe grondig bronnenonderzoek tot nieuwe historische inzichten leidt.
Boek bekijken
€ 20,-
Levertijd ongeveer 15 werkdagen | Gratis verzonden
Paul Borghaerts
Houtstromen
Voor 'Houtstromen' bestudeerde Paul Borghaerts duizenden archiefstukken om de geschiedenis van houthandel en boerderijbouw te reconstrueren. Een indrukwekkend staaltje van geduldig bronnenwerk.
Boek bekijken
€ 49,90
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

Archiefonderzoek als fundament van de biografie

Geen genre leunt zo zwaar op archiefonderzoek als de biografie. Het opsporen van brieven, dagboeken en officiële documenten bepaalt vaak of een levensverhaal overtuigend wordt verteld. Twee boeken laten zien hoe dat proces eruitziet, van methode tot praktijk.

Spotlight: Dik van der Meulen

Dik van der Meulen won de AKO Literatuurprijs voor zijn biografie van Multatuli en de Libris Geschiedenis Prijs voor die van Willem III. Als geen ander weet hij hoe archiefonderzoek de basis legt voor een geloofwaardige levensbeschrijving.
Dik van der Meulen Monica Soeting
Hoe schrijf ik een biografie?
In Hoe schrijf ik een biografie? wijden Van der Meulen en Monica Soeting een heel hoofdstuk aan 'de archieven in'. Onmisbaar voor wie zelf archiefonderzoek wil doen voor een levensverhaal.
Boek bekijken
€ 16,99
Levertijd ongeveer 3 werkdagen

Spotlight: Hans Renders

Hans Renders, directeur van het Biografie Instituut, weet als geen ander wat er komt kijken bij het ontsluiten van een gesloten archief. Samen met Max Pam en Piet Schreuders bracht hij het archief-Hermans in kaart.
Max Pam Hans Renders Piet Schreuders
Het universum van Willem Frederik Hermans
Voor Het universum van Willem Frederik Hermans brachten Hans Renders, Max Pam en Piet Schreuders twee jaar door in het gesloten archief van de schrijver, met nooit eerder gepubliceerde vondsten als resultaat.
Boek bekijken
€ 49,50
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Redactioneel - Aartsvaders
Pierre Pieterse
Pierre Pieterse schrijft over zijn fascinatie voor de biografie als genre - een fascinatie die onlosmakelijk verbonden is met het archiefonderzoek dat aan elke goede levensbeschrijving voorafgaat.

Auteurs die schrijven over 'archiefonderzoek'

Van straatnaam tot staatsgeheim: archiefonderzoek in de lokale en nationale geschiedenis

Archiefonderzoek beperkt zich niet tot beroemde levens. Ook de geschiedenis van een stad, een familie of een politieke crisis komt vaak pas goed tot leven na grondig speurwerk in officiële archieven.

Erik Tigelaar
Het Utrechts straatnamenboek
Erik Tigelaar verrichtte nieuw archiefonderzoek naar de herkomst van Utrechtse straatnamen. Het resultaat is een gebonden naslagwerk waarin elke straat een eigen geschiedenis krijgt.
Boek bekijken
€ 21,50
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Bob de Graaff
Coups, tegencoups en constitutie
Bob de Graaff kreeg unieke toegang tot MIVD-archieven voor Coups, tegencoups en constitutie. Kritische bronnenanalyse levert hier onthullingen op over een gevoelig hoofdstuk in de vaderlandse geschiedenis.
Boek bekijken
€ 29,90
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Nieuw beschikbaar gekomen bronnen wierpen een ander licht op de gebeurtenissen rond de val van Srebrenica, en dwongen tot herziening van eerdere conclusies. Uit: De val van Srebrenica
NIOD
De val van Srebrenica
Het NIOD baseerde dit standaardwerk over de val van Srebrenica op een uitgebreid archiefonderzoek naar destijds nog ongepubliceerde bronnen. Een indringend voorbeeld van hoe archiefwerk historische waarheidsvinding dient.
Boek bekijken
€ 39,90
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden

Persoonlijke archieven: van koningshuis tot familiegeheim

Sommige archieven zijn niet openbaar toegankelijk, maar juist daarom des te waardevoller wanneer een onderzoeker er wel toegang toe krijgt. Deze boeken tonen wat er gebeurt wanneer besloten archieven eindelijk hun geheimen prijsgeven.

Vincent Dujardin
Boudewijn
Vincent Dujardin kreeg via koningin Fabiola exclusieve toegang tot het privéarchief van koning Boudewijn. Zo'n zeldzame kans levert een biografie op met een ongekende mate van intimiteit.
Boek bekijken
€ 39,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
F. Peters
Het meisje bij het venster
In Het meisje bij het venster besteedt hoofdpersoon Rik veel tijd aan archiefonderzoek naar zijn stamboom en de herkomst van zijn familienaam - herkenbaar voor iedereen die ooit genealogisch onderzoek deed.
Boek bekijken
€ 20,-
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

Archiefonderzoek als speurwerk: journalistiek en cold cases

Ook buiten de academische geschiedschrijving is het archief een onmisbare bron. Journalisten en true-crime-auteurs grijpen terug op documenten om zaken te reconstrueren die soms decennia oud zijn.

Spotlight: Luuk Sengers

Luuk Sengers is onderzoeksjournalist en schrijft onder meer voor De Groene Amsterdammer over de impact van machtige bedrijven op klimaat en milieu. Archiefonderzoek is voor hem een dagelijks gereedschap.
Luuk Sengers
Onderzoeksjournalistiek
In Onderzoeksjournalistiek wijdt Sengers een heel hoofdstuk aan het zoeken in archieven als bron voor journalistiek onderzoek - essentiële kost voor wie zelf onderzoek wil doen.
Boek bekijken
€ 41,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Liselotte van Leest
De zaak-Marietje Kessels
Liselotte van Leest dook in de archieven om de honderd jaar oude zaak-Marietje Kessels helemaal opnieuw te onderzoeken en kwam tot verrassende nieuwe inzichten.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Handboek Internetresearch, vijfde editie
José Otte
José Otte beschrijft in dit artikel over het Handboek Internetresearch hoe lastig en tijdrovend gedegen onderzoek kan zijn - een les die evengoed geldt voor onderzoek in fysieke archieven.

Archiefonderzoek en de geschiedenis van slavernij en oorlog

Bij ingrijpende hoofdstukken uit de geschiedenis, zoals slavernij en oorlog, is archiefonderzoek vaak de enige manier om stemmen te horen die lang zijn genegeerd of verzwegen.

Karwan Fatah-Black Camilla de Koning
Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij
Camilla de Koning en Karwan Fatah-Black tonen in Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij hoe fragmentarische archiefbronnen toch kunnen bijdragen aan een nieuw, completer verhaal.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Het meisje dat bleef leven Het verhaal van Hedy, die als archiefonderzoeker bewijsmateriaal verzamelde voor het Artsenproces, laat zien hoe archiefwerk niet alleen historische kennis oplevert, maar ook recht kan doen aan slachtoffers.

Praktische toepassingen: van restauratie tot geschiedschrijving

Archiefonderzoek is niet alleen een zaak van historici. Ook bij restauratieprojecten en het schrijven van geschiedenis als vak komt archiefwerk uitgebreid aan bod.

Krijn van den Ende
Huis Nolet - Bouwkunst als ambitie
Voor de restauratie van Huis Nolet ging Krijn van den Ende uitgebreid te rade bij archieven. Een voorbeeld van hoe archiefonderzoek ook in de bouwkunde onmisbaar is.
Boek bekijken
€ 39,95
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Jeannette Kamp Susan Legëne Matthias van Rossum Sebas Rümke
Geschiedenis schrijven
In Geschiedenis schrijven behandelen Kamp, Van Rossum, Rümke en Legëne archiefstukken als een van de belangrijkste brontypen voor wie het vak van historicus wil leren.
Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Tot besluit

Van het Regionaal Archief Alkmaar tot geheime MIVD-dossiers, van koninklijke privécollecties tot fragmentarische slavernijbronnen: archiefonderzoek blijkt telkens weer de sleutel tot een dieper begrip van het verleden. De boeken op deze pagina laten zien dat archiefwerk geen droge bezigheid is, maar een vorm van speurwerk die geschiedenis, journalistiek en biografie tot leven brengt. Wie de moeite neemt om de archieven in te duiken, wordt vaak beloond met een verhaal dat niemand nog kende.

Boeken over 'archiefonderzoek' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'archiefonderzoek'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen