trefwoord
Bildungsroman: het verhaal van de persoonlijke groei
De bildungsroman is een van de meest kenmerkende genres uit de literatuurgeschiedenis. Het draait om de geestelijke, morele en sociale ontwikkeling van een hoofdpersoon, van jeugdige onzekerheid naar volwassen inzicht. Op deze pagina verkennen we de klassieke voorbeelden van dit genre, de moderne varianten die er inmiddels op zijn ontstaan, en de vraag wat het genre ons eigenlijk leert over volwassenwording.
De klassieke bildungsroman
Het genre kent een lange traditie, met wortels in de Duitse en Franse literatuur van de achttiende en negentiende eeuw. In Nederland en daarbuiten zijn er sindsdien talloze varianten verschenen die de ontwikkeling van een hoofdpersoon centraal stellen.
Boek bekijken
Boek bekijken
Volwassenwording buiten de klassieke canon
Niet alleen negentiende-eeuwse romans behandelen de ontwikkeling van een hoofdpersoon. Ook populaire en hedendaagse literatuur grijpt terug op ditzelfde principe, zij het in een geheel andere context en toonzetting.
Boek bekijken
Het is niet onze afkomst die laat zien wie we werkelijk zijn, het zijn onze daden. Uit: Harry Potter & de Steen der Wijzen
Ook de andere Nederlandse editie van dit deel bevestigt hoe populair dit vormingsverhaal is gebleven bij generaties lezers.
Boek bekijken
Het genre in transformatie
De traditionele bildungsroman gaat uit van een min of meer lineaire ontwikkeling naar volwassenheid. Recentere literatuurwetenschap laat zien dat dit beeld inmiddels flink is bijgesteld.
Boek bekijken
Wat betekent volwassen worden eigenlijk?
De bildungsroman roept onvermijdelijk de vraag op wat volwassenwording precies inhoudt. Is het een kwestie van afstand doen van dromen, zoals lang werd gedacht? Of ligt de waarheid genuanceerder?
Tot besluit
Van de negentiende-eeuwse omzwervingen van Ferdinand Huyck tot de schooljaren van Harry Potter en de ontwrichte groeiverhalen van de millennialgeneratie: de bildungsroman blijkt een buitengewoon rekbaar genre. Wat al deze werken verbindt, is de fundamentele vraag hoe een mens zichzelf vindt te midden van de wereld. Die vraag verliest nooit haar actualiteit, en dat maakt de bildungsroman tot een genre dat blijft boeien, in welke vorm dan ook.
