trefwoord
Coalities: samenwerken onder spanning
Een coalitie is meer dan een akkoord op papier. Het is een verbond tussen partijen die elkaar niet altijd vertrouwen, belangen die niet altijd sporen en doelen die gedeeld worden totdat ze dat niet meer zijn. Of het nu gaat om een kabinetsformatie in Den Haag, een strategische alliantie tussen bedrijven of een tijdelijk samenwerkingsverband binnen een netwerk: coalities vragen om inzicht in machtsverhoudingen, belangen en de kunst van het compromis.
Op deze pagina verkennen we coalities vanuit twee invalshoeken: de politieke werkelijkheid van coalitiekabinetten en de organisatorische praktijk van samenwerking tussen partijen. De boeken en artikelen hieronder bieden zowel theoretische kaders als herkenbare praktijkvoorbeelden.
-
Martijn Daalder over samenwerken: ‘Gebrek aan idioom maakt afspraken vaak boterzacht’Verder lezen in het magazineWie over coalities praat, merkt al snel dat iedereen er iets anders onder verstaat. Martijn Daalder analyseert het gebrek aan gedeeld begrippenkader bij samenwerking: alliantie, coalitie, convenant — het zijn woorden die mensen anders invullen, met misverstanden als gevolg.
Politieke coalities in Nederland
Nederland heeft een meerderheidsstelsel waarin vrijwel altijd meerdere partijen moeten samenwerken om te kunnen regeren. Dat maakt coalitievorming tot een structureel onderdeel van onze democratie. Hoe werkt dat proces, wat bepaalt de uitkomst en wat gaat er mis? Joop van den Berg is een van de meest gezaghebbende kenners van het Nederlandse parlementaire stelsel.
Joop van den Berg
-
Samenwerken tussen organisaties - Omgaan met partijen, rollen en motievenVerder lezen in het magazineEen overzicht van recente managementliteratuur over samenwerken: van allianties en partnerships tot coalities in publiek-private context. Nuttig als oriëntatie op het brede veld van samenwerkingsvraagstukken.
Coalities als instrument op de werkvloer
Coalities zijn niet voorbehouden aan de politiek. Ook binnen en tussen organisaties worden voortdurend tijdelijke of structurele verbanden gesloten om doelen te bereiken die partijen afzonderlijk niet kunnen realiseren. Math de Vaan laat zien hoe dit coalitiespel werkt en hoe je er bewust gebruik van maakt.
Math de Vaan
Coalities zijn tijdelijke of langdurige samenwerkingsverbanden tussen mensen met gedeelde belangen. Ze zijn strategisch van aard: je sluit je aan bij anderen niet omdat je ze aardig vindt, maar omdat het je helpt je doel te bereiken.
Uit: Machiavelli op de werkvloer
Wat maakt een coalitie tot een coalitie?
Het woord coalitie wordt vaak slordig gebruikt. Soms bedoelt men een netwerk, soms een alliantie, soms gewoon een tijdelijk akkoord. Martijn Daalder heeft een systematisch kader ontwikkeld om dit onderscheid helder te maken. Zijn werk biedt houvast voor iedereen die verantwoordelijk is voor de inrichting van een samenwerkingsverband.
-
De Samenwerkingscode - Het systeem ontraadseldVerder lezen in het magazineIn deze preview licht Martijn Daalder zijn uitgangspunt toe: samenwerking begint met dezelfde taal spreken. Wie een coalitie wil bouwen, moet eerst begrijpen wat voor type verbond hij of zij eigenlijk voor ogen heeft.
Martijn Daalder
Coalities in co-creatie en netwerken
In een tijd van grote maatschappelijke vraagstukken — de energietransitie, klimaatadaptatie, zorg — werken organisaties steeds vaker samen in coalities die de grenzen van individuele sectoren overschrijden. Co-creatie en netwerkorganisaties vormen de context waarbinnen dit soort coalities tot leven komen.
-
Allianties voor een duurzame toekomst - ‘Met recht een handboek voor allianties’Verder lezen in het magazineGrote problemen vragen om grote coalities. Dit artikel bespreekt hoe waardengedreven allianties gevormd kunnen worden voor duurzame doelen — een perspectief dat ook relevant is voor iedereen die coalities wil opbouwen voor de lange termijn.
Een coalitie ontstaat niet door een handtekening te zetten, maar door gezamenlijk te werken aan gerichtheid: wat willen we veranderen en waarom? Pas als die gezamenlijke richting er is, kunnen partijen besluiten nemen die écht gedragen worden.
Uit: De jacht op publieke waardeCoalities begrijpen loont
Of je nu politieke ontwikkelingen wilt begrijpen, een samenwerking wilt opzetten of wilt leren hoe je strategisch allianties smeedt in je eigen organisatie: coalities zijn overal. Ze zijn de bouwstenen van complexe besluitvorming en ze vragen om inzicht in belangen, verhoudingen en de bereidheid tot wederzijdse concessies.
De boeken en artikelen op deze pagina bieden samen een breed en gevarieerd beeld: van de politieke coalitiekeuken in Den Haag tot praktische samenwerkingskaders voor managers en beleidsmakers. Wie coalities wil begrijpen, doet er goed aan bij meerdere perspectieven te rade te gaan.
