Donald Trump: fenomeen, president en polarisator

Weinig politieke figuren hebben de afgelopen decennia zoveel discussie losgemaakt als Donald Trump. Als 45ste én 47ste president van de Verenigde Staten verstoorde hij het politieke landschap niet alleen in Amerika, maar ook wereldwijd. Hoe kon een vastgoedmagnaat en televisiepersoonlijkheid de machtigste democratie ter wereld zo ingrijpend veranderen? En waarom blijven tientallen miljoenen mensen hem onvoorwaardelijk steunen, ondanks schandalen, rechtszaken en aantoonbare onwaarheden? Op deze pagina verkennen we Trump vanuit verschillende invalshoeken: zijn karakter, zijn aanhang, zijn verhouding tot het recht en zijn bredere betekenis voor de democratie.

Tien jaar Trump ontleed: de trilogie van Frank Schaper

Niemand in Nederland heeft zoveel tijd en energie gestoken in het begrijpen van Donald Trump als leiderschapscoach Frank Schaper. In zijn uitvoerige trilogie The Great American Dictator legt hij bloot hoe Trump zich ontwikkelde van een matige ondernemer tot sekteleider en politieke dictator. Schaper doet dat door de veertig mensen te analyseren die Trump het meest hebben gevormd — zijn rolmodellen, zijn vaders en zijn vijanden.

Waarom stemden 74 miljoen Amerikanen op Trump?

Voor veel Europeanen is het onbegrijpelijk: hoe kan iemand met zoveel schandalen op zijn naam toch zo massaal worden gesteund? Marc Buelens, hoogleraar management en organisatiekunde aan de Universiteit Gent, neemt die vraag serieus. In plaats van Trump-kiezers weg te zetten als onwetend of misleid, zoekt hij naar de onderliggende drijfveren. Zijn conclusies zijn ongemakkelijk maar verhelderend.

Trump en de rechtsstaat

Trumps presidentschap was een voortdurende krachtmeting met de instituties van de Amerikaanse democratie. Van zijn omstreden decreten tot zijn twee impeachment-procedures en zijn invloed op het Hooggerechtshof: Trump testte systematisch de grenzen van wat wettelijk mogelijk was. President Trump en de rule of law van E.J. Daalder analyseert vier jaar juridische turbulentie. Nauw verwant daaraan is Not a Normal Court? van Rob van der Hulle, dat zich richt op de drie conservatieve rechters die Trump benoemde en de blijvende gevolgen voor het Hooggerechtshof.

Insiders en familieleden aan het woord

Wie was Donald Trump achter de schermen van het Witte Huis? Twee boeken bieden een uitzonderlijk inkijkje: dat van zijn nicht Mary Trump, traumapsychologe, en dat van Maggie Haberman, de Witte Huiscorrespondent van The New York Times die Trump jarenlang van dichtbij volgde.

Trump en de media: een symbiotische relatie

Trump is niet alleen een product van de media — hij heeft de media ook gevormd. Zijn relatie met Fox News is daar het meest treffende voorbeeld van. Michael Wolff beschrijft in De val hoe Trump en het mediaimperium van Rupert Murdoch elkaar gebruikten en verslonden. Het is een verhaal over macht, loyaliteit en verraad dat zich afspeelt op de snijvlakken van politiek en entertainment.

Een verdeeld Amerika

Trump is evenzeer symptoom als oorzaak van de diepe kloof die door Amerika loopt. Charles Groenhuijsen, jarenlang NOS-correspondent in de VS, beschrijft in De verdeelde Staten van Amerika hoe Trump de Republikeinse partij transformeerde en de polarisatie verdiepte. Als ervaringsdeskundige met decennia Amerika-kennis weet Groenhuijsen de politieke waan van de dag te overstijgen.

Trump als onderdeel van een wereldwijde trend

Trump staat niet op zichzelf. Zijn opkomst past in een wereldwijde golf van autoritair leiderschap die zich manifesteerde in landen als Hongarije, Brazilië, India en Rusland. Het tijdperk van de sterke man van Gideon Rachman plaatst Trump in dit bredere perspectief. Nauw verwant is De saboteurs van Steven De Foer, dat Trump beschrijft als het voorlopige eindpunt van een lange reeks figuren die de democratische waarden hebben uitgehold.

Trump op het wereldtoneel

Binnenlands was Trumps presidentschap al turbulent; internationaal was het dat nog meer. Zijn gespannen verhouding met de NAVO, zijn onvoorspelbare buitenlandse beleid en zijn transactionele kijk op allianties veranderden de geopolitieke verhoudingen. On my watch van Jens Stoltenberg geeft een unieke blik op hoe de voormalig secretaris-generaal van de NAVO omging met een Amerikaanse president die het bondgenootschap openlijk uitdaagde. Macht en tegenmacht in Amerika van E.J. Janse de Jonge analyseert dan weer hoe Trumps relatie met de andere staatsmachten — Congres, rechtbanken, pers — een constitutioneel systeem op de proef stelde.

Conclusie: Trump begrijpen vraagt meer dan één boek

Donald Trump laat zich niet vangen in één analyse of één perspectief. Wie hem echt wil begrijpen, heeft meerdere lenzen nodig: die van de psycholoog, de jurist, de journalist, de historicus en de buitenlandpoliticoloog. De boeken op deze pagina bieden samen een caleidoscopisch beeld van een man die — hoe men ook over hem denkt — de loop van de geschiedenis heeft beïnvloed. Of dat nu gaat om zijn sekteleiderschap, zijn greep op het Hooggerechtshof, zijn relatie met de media of zijn effect op de NAVO: het onderwerp Trump is verre van uitgeanalyseerd. Gelukkig is er geen gebrek aan auteurs die de handschoen oppakken.