trefwoord
Gedragsproblemen: achtergrond, aanpak en praktische kennis
Gedragsproblemen komen voor in uiteenlopende contexten: in de klas, thuis, op de werkvloer en in de zorg. Ze kunnen het leerproces verstoren, de werksfeer ondermijnen of de ontwikkeling van kinderen belemmeren. Toch is 'gedragsprobleem' zelden een eenduidig begrip. Wat in de ene situatie als problematisch geldt, is in een andere context misschien een begrijpelijke reactie op een moeilijke omgeving.
Of je nu leraar bent die worstelt met een onrustige klas, leidinggevende die grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer wil aanpakken, of professional in de jeugdhulp: er is veel kennis beschikbaar. Deze pagina brengt de belangrijkste boeken, auteurs en inzichten samen.
Gedragsproblemen in het onderwijs
Voor leraren is storend of uitdagend gedrag in de klas een van de meest ingrijpende dagelijkse uitdagingen. De vraag is niet alleen hoe je het gedrag beheert, maar ook hoe je begrijpt waar het vandaan komt. Trauma, hechtingsproblematiek, een diagnose of gewoon een moeilijke thuissituatie: de oorzaken zijn divers. Anton Horeweg is een van de meest invloedrijke stemmen op dit terrein in Nederland.
Anton Horeweg
-
Woef woef en nu je bek houden - 'Enorm inspirerend'Verder lezen in het magazineEen scherpe blik op het boek van Ad de Jong, gericht op leraren die hun leerlingen als 'lastig' ervaren. Nuttig voor wie wil begrijpen hoe negatieve beeldvorming de aanpak van gedragsproblemen in de weg kan zitten.
Auteurs die schrijven over 'gedragsproblemen'
Specifieke gedragsproblemen bij kinderen en jongeren
Niet alle gedragsproblemen zijn gelijk. Kinderen met een verstandelijke beperking, kinderen met ODD of CD, of kleuters met druk en opstandig gedrag vragen elk een eigen aanpak. De boeken hieronder bieden zowel theoretische onderbouwing als concrete handvatten voor begeleiders, orthopedagogen en leerkrachten.
-
Gedragsverandering - Van principe tot praktijkVerder lezen in het magazineEen praktisch artikel over gedragsverandering: van principe naar toepassing. Relevant voor iedereen die niet alleen wil begrijpen waarom gedragsproblemen ontstaan, maar ook hoe je ze structureel kunt aanpakken.
Gedragsproblemen in opvoeding: anders kijken helpt
Opvoeders ervaren gedrag van kinderen soms als 'lastig' of 'onbegrijpelijk', terwijl dat gedrag vanuit het kind zelf heel logisch is. Een andere bril opzetten — zien wat een kind nodig heeft in plaats van wat het doet — kan de hele dynamiek veranderen. Berthold Gunster staat bekend om zijn omdenken-aanpak, die hij ook op opvoeding toepast.
-
Verbieden is verboden wanneer je gedrag wil veranderenVerder lezen in het magazineAstrid Groenewegen legt uit waarom verbieden zelden werkt bij gedragsverandering. Een inzichtelijk artikel voor ouders en professionals die merken dat sancties en regels het gedrag van kinderen niet verbeteren.
Gedragsproblemen op de werkvloer: sociale veiligheid als fundament
Ook op de werkvloer zijn gedragsproblemen een serieus thema. Pesten, intimidatie, discriminatie en ander grensoverschrijdend gedrag tasten de werksfeer aan en hebben directe gevolgen voor het werkplezier en de gezondheid van medewerkers. De uitdaging voor leidinggevenden en vertrouwenspersonen is om dit gedrag tijdig te herkennen en bespreekbaar te maken — zonder weg te kijken.
Natasja van Schaik
-
Voorbij het toekijken - Nuttig boek over ongewenst gedragVerder lezen in het magazineGrethe van Geffen betoogt dat collega's die getuige zijn van grensoverschrijdend gedrag ook een verantwoordelijkheid hebben om in te grijpen. Een prikkelend artikel over de rol van omstanders bij gedragsproblemen op de werkvloer.
Huub Pennock
Aanpak en verandering: wat werkt?
Gedragsproblemen verdwijnen zelden vanzelf. Een effectieve aanpak vraagt om begrip van de onderliggende oorzaken, maar ook om concrete interventies. Dat geldt in de klas, thuis en in organisaties. De volgende werken bieden een theoretisch kader én praktische methoden voor wie structureel aan de slag wil.
Gedragsproblemen zijn geen eigenschap van het kind, maar een signaal van de wisselwerking tussen kind en omgeving. Pas als we die wisselwerking begrijpen, kunnen we effectief ingrijpen.
Jan van der Ploeg · uit Gedragsproblemen
-
Hans van Dijk: ‘Destructieve dynamieken zijn overal om ons heen’Verder lezen in het magazineHans van Dijk laat zien hoe destructieve patronen in organisaties sluipend ontstaan en moeilijk te herkennen zijn. Relevant voor wie gedragsproblemen op teamniveau wil begrijpen, niet alleen bij individuen.
Geweldloos verzet leert dat gezag niet afdwingen is, maar opbouwen. Door als opvoeder of begeleider zichtbaar aanwezig te blijven en escalatie te vermijden, kun je ook bij hardnekkig probleemgedrag het tij keren.
Uit: Geweldloos verzetConclusie
Gedragsproblemen vragen om meer dan een snelle oplossing. Ze vragen om begrip: van de context, van de persoon en van de dynamiek die het gedrag in stand houdt. Of het nu gaat om een leerling die de klas ontregelt, een collega die grenzen overschrijdt of een kind dat thuis vastloopt — de kennis is er om het anders aan te pakken.
De boeken en artikelen op deze pagina bieden uiteenlopende invalshoeken: wetenschappelijk en praktisch, gericht op kinderen en op volwassenen, vanuit onderwijs, opvoeding en werkvloer. Samen vormen ze een solide kennisbasis voor iedereen die serieus werk wil maken van het begrijpen en aanpakken van gedragsproblemen.
