Groningen: gaswinning, geschiedenis en identiteit

Groningen is meer dan alleen een provincie in het noorden van Nederland. Het is een gebied met een rijke geschiedenis, een eigen cultuur en taal, maar ook een regio die decennialang leed onder de gevolgen van aardgaswinning. De ontdekking van het Groningen-gasveld bij Slochteren in 1959 veranderde niet alleen de Nederlandse economie, maar ook het leven van honderdduizenden Groningers. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die laten zien hoe gaswinning, bestuurlijk falen, cultuur en identiteit in Groningen met elkaar verweven zijn.

De gasbel die alles veranderde

In 1959 werd bij Slochteren een enorm aardgasveld ontdekt. Wat begon als een economische zegen, groeide uit tot een van de grootste bestuurlijke dossiers van naoorlogs Nederland. De boeken hieronder beschrijven hoe de winning begon, wat het land ervan profiteerde en wat de Groningers ervoor moesten inleveren.

Margriet Brandsma Heleen Ekker Reinalda Start

De gaskolonie

Dit boek vertelt het verhaal van de vondst van het aardgasveld bij Slochteren in 1959 en hoe de winning ervan Nederland en oliemaatschappijen decennialang zeer veel geld opleverde.
Boek bekijken

€ 21,90

Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden

Sven Ringelberg

De Nederlandse aardgastransitie

Ringelberg beschrijft de vondst bij Slochteren als startpunt van de Nederlandse aardgasrevolutie, met heldere verwijzingen naar de latere problemen die deze ontdekking veroorzaakte.
Boek bekijken

€ 19,90

Nu besteld, vrijdag in huis

De prijs van het gas: aardbevingen en overheidsfalen

Wat ooit een zegen leek, bleek voor Groningen een vloek te worden. Aardbevingen door gaswinning veroorzaakten schade aan tienduizenden huizen en tastten het vertrouwen in de overheid diep aan. Minister Wiebes sprak zelfs van 'overheidsfalen van on-Nederlandse proporties'. De volgende werken belichten deze problematiek vanuit verschillende invalshoeken: bestuurlijk, juridisch en persoonlijk.

Spotlight: Hans Vijlbrief

Als staatssecretaris Mijnbouw maakte Hans Vijlbrief van binnenuit mee hoe de overheid worstelde met de gevolgen van de gaswinning in Groningen. Zijn directe ervaring maakt hem een gezaghebbende stem in dit dossier.

Hans Vijlbrief

De Groningers hadden altijd gelijk

In De Groningers hadden altijd gelijk doet Vijlbrief verslag van zijn werk als staatssecretaris mijnbouw en zijn persoonlijke ervaringen bij het aanpakken van de Groningse problematiek.
Boek bekijken

€ 20,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Emiel Hakkenes

En het brandde als een fakkel

Hakkenes beschrijft hoe het gasveld en de gevolgen van de winning de provincie Groningen jarenlang in zijn greep hielden, met oog voor de menselijke kant van het verhaal.
Boek bekijken

€ 26,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

De ideale arbeidsmarkt – Hoe het in Groningen wél kan

Arthur Hilberdink

Dit artikel laat zien hoe inclusief werkgeverschap bij de Rijksuniversiteit Groningen in de praktijk werkt, een positief tegengeluid binnen het bredere verhaal over de provincie.

Artikel lezen

Het kon minder: een nuchtere terugblik op hoe de gaswinningsproblematiek in Groningen steeds weer onderschat werd door Den Haag. Uit: Het kon minder

Peter Kee Thijs Broer

Het kon minder

Kee en Broer beschrijven Remkes' jeugd in Groningen en zijn latere werk aan de gaswinningsproblematiek in zijn thuisprovincie, een persoonlijk en politiek verhaal ineen.
Boek bekijken

€ 24,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Wendelmoet Boersema

Gronings goud

Boersema beschrijft hoe Groningen zowel profiteerde van als leed onder de gaswinning, met een scherp oog voor de tegenstellingen binnen de provincie zelf.
Boek bekijken

€ 25,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Los het nou gewoon op!? Van Dinten laat in zijn hoofdstuk over Groningen zien dat Groningers weliswaar werden aangehoord door politici, maar niet werden gehoord: een les over het verschil tussen luisteren en handelen.

Herman Damveld

Gaswinning Groningen

Damveld focust specifiek op de gaswinning in Groningen en de impact ervan op de lokale bevolking en leefomgeving, met gedegen feitelijke onderbouwing.
Boek bekijken

19,50

14,95

Laatste exemplaar! Voor 21:00 besteld, morgen in huis

Margot Gozoglu

Aansprakelijkheid van de mijnbouwexploitant voor materiële schade ontstaan door gaswinningsactiviteiten

Gozoglu analyseert de juridische aansprakelijkheid van de mijnbouwexploitant voor schade door gaswinning, met het Groningen-gasveld als centrale casus in de Nederlandse jurisprudentie.
Boek bekijken

€ 49,95

Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden

Een klein land

Bertrand Weegenaar

Weegenaar bespreekt hoe groei en krimp in Nederland zich ongelijk verdelen, een thema dat ook in Groningen sterk speelt door de gevolgen van de gaswinning.

Artikel lezen

Cultuur, taal en eigenheid

Naast de gasproblematiek heeft Groningen een geheel eigen culturele identiteit: een streektaal, tradities en een landschap dat eeuwenlang is gevormd door boeren, kloosters en waterbeheer. Deze boeken belichten de provincie van haar meest kleurrijke kant.

Martin Hillenga

Wadapatja

Hillenga beschrijft in honderd-en-een korte stukjes de Groninger tradities, gebruiken en eigenaardigheden, een luchtige maar liefdevolle ode aan de provincie.
Boek bekijken

€ 34,95

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Jeroen Wiersma Theo Spek

Landschapsbiografie gemeente Groningen

Wiersma en Spek brengen de landschappen en cultuurhistorie van de gemeente Groningen in kaart, van middeleeuwse ontginningen tot moderne stadsuitbreiding.
Boek bekijken

€ 25,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

SPOTLIGHT: Eric Bos

Eric Bos woont en werkt in Groningen en schreef samen met fotografe Norma van der Horst over de bijzondere architectuur van de Amsterdamse School in de provincie. Meer over Eric Bos

Eric Bos Norma van der Horst

Pronkjuwelen van baksteen

In Pronkjuwelen van baksteen belichten Bos en Van der Horst de rijke architectuurtraditie van de Amsterdamse School in Groningen, prachtig vastgelegd in beeld en tekst.
Boek bekijken

€ 24,95

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Stefan van der Poel

Lege plekken

Van der Poel onderzoekt de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in de stad Groningen en de rol van het lokale bestuur tijdens en na de bezetting, een pijnlijk hoofdstuk uit de stadsgeschiedenis.
Boek bekijken

€ 25,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Tineke Koning

De verloofde van mijn moeder

Koning situeert haar verhaal in de Oranjewijk in Groningen, waar de hoofdpersonen opgroeiden: een persoonlijk verhaal met de stad als decor.
Boek bekijken

€ 11,83

Nu besteld, vrijdag in huis

Groeiland - Helder denken over economische bloei in Nederland

Jurriaan van Hellemond

Van Hellemond denkt na over economische bloei in Nederland, een perspectief dat ook relevant is voor de toekomst van Groningen na het gas.

Artikel lezen

Conclusie

Groningen laat zich niet vangen in één verhaal. Het is de provincie van het aardgas dat Nederland decennialang welvaart bracht, maar ook de provincie die daarvoor een hoge prijs betaalde in aardbevingsschade en jarenlang wantrouwen jegens de overheid. Tegelijkertijd is het een gebied met een eigen taal, cultuur en geschiedenis die veel verder teruggaat dan de gaswinning. Wie de boeken en artikelen op deze pagina leest, ontdekt een provincie die zowel kwetsbaar als veerkrachtig is, en die nog altijd zoekt naar erkenning en herstel.