trefwoord

Intelligence: van menselijk denkvermogen tot inlichtingenwerk en kunstmatige intelligentie

Het woord intelligence heeft minstens drie gezichten. In de cognitieve psychologie staat het voor het menselijk vermogen om te leren, te redeneren en problemen op te lossen. In het domein van veiligheid en defensie verwijst het naar het systematisch verzamelen en analyseren van informatie om een informatievoorsprong te verkrijgen. En in de technologie debatteren we volop over wat kunstmatige intelligentie eigenlijk is en wat het van de menselijke variant onderscheidt.

Die drie betekenissen zijn niet zo los van elkaar als ze lijken. Ze raken allemaal aan dezelfde grondvraag: wat stelt een systeem — mens, dier, organisatie of machine — in staat om slim te handelen? Op deze pagina verkennen we dat vraagstuk langs de boeken en auteurs die er het meest doordacht over hebben geschreven.

Intelligentie voorbij de menselijke maat

De meeste discussies over intelligentie gaan impliciet over menselijke intelligentie. Maar wat als we dat kader loslaten? Wat als intelligentie veel meer vormen aanneemt dan we gewend zijn te denken? James Bridle daagt in zijn werk precies deze veronderstelling uit en nodigt uit tot een radicaal andere kijk op denken en waarnemen.

In de spotlight
James Bridle
Manieren van zijn
In Manieren van zijn betoogt Bridle dat intelligentie niet het exclusieve bezit van mensen is. Dieren, planten en zelfs computersystemen vertonen vormen van slim gedrag die we nauwelijks beginnen te begrijpen. Een provocerend en verfrissend boek. Boek bekijken
€ 29,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
JB
Over de auteur

James Bridle

James Bridle is filosoof, technoloog en kunstenaar. Hij schrijft over de raakvlakken van cultuur, technologie en politiek en heeft een scherp oog voor wat we over het hoofd zien als we intelligentie te smal definiëren. Meer over James Bridle
Max Bennett
Een kleine geschiedenis van intelligentie
€ 24,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden

Auteurs die schrijven over 'intelligence'

Cognitief vermogen: wat weten we werkelijk?

Intelligentie meten we doorgaans met IQ-tests, maar wat zeggen die scores nu eigenlijk? Is slim zijn altijd een voordeel? En kun je je denkvermogen trainen? Deze vragen staan centraal in een reeks boeken die de cognitieve psychologie toegankelijk maken — met soms verrassende antwoorden.

Philibert Schogt
Hoe slim is het om slim te zijn
Hoe slim is het om slim te zijn van Philibert Schogt is geen lofzang op intelligentie, maar een kritisch onderzoek naar de keerzijden van een hoog IQ. Met filosofische scherpte laat Schogt zien dat slimheid ook een last kan zijn. Boek bekijken
€ 19,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis

  • Preview | Dees van Oosterhout
    Politieke intelligentie
    Dees van Oosterhout introduceert in deze preview het concept politieke intelligentie: het vermogen om te begrijpen hoe macht en invloed werken op de werkvloer. Een praktische aanvulling op cognitieve intelligentie.
    Verder lezen in het magazine

Intelligentie is geen vaststaand gegeven

Lang werd intelligentie gezien als een aangeboren, min of meer onveranderlijke eigenschap. Dat beeld is fundamenteel bijgesteld. Onderzoek toont aan dat de manier waarop je over je eigen kunnen denkt, grote invloed heeft op hoe je je werkelijk ontwikkelt. Carol Dweck speelde daarin een sleutelrol.

Carol Dweck
Mindset
In Mindset legt Carol Dweck uit waarom mensen met een groeimindset — die geloven dat intelligentie ontwikkelbaar is — structureel beter presteren dan mensen met een vaste mindset. Een van de meest invloedrijke psychologieboeken van de afgelopen decennia. Boek bekijken
€ 34,50
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

Een klassieker over presteren en slim zijn

Intelligentie en wilskracht worden in de literatuur over duurzame prestaties vaak samen besproken. Welke rol speelt denkvermogen als je kijkt naar wie het langst en het best presteert? Bas Kodden onderzocht dit uitgebreid en schreef er een boek over dat inmiddels een klassieker is geworden.

Bas Kodden
De kunst van duurzaam presteren
24 beoordelingen
De kunst van duurzaam presteren is een klassieker in de Nederlandse managementliteratuur. Kodden analyseert welke factoren — waaronder intelligentie — bepalen wie langdurig hoog presteert, en onderbouwt zijn inzichten met wetenschappelijk onderzoek. Boek bekijken
€ 36,50
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
De les uit dit boek

Intelligentie is een prestatiefactor, maar werkt alleen in combinatie met wilskracht en intrinsieke motivatie. Wie uitsluitend op zijn denkvermogen vertrouwt zonder doorzettingsvermogen te ontwikkelen, zal zijn potentieel niet volledig benutten.

Uit: De kunst van duurzaam presteren

Intelligence als inlichtingenwerk

Buiten de psychologie heeft het woord intelligence een geheel eigen betekenis. In het domein van veiligheid, defensie en opsporing verwijst het naar het gestructureerd verzamelen, verwerken en analyseren van informatie — met als doel een informatievoorsprong te verkrijgen op tegenstanders. Dit vakgebied heeft zijn eigen methoden, zijn eigen ethiek en zijn eigen geschiedenis. Bob de Graaf is in Nederland een van de meest gezaghebbende stemmen op dit terrein.

In de spotlight
Stephen Grey
The New Spymasters
In The New Spymasters laat Stephen Grey zien hoe menselijke informanten — human intelligence, of humint — ook in het digitale tijdperk van doorslaggevend belang blijven. Een journalistiek en diepgravend boek over moderne spionage. Boek bekijken
€ 25,40
Levertijd ongeveer 11 werkdagen
Gratis verzonden
SG
Over de auteur

Stephen Grey

Stephen Grey is een Britse onderzoeksjournalist met twintig jaar ervaring in het verslaan van inlichtingenkwesties. Hij brak wereldwijd door met onthullingen over het CIA-programma voor buitengewone uitlevering en rapporteerde vanuit Irak en Afghanistan. Meer over Stephen Grey

Methoden en analyse in het inlichtingenvak

Intelligence is meer dan informatie verzamelen. De kracht zit in de analyse: het omzetten van ruwe gegevens naar bruikbare inzichten voor besluitvormers. Gestructureerde analysetechnieken voorkomen dat analisten worden misleid door vooroordelen of incomplete informatie. Voor professionals in opsporing en veiligheid is dit een cruciaal onderdeel van het vakgebied.

Willemijn Aerdts Ludo Block
Gestructureerde inlichtingenanalyse voor opsporing en openbare ordehandhaving
Gestructureerde inlichtingenanalyse voor opsporing en openbare ordehandhaving van Ludo Block en Willemijn Aerdts begeleidt professionals stap voor stap door het intelligenceproces, van informatievergaring tot het opstellen van bruikbare inlichtingenproducten. Ringband bekijken
€ 36,95
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

  • Recensie | Remko van der Honing
    De intelligente organisatie
    Dit artikel over de intelligente organisatie sluit aan bij de vraag hoe inzichten uit het inlichtingenvakgebied breder toepasbaar zijn: hoe bouwen organisaties structureel aan hun informatieverwerkend vermogen en alertheid?
    Verder lezen in het magazine

Van menselijke naar kunstmatige intelligentie

De opkomst van kunstmatige intelligentie heeft de vraag wat intelligentie eigenlijk is opnieuw urgent gemaakt. Als een machine beter schaak kan spelen dan elk mens, is ze dan intelligent? En als ze dat niet is, wat ontbreekt er dan? Deze vragen verbinden psychologie, filosofie en informatica op een manier die twintig jaar geleden nog nauwelijks voorstelbaar was.

In de spotlight
Thomas Moerland
Van IQ naar AI
Van IQ naar AI onderzoekt wat intelligentie fundamenteel is door menselijke en kunstmatige intelligentie naast elkaar te leggen. Moerland schrijft helder over complexe materie en laat zien wat AI ons leert over onszelf. Boek bekijken
€ 23,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
TM
Over de auteur

Thomas Moerland

Thomas Moerland is AI-onderzoeker aan het Leiden Institute of Advanced Computer Science. Opgeleid als arts én wiskundige brengt hij deze achtergronden samen in zijn onderzoek naar kunstmatige intelligentie — en in zijn toegankelijke schrijfwerk over dit onderwerp. Meer over Thomas Moerland
Ben Kuiken
Filosoferen met AI
2 beoordelingen
€ 25,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

  • Preview | Didier Decaestecker
    Artificiële intelligentie in rekrutering
    Didier Decaestecker bespreekt hoe artificiële intelligentie het rekruteringsproces verandert. Een concreet voorbeeld van hoe AI-toepassingen menselijke beslissingen gaan ondersteunen — of vervangen — en wat dat betekent voor organisaties.
    Verder lezen in het magazine

Een tijdloze klassieker: geest, systeem en zelfverwijzing

Lang voordat kunstmatige intelligentie een maatschappelijk debat werd, schreef Douglas Hofstadter een boek dat tot op de dag van vandaag geldt als een van de meest diepgaande verkenningen van wat intelligentie en bewustzijn zijn. Gödel, Escher, Bach is geen lichte kost, maar beloont de lezer met inzichten die nergens anders te vinden zijn.

In de spotlight
Douglas Hofstadter
Godel, Escher, Bach
Gödel, Escher, Bach is een klassieker die mathematica, muziek en kunst verbindt om te onderzoeken hoe intelligentie en bewustzijn kunnen ontstaan uit levenloze systemen. Decennia na verschijning is het boek onverminderd actueel en relevant. Boek bekijken
€ 29,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
DH
Over de auteur

Douglas Hofstadter

Douglas Hofstadter is hoogleraar aan Indiana University en ontving voor Gödel, Escher, Bach zowel de Pulitzer Prize als de American Book Award. Zijn werk over zelfverwijzing, patronen en de aard van de geest is tot op heden richtinggevend. Meer over Douglas Hofstadter

'Wat als het bewustzijn niet meer is dan een patroon dat zichzelf herkent?' Hofstadter gebruikt het werk van Gödel, Escher en Bach om te laten zien dat intelligentie misschien niets anders is dan een bepaald soort zelfverwijzende structuur.

Uit: Godel, Escher, Bach

Intelligence in al zijn vormen

Of het nu gaat om de vraag hoe slim een kind is, hoe een inlichtingendienst informatie verwerkt of hoe een algoritme leert van data: achter elk gebruik van het woord intelligence gaat een rijke en soms omstreden discussie schuil over wat denken, leren en begrijpen eigenlijk zijn.

De boeken op deze pagina benaderen dat vraagstuk elk vanuit een eigen invalshoek — psychologisch, filosofisch, technologisch of operationeel. Samen schetsen ze een beeld van een concept dat te breed en te fundamenteel is om in één definitie te vatten. Wie intelligence echt wil begrijpen, doet er goed aan meerdere perspectieven te verkennen.

Boeken over 'intelligence' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'intelligence'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Producten

    Auteurs

      Trefwoorden

        Artikelen