trefwoord
Pauliana: schuldeisers beschermen tegen benadelende rechtshandelingen
De pauliana is een van de meest fundamentele leerstukken binnen het insolventierecht. Met dit juridische instrument kan een curator of schuldeiser rechtshandelingen vernietigen die schuldeisers hebben benadeeld. Denk aan de schuldenaar die vlak voor een faillissement bezittingen wegsluist naar familie, of aan constructies die de boedel uithollen ten koste van de gezamenlijke crediteuren. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken, auteurs en artikelen samen die dit onderwerp vanuit verschillende invalshoeken belichten.
De pauliana in het faillissementsrecht
De klassieke toepassing van de pauliana ligt in het faillissementsrecht: de curator die handelingen van de gefailleerde vóór het faillissement terugdraait omdat deze de schuldeisers hebben benadeeld. Verschillende handboeken over insolventierecht besteden hier uitgebreid aandacht aan, zowel aan de theoretische grondslagen als aan de praktische toepassing.
Reinout Wibier
Het onderscheid tussen de faillissementspauliana (art. 42 en 47 Fw) en de BW-pauliana is cruciaal: beide kennen eigen voorwaarden en een eigen bewijslastverdeling, wat in de praktijk tot verschillende procesrisico's leidt.
Uit: Het InsolventiepassiefAuteurs die schrijven over 'pauliana'
Pauliana en fraude: de grens tussen mazen en misbruik
Niet elke benadelende rechtshandeling is fraude, maar fraude gaat vrijwel altijd gepaard met paulianeuze handelingen. Wie zich bezighoudt met faillissementsfraude komt de actio pauliana dan ook onvermijdelijk tegen als instrument om onterecht weggesluisd vermogen terug te halen.
Martin Scharenborg
Pauliana in de moderne herstructureringspraktijk
Met de komst van de WHOA is de discussie over pauliana en vergelijkbare figuren voor vernietiging van rechtshandelingen actueler dan ooit. In internationaal verband spreekt men van 'transaction avoidance', een term die de kern van de pauliana treft: het ongedaan maken van transacties die schuldeisers hebben benadeeld, ook binnen reorganisatieprocedures.
-
De WHOA voor ondernemers - ‘Vlot en leerzaam’Verder lezen in het magazineEen bespreking van De WHOA voor ondernemers, dat laat zien hoe schuldsanering en de bijbehorende juridische instrumenten zoals de pauliana in de praktijk uitpakken voor ondernemers.
-
De WHOA voor ondernemersVerder lezen in het magazineRobbert Peek licht toe hoe de WHOA als dwangakkoord werkt en welke gevolgen dit heeft voor schuldeisers, een thema dat nauw verwant is aan de klassieke pauliana-problematiek.
Pauliana in gespecialiseerde rechtsgebieden
Naast de klassieke toepassing in het faillissementsrecht duikt de pauliana op in uiteenlopende specialistische contexten: van bestuurdersaansprakelijkheid tot de positie van financiers en de bescherming van goederen van derden. Deze veelzijdigheid maakt het leerstuk tot een terugkerend thema in de gehele insolventierechtelijke praktijk.
De paulianavordering behoort tot de kern van het faillissementsrecht en vormt een van de meest effectieve instrumenten om de boedel te versterken ten behoeve van de gezamenlijke schuldeisers.
Uit: Het belang van Van Galen
Actuele jurisprudentie en internationale dimensie
De toepassing van de pauliana is voortdurend in ontwikkeling, mede door nieuwe rechtspraak en de toenemende internationalisering van insolventieprocedures. Actuele jurisprudentiebundels en rechtsvergelijkende studies houden de praktijk scherp op de laatste ontwikkelingen.
Conclusie
De pauliana blijft, ondanks zijn eeuwenoude oorsprong, een springlevend en veelzijdig leerstuk. Van de klassieke faillissementspauliana tot de moderne toepassing binnen WHOA-trajecten, en van fraudebestrijding tot bestuurdersaansprakelijkheid: telkens blijkt de kracht van dit instrument om schuldeisers te beschermen tegen benadelende rechtshandelingen. De hier besproken boeken en artikelen bieden samen een compleet beeld van de theorie, de praktijk en de actuele ontwikkelingen rond dit belangrijke rechtsfiguur.
