Rechtsdogmatiek: de systematische bestudering van het geldend recht

Rechtsdogmatiek vormt al decennialang de ruggengraat van de rechtswetenschap. Het is de methode waarbij juristen het positieve recht beschrijven, analyseren en ordenen tot een samenhangend geheel. Waar andere disciplines het recht vanuit sociologisch, economisch of filosofisch perspectief bekijken, richt de rechtsdogmaticus zich op de vraag: wat is het geldende recht en hoe verhouden de verschillende regels en beginselen zich tot elkaar? Op deze pagina brengen we boeken en auteurs samen die deze methode belichten, bekritiseren of juist in de praktijk toepassen.

J.L.W. Broeksteeg R.J.B. Schutgens J.J.J. Sillen J.M. Smits M.V.R. Snel L.P.W. van Vliet

Rechtsdogmatisch onderzoek

Dit boek behandelt rechtsdogmatisch onderzoek als centraal thema: de kern, de waarde en de spelregels van deze onderzoeksmethode worden uitgebreid onderzocht door een team van vooraanstaande juristen.
Boek bekijken

€ 69,95

Nog niet verschenen, verwacht op 12‑10‑2026

Rechtsdogmatiek versus contextualistische benadering

Niet iedereen is het eens over de plaats van rechtsdogmatiek binnen de rechtswetenschap. Sommige auteurs plaatsen de dogmatische methode tegenover een meer contextuele benadering, waarbij het recht wordt bestudeerd in samenhang met maatschappelijke, historische en filosofische factoren.

Sanne Taekema Jeanne Gaakeer Marc Loth

Recht in context

Recht in context contrasteert de traditionele rechtsdogmatiek met de contextualistische methode, en laat zien hoe beide benaderingen elkaar kunnen aanvullen in het rechtswetenschappelijk onderzoek.
Boek bekijken

€ 69,95

Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Spotlight: Ernst Hirsch Ballin

Ernst Hirsch Ballin is hoogleraar constitutioneel recht en mensenrechten, en heeft als voormalig minister van Justitie en lid van de Raad van State een unieke blik op de verhouding tussen rechtsdogmatiek en rechtspraktijk.

Ernst Hirsch Ballin

Methoden en perspectieven van rechtswetenschap

In Methoden en perspectieven van rechtswetenschap bespreekt Hirsch Ballin uitgebreid de juridische dogmatiek als een van de belangrijkste vormen van rechtswetenschappelijk onderzoek, naast andere methoden.
Boek bekijken

€ 37,95

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Dogmatiek als doctrinaire benadering

Verschillende auteurs benadrukken dat rechtsdogmatiek niet alleen beschrijvend is, maar ook voorschrijvend en legitimerend van aard kan zijn. Juridische leerstukken worden systematisch ontwikkeld, waarbij normen niet alleen worden vastgesteld maar ook onderbouwd.

Ewoud Hondius

Recht in geding II

In Recht in geding II wijdt Jan Smits een volledig hoofdstuk aan de vraag 'wat is juridische dogmatiek?', waarin doel en methode van de doctrinaire benadering helder worden uiteengezet.
Boek bekijken

€ 78,95

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Carel Stolker over 25 jaar Tekst & Commentaar: ‘Een klein deel van het juridisch heelal’

Carel Stolker over 25 jaar Tekst & Commentaar

Dit interview met Carel Stolker over 25 jaar Tekst & Commentaar illustreert hoe dogmatische analyse van wetsartikelen in de praktijk wordt vertaald naar een toegankelijk naslagwerk voor juristen.

Artikel lezen

Rechtsdogmatiek in de praktijk toegepast

Naast theoretische bespiegelingen over de methode zelf, wordt rechtsdogmatiek volop toegepast in onderzoek naar specifieke rechtsgebieden. Van subjectieve rechten tot auteursrecht en van dwingend recht tot religieuze beledigingen: de dogmatische analyse is een universeel gereedschap binnen de rechtswetenschap.

Tom Booms

Aanvullen van subjectieve rechten

Aanvullen van subjectieve rechten gebruikt juridisch-dogmatische analyse als hoofdmethode om het Nederlandse recht rond subjectieve rechten systematisch in kaart te brengen.
Boek bekijken

€ 151,-

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Spotlight: F.W. Grosheide

F.W. Grosheide, emeritus hoogleraar privaatrecht, beschrijft in zijn werk expliciet wat dogmatisch of doctrinair onderzoek inhoudt: het verzamelen en analyseren van juridische data en de presentatie daarvan.

F.W. Grosheide

Auteursrechtelijke opstellen

In Auteursrechtelijke opstellen past Grosheide deze dogmatische methode toe op vraagstukken binnen het auteursrecht, waarbij analyse en presentatie van data centraal staan.
Boek bekijken

€ 85,-

Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

T. Bouwman

Dwingend en aanvullend recht

Dwingend en aanvullend recht biedt een dogmatische behandeling van het onderscheid tussen deze twee rechtscategorieën, met aandacht voor de logische structuur en samenhang van het recht.
Boek bekijken

€ 59,-

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Meike ten Anscher

Religieuze beledigingen

Religieuze beledigingen hanteert een juridisch dogmatische benadering om rechtspraak en wetgeving rond dit gevoelige onderwerp systematisch te analyseren.
Boek bekijken

€ 25,-

Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden

Spotlight: Sanne Taekema

Sanne Taekema, hoogleraar rechtstheorie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, draagt samen met haar collega's bij aan het denken over de plaats van rechtsdogmatiek binnen de bredere rechtswetenschap.

Juridische dogmatiek is niet slechts beschrijvend, maar draagt ook een voorschrijvend en legitimerend karakter in zich. Uit: Recht in geding II

Rechtsdogmatisch onderzoek Rechtsdogmatisch onderzoek vraagt om heldere spelregels: alleen door consequente systematisering en analyse van het geldend recht kan de rechtswetenschap haar gezag en betrouwbaarheid behouden.

De rechtsstaat moet je leren

Peter van den Boom

Geert Corstens laat in dit besproken werk zien hoe fundamenteel de rechtsstaat is voor de werking van dogmatisch geordend recht: zonder onafhankelijke rechtspraak verliest dogmatiek haar praktische betekenis.

Artikel lezen

Conclusie

Rechtsdogmatiek blijft, ondanks kritiek en concurrentie van contextuele en interdisciplinaire benaderingen, een onmisbaar fundament van de rechtswetenschap. De besproken boeken en auteurs laten zien dat de methode niet star is, maar voortdurend wordt herijkt: van fundamentele reflectie op de methode zelf tot concrete toepassing binnen uiteenlopende rechtsgebieden. Wie het recht wil begrijpen, kan niet om de dogmatische traditie heen.