Het Rijksmuseum in boeken

Het Rijksmuseum in Amsterdam behoort tot de belangrijkste kunstmusea ter wereld. De collectie omvat meesterwerken van Rembrandt, Vermeer en Frans Hals, en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Maar het museum leeft ook buiten zijn muren: in tentoonstellingscatalogi, voorleesboeken, kunstgidsen en wetenschappelijke publicaties. Op deze pagina vind je een overzicht van de mooiste boeken die rond het Rijksmuseum zijn verschenen — voor kinderen, voor kunstliefhebbers en voor wie gewoon wil weten wat die schilderijen eigenlijk te vertellen hebben.

Vermeer: de tentoonstelling die de wereld stilzette

In het voorjaar van 2023 organiseerde het Rijksmuseum de grootste Vermeer-tentoonstelling ooit. Bijna alle bewaard gebleven werken van Johannes Vermeer werden voor het eerst in één zaal samengebracht. De tentoonstelling trok honderdduizenden bezoekers en leidde tot uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar de techniek en het materiaalgebruik van de schilder. Twee publicaties geven een indringend beeld van die gebeurtenis.

Frans Hals: portrettist van het gewone leven

Terwijl Vermeer werkte in stilte en beslotenheid, schilderde Frans Hals mensen in volle beweging: lachend, drinkend, dansend. Het Rijksmuseum wijdde ook aan hem een grote tentoonstelling, met leentitels uit musea van over de hele wereld. De bijbehorende catalogus is een standaardwerk geworden.

Rembrandt en het grote voorleesboek

Rembrandt van Rijn is onlosmakelijk verbonden met het Rijksmuseum: de Nachtwacht hangt er, gerestaureerd en omringd door camera's en bezoekers. Het museum vierde het Rembrandtjaar 2019 met uiteenlopende activiteiten, waaronder een bijzonder voorleesboek. Zes prominente kinderboekenschrijvers schreven verhalen bij de werken van de meester, samengesteld in nauwe samenwerking met het museum.

Eén van de auteurs die aan dit boek meewerkten is Joke van Leeuwen — schrijver, illustrator en performer, die haar veelzijdigheid ook in dit project ten volle laat zien.

Kunst leren begrijpen: voor kinderen én volwassenen

Het Rijksmuseum heeft altijd ingezet op educatie en brede toegankelijkheid. Die ambitie weerspiegelt zich in boeken die kunst bespreekbaar maken voor mensen die zich er nog niet vertrouwd mee voelen. Artchat en Kunstklets, beide van auteur Michal Janssen, zijn hier goede voorbeelden van: interactieve boeken ontwikkeld in samenwerking met het museum, die bezoekers — jong en oud — helpen het gesprek over kunst aan te gaan.

Conclusie: het Rijksmuseum als bron van verhalen

Het Rijksmuseum is meer dan een gebouw met schilderijen. Het is een levend archief van de Nederlandse geschiedenis en cultuur, dat steeds nieuwe boeken, onderzoeken en tentoonstellingen inspireert. Of je nu een kind bent dat voor het eerst hoort over de Nachtwacht, een wetenschapper die de pigmenten van Vermeer bestudeert, of een museumganger die beter wil leren kijken — er is een boek dat bij je past. De werken op deze pagina geven elk op hun eigen manier toegang tot wat het Rijksmuseum zo bijzonder maakt: de overtuiging dat kunst iedereen aangaat.