trefwoord

Stakingsrecht: het recht om te staken in Nederland en Europa

Het stakingsrecht is een van de meest fundamentele rechten in het collectieve arbeidsrecht. Het geeft werknemers en vakbonden de bevoegdheid om collectief het werk neer te leggen als drukmiddel bij arbeidsconflicten. In Nederland is dit recht niet in een aparte wet vastgelegd, maar wordt het vooral gevormd door rechterlijke uitspraken en internationale verdragen — in het bijzonder artikel 6 lid 4 van het Europees Sociaal Handvest.

Die juridische onzekerheid maakt het stakingsrecht tot een boeiend en omstreden terrein. Wanneer mag er gestaakt worden? Welke grenzen stelt de rechter? En hoe verhoudt het stakingsrecht zich tot Europese vrijheden zoals het vrij verkeer van diensten? Op deze pagina vind je de belangrijkste literatuur die deze vragen beantwoordt.

Een wettelijke basis die ontbreekt

Opvallend is dat Nederland als een van de weinige westerse landen geen specifieke stakingswet kent. Dat heeft vergaande gevolgen voor de rechtszekerheid van werknemers én werkgevers. Juristen en vakbonden pleiten al decennialang voor een wettelijke regeling die de spelregels duidelijk vastlegt.

Rolf Hansma
Een stakingswet voor deze eeuw
Rolf Hansma analyseert het Nederlandse stakingsrecht grondig en pleit voor een eigentijdse wettelijke regeling. Met aandacht voor de Enerco- en Amsta-arresten laat hij zien hoe de rechtspraak worstelt met het ontbreken van een stakingswet. Boek bekijken
€ 79,50
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden

Het collectieve arbeidsrecht als juridisch kader

Het stakingsrecht is geen op zichzelf staand fenomeen. Het maakt deel uit van een breder stelsel van collectief arbeidsrecht, dat ook de cao, vakbondsvrijheid en overlegstructuren omvat. Om het stakingsrecht goed te begrijpen, is kennis van dit bredere kader onmisbaar. Antoine Jacobs is een van de toonaangevende Nederlandse wetenschappers op dit terrein.

In de spotlight
Antoine Jacobs
Collectief arbeidsrecht
1 beoordeling
In dit standaardwerk behandelt Jacobs zowel de algemene grondslagen als bijzondere vormen van collectieve actie, waaronder politieke stakingen en ambtenarenstakingen. Onmisbaar voor wie het stakingsrecht in zijn volle breedte wil doorgronden. Boek bekijken
€ 88,–
Op voorraad
Voor 21:00 besteld, morgen in huis
Gratis verzonden
AJ
Over de auteur

Antoine Jacobs

Prof.dr. Antoine Jacobs is hoogleraar sociaal recht aan de Universiteit van Tilburg en lid van het Research Network on Transnational Trade Union Rights van het European Trade Union Institute. Hij geldt als een van de meest gezaghebbende stemmen in het Nederlandse collectieve arbeidsrecht. Meer over Antoine Jacobs

De Europese dimensie: spanning met het vrij verkeer

Op Europees niveau staat het stakingsrecht onder druk. Het Laval-arrest van het Hof van Justitie van de EU zette de verhouding tussen collectieve actie en de vrijheid van dienstverrichting op scherp. Vakbonden die staken tegen buitenlandse ondernemingen die goedkopere arbeidskrachten inzetten, kunnen daarmee in conflict komen met het EU-recht. Dit spanningsveld is een centraal thema in het Europese arbeidsrecht. Saskia Peters is een deskundige op het snijvlak van nationaal en Europees arbeidsrecht.

In de spotlight
Frans Pennings Saskia Peters
Europees Arbeidsrecht
Peters en Pennings behandelen uitgebreid het recht op collectieve actie in Europees perspectief, inclusief de gevolgen van het Laval-arrest. Een recent en onmisbaar werk voor wie de Europese dimensie van het stakingsrecht wil begrijpen. Boek bekijken
€ 64,50
Op voorraad
Voor 21:00 besteld, morgen in huis
Gratis verzonden
SP
Over de auteur

Saskia Peters

Saskia Peters is universitair hoofddocent arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Haar werk richt zich onder meer op de invloed van Europees recht op nationale arbeidsverhoudingen, een terrein waarop het stakingsrecht steeds vaker onder druk komt te staan. Meer over Saskia Peters

Bijzondere gevallen: militairen en ambtenaren

Niet alle werknemers kunnen zonder meer een beroep doen op het stakingsrecht. Militairen kennen in Nederland een algeheel stakingsverbod, gebaseerd op hun bijzondere rechtspositie en de aard van hun taak. Voor ambtenaren gold lang een vergelijkbare beperking, maar de normalisering van het ambtenarenrecht heeft de verhoudingen ingrijpend veranderd. Deze uitzonderingen roepen fundamentele vragen op: wanneer weegt het algemeen belang zwaarder dan het individuele stakingsrecht?

Nataschja Hummel
De bijzondere rechtspositie van de militair
Nataschja Hummel bespreekt uitgebreid het stakingsverbod voor militairen en de alternatieven die hen wel ter beschikking staan. Een verhelderend boek over de grenzen van het stakingsrecht in een bijzondere arbeidsrechtelijke context. Boek bekijken
€ 70,–
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden

  • Preview | mr Ed van Meer
    Het nieuwe ambtenarenrecht
    Met de normalisering van het ambtenarenrecht vallen steeds meer overheidswerknemers onder het gewone arbeidsrecht. Dit artikel legt uit wat die omslag betekent, ook voor het recht op collectieve actie van ambtenaren.
    Verder lezen in het magazine

Stakingsrecht in de bredere arbeidsrechtelijke context

Voor wie het stakingsrecht wil plaatsen binnen het Nederlandse sociaal recht als geheel, zijn er gezaghebbende overzichtswerken beschikbaar. Guus Heerma van Voss is hoogleraar aan de Universiteit Leiden en een van de bekendste namen in het Nederlandse arbeidsrecht.

In de spotlight
Guus Heerma van Voss
Inleiding Nederlands sociaal recht
1 beoordeling
Dit toegankelijke en breed gedragen overzichtswerk behandelt het stakingsrecht als onderdeel van het collectieve arbeidsrecht. Geschikt voor studenten en praktijkjuristen die een degelijke inleiding in het Nederlandse sociaal recht zoeken. Boek bekijken
43,–
€ 10,95
Laatste exemplaar!
Voor 21:00 besteld, maandag in huis
GV
Over de auteur

Guus Heerma van Voss

Prof. Guus Heerma van Voss is hoogleraar Sociaal Recht aan de Universiteit Leiden. Hij schreef en redigeerde talrijke standaardwerken op het gebied van het arbeidsrecht en is een veelgevraagd commentator op ontwikkelingen in het collectieve arbeidsrecht. Meer over Guus Heerma van Voss

  • Recensie | U. Mert
    Handboek arbeidsrecht
    Het Handboek Arbeidsrecht biedt een volledig overzicht van het arbeidsrecht, inclusief collectieve acties. Dit artikel bespreekt hoe het handboek complexe materie — waaronder stakingsvraagstukken — praktisch toegankelijk maakt.
    Verder lezen in het magazine

Rechtspraak en praktijk: wat zegt de rechter?

Omdat Nederland geen stakingswet kent, speelt de rechter een cruciale rol. Via kort gedingen en bodemprocedures bepaalt de rechter voortdurend de grenzen van het stakingsrecht. Kennis van de jurisprudentie is daarmee even belangrijk als kennis van de wetgeving. Twee werken helpen daarbij: een verzameling relevante uitspraken én een beknopt maar overzichtelijk handboek.

S.E. Heeger A.R. Houweling S.N. de Valk A.G. Veldman
Rechtspraak Arbeidsrecht
Deze verzameling rechtspraak bevat toonaangevende uitspraken over het recht op collectieve actie, de grenzen van het stakingsrecht en de juridische beoordeling van werkstakingen. Een onmisbaar naslagwerk voor de rechtspraktijk. Boek bekijken
€ 59,36
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden
H.L. Bakels Willem Bouwens Irene Asscher-Vonk
Schets van het Nederlandse arbeidsrecht
3 beoordelingen
In paragraaf 5.6 behandelen Bakels, Asscher-Vonk en Bouwens het stakingsrecht in het kader van het collectief arbeidsrecht. Een beknopte maar heldere schets, ideaal als eerste oriëntatie of als naslagwerk naast uitgebreidere werken. Boek bekijken
€ 55,–
Op voorraad
Voor 21:00 besteld, morgen in huis
Gratis verzonden
De les uit dit boek

Het ontbreken van een wettelijke stakingsregeling leidt tot rechtsonzekerheid voor alle betrokkenen. Hansma laat zien dat duidelijke wettelijke spelregels niet alleen de positie van werknemers versterken, maar ook voor werkgevers en rechters houvast bieden bij het beoordelen van collectieve acties.

Uit: Een stakingswet voor deze eeuw

Het stakingsrecht is geen gunst van de wetgever, maar een fundamenteel recht dat zijn grondslag vindt in internationale verdragen en de waardigheid van de arbeid.

Uit: Collectief arbeidsrecht

Conclusie: een rechtsgebied in beweging

Het stakingsrecht is geen statisch gegeven. Rechtspraak, Europese ontwikkelingen en maatschappelijke verschuivingen zorgen ervoor dat de grenzen van dit recht voortdurend opnieuw worden getrokken. De literatuur op deze pagina biedt samen een volledig beeld: van de historische en juridische grondslagen tot de actuele spanning met Europese regels en de bijzondere positie van militairen en ambtenaren.

Of je nu jurist bent, student arbeidsrecht, vakbondsbestuurder of gewoon nieuwsgierig naar de spelregels achter collectieve actie — de boeken en artikelen op deze pagina geven je de kennis om het stakingsrecht te begrijpen in al zijn facetten.

Boeken over 'stakingsrecht' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'stakingsrecht'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Producten

    Auteurs

      Trefwoorden

        Artikelen