trefwoord

Stikstof: van scheikundig element tot maatschappelijke crisis

Stikstof is overal. Als gas maakt het 78 procent uit van de lucht die we inademen, en als voedingsstof is het onmisbaar voor alle leven op aarde. Maar in te grote hoeveelheden slaat stikstof neer op kwetsbare natuur en tast het ecosystemen aan die eeuwenlang zijn opgebouwd. Sinds de Raad van State in 2019 het Nederlandse stikstofbeleid afkeurde, staat het land figuurlijk op slot: bouwprojecten liggen stil, boeren protesteren en politici zoeken naar uitwegen. De stikstofcrisis is tegelijk een wetenschappelijk, agrarisch, juridisch en politiek vraagstuk. Dit overzicht brengt de beste boeken samen die elk een eigen invalshoek bieden op dit veelzijdige probleem.

Arnout Jaspers
De stikstoffuik
Arnout Jaspers reconstrueert hoe Nederland na de uitspraak van de Raad van State in 2019 vastliep. Hij laat zien hoe politiek, wetenschap en beleid in een fuik terechtkwamen waaruit nauwelijks te ontsnappen valt. Boek bekijken
€ 17,50
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Past door de brievenbus

De wetenschap achter het probleem

Wie de stikstofcrisis echt wil begrijpen, moet beginnen bij de ecologie. Stikstofverbindingen als ammoniak en stikstofoxiden komen via de lucht neer op natuurgebieden, verrijken de bodem en bevoordelen snelgroeiende planten ten koste van bijzondere soorten. De biodiversiteit in heideterreinen, vennen en duinen staat al decennia onder druk. Ecologen en scheikundigen brengen die processen in kaart. De onderstaande auteurs behoren tot de meest gezaghebbende stemmen op dit terrein.

In de spotlight
Wieger Wamelink
Het stikstofweb
In Het stikstofweb legt Wieger Wamelink de ecologische mechanismen bloot: hoe stikstof neerdaalt, welke soorten verdwijnen en waarom kritische depositiewaarden zo'n centrale rol spelen in het beleidsdebat. Boek bekijken
€ 14,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
WW
Over de auteur

Wieger Wamelink

Wieger Wamelink is ecoloog bij Wageningen University & Research en publiceerde in 2023 een herziening van de kritische depositiewaarden voor stikstof. Hij combineert diepgaand veldonderzoek met heldere communicatie naar een breed publiek. Meer over Wieger Wamelink
Jan Willem Erisman Wim de Vries
Stikstof
€ 15,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis

Auteurs die schrijven over 'stikstof'

Het maatschappelijke en politieke debat

De stikstofcrisis is niet louter een ecologisch probleem. Ze raakt aan diepgewortelde belangen: van boerenfamilies die hun bedrijf zien verdwijnen tot bewoners van wijken waar de woningbouw stagneert. Sociologen en economen wijzen op de historische en structurele oorzaken van de overmatige uitstoot. Tegelijk groeit het inzicht dat het probleem ook oplosbaar is, mits er politieke wil en maatschappelijk draagvlak bestaat.

  • Column | Bertrand Weegenaar
    Minder is meer en Meer uit minder
    Bertrand Weegenaar bespreekt twee tegengestelde benaderingen van het stikstofvraagstuk: moeten we minder produceren, of kunnen we technologisch innoveren en toch meer uit minder halen? Een heldere verkenning van de economische stromingen achter het debat.
    Verder lezen in het magazine
In de spotlight
Jan Douwe van der Ploeg
Gesloten vanwege stikstof
Gesloten vanwege stikstof van Jan Douwe van der Ploeg plaatst de stikstofcrisis in een bredere historische en politiek-economische context. Hij analyseert hoe decennia van schaalvergroting en exportgerichte landbouw tot dit punt hebben geleid. Boek bekijken
€ 22,90
Nu besteld, woensdag in huis
Gratis verzonden
JP
Over de auteur

Jan Douwe van der Ploeg

Jan Douwe van der Ploeg is emeritus-hoogleraar aan Wageningen University & Research, oud-lid van de Raad voor het Landelijke Gebied en adviseur van de Europese Commissie. Hij is een van de meest kritische stemmen over de industrialisering van de landbouw. Meer over Jan Douwe van der Ploeg
Thomas Oudman
Uit de shit
€ 15,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis

  • Preview | Peter van der Wel
    De Goede Toekomst - En wat u eraan kunt doen
    Econoom en futuroloog Peter van der Wel betoogt in zijn preview van 'De Goede Toekomst' dat de stikstof- en mestcrisis binnen vijftien jaar oplosbaar zijn, als we de juiste systemische veranderingen doorvoeren. Een optimistisch tegenwicht in een somber debat.
    Verder lezen in het magazine

Landbouw, voedsel en transitie

De agrarische sector is verantwoordelijk voor een groot deel van de stikstofuitstoot in Nederland, met name via ammoniak uit veestallen en mestopslag. Dat maakt de vraag hoe we ons voedselsysteem inrichten tot een kernvraag in de stikstofcrisis. Moeten boeren krimpen, omschakelen of innoveren? En wat betekent dat voor de manier waarop wij als samenleving eten produceren en consumeren?

In de spotlight
Joris Lohman
Boter, kaas en havermelk
In Boter, kaas en havermelk gebruikt Joris Lohman de stikstofcrisis als illustratie van de complexiteit van de landbouwtransitie. Hij legt uit hoe stikstofoverschot leidt tot biodiversiteitsverlies en waarom een systeemverandering noodzakelijk is. Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
Joris Lohman
Over de auteur

Joris Lohman

Joris Lohman is politicoloog en oprichter van Food Hub, een opleidings- en adviesbureau voor de voedsel- en landbouwsector. Hij verbindt de stikstofproblematiek aan bredere vragen over hoe we ons voedselsysteem willen inrichten. Meer over Joris Lohman

Roel Grit
Wetenschap is geen mening
2 beoordelingen
Wetenschap is geen mening van Roel Grit biedt de scheikundige achtergrond voor wie wil begrijpen wat stikstofverbindingen zijn, hoe ammoniak en stikstofoxiden worden gevormd en waarom de wetenschappelijke consensus niet zomaar terzijde geschoven kan worden. Boek bekijken
€ 31,95
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

Juridisch kader en vergunningverlening

De stikstofproblematiek is ook een juridisch mijnenveld. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) werd in 2019 door de rechter ongeldig verklaard wegens strijd met Europese natuurbeschermingswetgeving. Sindsdien zoeken overheden, bedrijven en advocaten naar manieren om toch vergunningen te verlenen zonder de natuur verder te belasten. De Omgevingswet, extern salderen en het Programma Stikstofreductie zijn de instrumenten waarmee dit wordt geprobeerd.

Chris Backes Luuk Boerema Annelies Freriks Ralph Frins Teus van Hattum Fleur Onrust Frank Warendorf
Natuur in de Omgevingswet
Natuur in de Omgevingswet van onder anderen Annelies Freriks bevat een uitgebreid hoofdstuk over stikstofdepositie, omgevingswaarden en extern salderen. Een onmisbare referentie voor juristen en beleidsmakers. Boek bekijken
€ 89,50
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden

Jonathan Verschuuren
Milieuproblemen in de landbouw: falend omgevingsrecht en mogelijke oplossingen
Milieuproblemen in de landbouw van Jonathan Verschuuren analyseert het falende omgevingsrecht en bespreekt uitgebreid het PAS-arrest. Een kritische juridische doorlichting van het Nederlandse stikstofbeleid en de mogelijkheden voor verbetering. Boek bekijken
€ 86,50
Nu besteld, woensdag in huis
Gratis verzonden
Irma Dekker Nora van Biezen Nova Bernards Ron Visscher
Leefomgeving voor raadsleden
Leefomgeving voor raadsleden heeft een afzonderlijk hoofdstuk over stikstof, toegespitst op de gemeentelijke praktijk: wetgeving, natuurvergunningen en mitigerende maatregelen. Praktisch en direct toepasbaar voor lokale bestuurders. Boek bekijken
€ 36,95
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

Een crisis die om antwoorden vraagt

De boeken op deze pagina laten zien dat de stikstofcrisis zich niet laat reduceren tot één oorzaak of één oplossing. Ze is wetenschappelijk, agrarisch, economisch en juridisch tegelijk. Dat maakt het debat soms ontoegankelijk, maar ook urgent: zonder begrip van de onderliggende mechanismen is er geen uitweg mogelijk. Of je nu beleidsmaker, jurist, boer, burger of gewoon nieuwsgierig bent — de auteurs op deze lijst bieden de kennis en het inzicht om het gesprek op een hoger niveau te voeren. Want het stikstofvraagstuk verdient geen meningen, maar feiten, begrip en een eerlijk debat over de keuzes die voor ons liggen.

Boeken over 'stikstof' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'stikstof'

De bestsellers

  1. 1 De perfecte storm
    De perfecte storm
    € 15,–
  2. 2 Groene groei
    Groene groei
    € 24,99
  3. 3 Leefomgeving voor raadsleden
  4. 4 Boter, kaas en havermelk
  5. 5 Wetenschap is geen mening

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Producten

    Auteurs

      Trefwoorden

        Artikelen