Strategische autonomie: Europa op zoek naar onafhankelijkheid

Strategische autonomie is een van de meest besproken concepten in het hedendaagse Europese beleidsdebat. Het draait om de vraag in hoeverre Europa in staat is om onafhankelijk van andere grootmachten zoals de Verenigde Staten en China eigen keuzes te maken op het gebied van defensie, energie, technologie en economie. De oorlog in Oekraïne, de coronacrisis en toenemende geopolitieke spanningen hebben deze vraag urgenter gemaakt dan ooit. Op deze pagina brengen we boeken samen die vanuit verschillende invalshoeken ingaan op dit vraagstuk, geschreven door diplomaten, hoogleraren en beleidsexperts die zich dagelijks bezighouden met de toekomst van Europa.

Europa als opkomende grootmacht

Een terugkerend thema in de literatuur over strategische autonomie is de vraag of Europa de stap kan zetten van economisch blok naar volwaardige geopolitieke speler. Verschillende auteurs beschrijven de weg die daarvoor nodig is, en de obstakels die daarbij komen kijken.

Strategische autonomie in de praktijk: handel en toeleveringsketens

Strategische autonomie is niet alleen een politiek-filosofisch vraagstuk, maar heeft ook concrete juridische en economische dimensies. De kwetsbaarheid van Europese toeleveringsketens, zichtbaar geworden tijdens de coronapandemie, heeft geleid tot nieuw beleid gericht op het verminderen van afhankelijkheden.

Een kantelend continent in een instabiele wereld

Meerdere auteurs plaatsen strategische autonomie in de bredere context van een wereldorde die aan het verschuiven is. Europa moet zich volgens hen heroriënteren om relevant te blijven temidden van opkomende grootmachten en verschuivende machtsverhoudingen.

Conclusie: geen vanzelfsprekende onafhankelijkheid

De boeken op deze pagina laten zien dat strategische autonomie geen eenduidig of eenvoudig te bereiken doel is. Of het nu gaat om defensie, handel, energie of technologie: Europese onafhankelijkheid vraagt om politieke wil, institutionele hervorming en een bereidheid om nationale belangen soms ondergeschikt te maken aan een gezamenlijke koers. Van filosofische reflectie tot juridische analyse en praktijkervaring uit de Brusselse diplomatie, samen bieden deze werken een genuanceerd beeld van wat er nodig is om van Europa een werkelijk zelfstandige speler op het wereldtoneel te maken.