trefwoord
Vrij verkeer van werknemers
Het vrije verkeer van werknemers is een van de vier fundamentele vrijheden van de Europese interne markt. Op grond van de artikelen 45 tot en met 48 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) heeft iedere EU-burger het recht om in een andere lidstaat te werken, zonder op grond van nationaliteit gediscrimineerd te worden. Dat klinkt eenvoudig, maar de juridische en praktische uitwerking is complex. Arbeidsrechtelijke stelsels verschillen sterk per land, regels over toepasselijk recht komen om de hoek kijken en soms botsen de belangen van mobiele werknemers met die van de ontvangende samenleving.
Op deze pagina vindt u een overzicht van de beste boeken en artikelen over dit onderwerp, van juridische handboeken tot rechtsvergelijkende studies en praktijkgerichte analyses.
-
Interregionale arbeidsmigratieVerder lezen in het magazineJoep Schrijvers bespreekt de bijna voltooide realisatie van het vrije personenverkeer binnen de EU en de bureaucratische obstakels die arbeidsmigranten nog tegenkomen. Een helder overzichtsartikel over wat vrij verkeer in de praktijk betekent.
Het Europees arbeidsrecht als kader
Om het vrije verkeer van werknemers goed te begrijpen, is kennis van het bredere Europees arbeidsrecht onmisbaar. Richtlijnen en verordeningen bepalen onder welke voorwaarden werknemers in andere lidstaten aan de slag kunnen gaan, welk recht op hun arbeidsovereenkomst van toepassing is en welke sociale zekerheidsrechten zij meenemen. Frans Pennings, hoogleraar internationaal socialezekerheidsrecht aan de Universiteiten van Tilburg en Utrecht, is een van de gezaghebbendste stemmen op dit terrein.
Frans Pennings
Wetgeving en rechtsbronnen op een rij
Wie zich in het vrije verkeer van werknemers wil verdiepen, heeft toegang nodig tot de relevante verordeningen en richtlijnen. Verordening 492/2011 is daarin een sleuteltekst: zij regelt de gelijke behandeling van werknemers uit andere lidstaten op het gebied van arbeidsvoorwaarden, toegang tot scholing en sociale voordelen. Saskia Peters, universitair hoofddocent arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, heeft op dit gebied overzichtelijk materiaal samengesteld.
-
Twee soorten immigratie?Verder lezen in het magazineJoep Schrijvers bespreekt het pleidooi van het Sociaal Cultureel Planbureau voor vraaggestuurd immigratiebeleid binnen de EU. Het artikel raakt aan de politieke discussie over welke arbeidsmigranten welkom zijn, een vraag die onlosmakelijk verbonden is met de grenzen van het vrije verkeer.
Werknemersbescherming over de grens
Vrij verkeer van werknemers betekent niet alleen dat men in een andere lidstaat mag werken, maar ook dat de vraag rijst welk rechtsstelsel op de arbeidsrelatie van toepassing is. Het internationaal privaatrecht en het Europees recht stellen hier grenzen: werknemers mogen niet de bescherming verliezen die hen toekomt op grond van dwingend recht. Dit spanningsveld is juridisch uitgewerkt in de Rome I-verordening en nader verfijnd door Europese rechtspraak.
Een werknemer die in een andere EU-lidstaat werkt, behoudt aanspraak op de dwingende bescherming van zijn recht. Internationale mobiliteit ontslaat de werkgever dus niet van de verplichtingen die voortvloeien uit het arbeidsrecht van de gewoonlijke werkplaats.
Uit: Werknemersbescherming in het internationaal privaatrecht en het Europese recht-
Arbeidsmarkt functioneert goedVerder lezen in het magazineJoep Schrijvers analyseert Europese werkgelegenheidscijfers en de prestaties van lidstaten op de arbeidsmarkt. Het artikel biedt context bij de vraag in hoeverre vrij verkeer daadwerkelijk bijdraagt aan een goed functionerende Europese arbeidsmarkt.
Spanning met het collectief arbeidsrecht
Het vrije verkeer van werknemers en diensten staat soms op gespannen voet met het recht op collectieve actie. De arresten Viking en Laval van het Hof van Justitie van de EU illustreren dit pijnlijk: vakbonden die grensoverschrijdende concurrentie op arbeidsvoorwaarden willen tegengaan, kunnen daarbij botsen met de Europese interne marktregels. Antoine Jacobs, hoogleraar sociaal recht aan de Universiteit van Tilburg, heeft dit spanningsveld uitvoerig in kaart gebracht.
Antoine Jacobs
De spanning tussen het recht op collectieve actie en de Europese vrijheden is niet opgelost door de arresten Viking en Laval, maar slechts zichtbaar gemaakt. Het vraagstuk blijft actueel zolang nationale arbeidsstelsels en een gemeenschappelijke markt naast elkaar bestaan.
Uit: Collectief arbeidsrecht
Conclusie
Vrij verkeer van werknemers is een fundamenteel, maar gelaagd EU-recht. Het raakt aan vragen over toepasselijk arbeidsrecht, sociale zekerheid, werknemersbescherming en de grenzen van collectieve actie. De boeken op deze pagina bieden samen een volledig beeld: van de primaire rechtsbronnen en analytische handboeken tot rechtsvergelijkende studies en jurisprudentieoverzichten. Of u nu als jurist, student of beleidsmaker met dit onderwerp aan de slag gaat, hier vindt u het materiaal om u grondig te oriënteren.
