Ontwerpgericht onderzoek in de (sociaal-)juridische beroepspraktijk
Van opzet tot beroepsproduct
Paperback Nederlands 2023 2e druk 9789001022709Samenvatting
- Sluit optimaal aan op de actuele (sociaal-)juridische beroepspraktijk;
- ontwikkeld door hogeschooldocenten van HBO-Rechten en SJD;
- tot stand gekomen in samenspraak met vele experts uit het werkveld.
Van professionals in het (sociaal-)juridische werkveld wordt verwacht dat zij bijdragen aan ontwikkeling en innovatie van de beroepspraktijk, door het doen van gedegen onderzoek in en rond de organisatie. Met Ontwerpgericht onderzoek in de (sociaal-)juridische beroepspraktijk. maken studenten kennis met het doen van praktijkgericht onderzoek. Stap voor stap leren zij hoe een onderzoeksproces verloopt, vanaf het allereerste idee tot en met de verslaglegging van de resultaten. Om vervolgens tot aanbevelingen of concrete verbeteringen voor de praktijk te kunnen komen.
Het boek is opgedeeld in drie delen. In deel 1 maken studenten kennis met praktijkgericht juridisch onderzoek en het onderzoeksmodel. In het tweede deel leren studenten een onderzoeksvoorstel opstellen en komen o.a. de onderzoeksvraag, deelvragen, methoden en planning aan bod. Deel 3 gaat over de daadwerkelijke uitvoering van het onderzoek, en belicht aspecten als de analyse van resultaten en de methodologische verantwoording.
Als reactie op ontwikkelingen in het onderwijs wordt er in deze herziene, tweede editie nadruk gelegd op het verrichten van onderzoek met als eindresultaat een toepasbaar beroepsproduct in plaats van enkel aanbevelingen. Het boek bespreekt zowel onderzoeksmethoden en -technieken als handvatten voor het ontwerpen van een beroepsproduct. De integratie van deze onderwerpen in combinatie met de (sociaal-)juridische invalshoek maakt dit boek uniek. Zo wordt in deze editie niet meer gesproken over onderzoekspunten, maar wel over het opstellen van ontwerpeisen.
De stof wordt verduidelijkt aan de hand van actuele voorbeelden en casussen uit de (sociaal-)juridische beroepspraktijk. Hierdoor is het ook goed bruikbaar als naslagwerk voor professionals.
Ontwerpgericht onderzoek in de (sociaal-)juridische beroepspraktijk is geschikt voor de propedeuse en hoofdfase van juridisch georiënteerde opleidingen, zoals HBO-Rechten, Sociaal Juridische Dienstverlening (SJD) en Fiscaal Recht. Vanwege het accent op ontwerpgericht werken is het boek ook geschikt voor opleidingen binnen het economische domein, zoals Management Economie en Recht (MER) en Economie (FRE).
Trefwoorden
Lezersrecensies
Inhoudsopgave
Deel 1
Karakter van het ontwerpgericht juridisch onderzoek 15
1 Onderzoeken en ontwerpen 17
1.1 Wat is ontwerpgericht juridisch onderzoek? 18
1.2 Handelingsprobleem en innovatie 19
1.3 Beroepsproduct 24
1.3.1 Advies 26
1.3.2 Ontwerp 27
1.4 Rol van verklarend onderzoek 28
1.5 Onderzoekseisen 30
1.6 Wat is ontwerpen? 32
1.7 Ontwerpeisen 33
1.7.1 Ontwerpeisen vanuit de theorie 33
1.7.2 Ontwerpeisen vanuit de praktijk 34
1.8 Je rol als ontwerper 37
Samenvatting 39
2 Onderzoeks- en ontwerpmodel en vooruitblik op het plan van aanpak en het rapport 41
2.1 Onderzoeks- en ontwerpmodel 42
2.1.1 Karakter van het onderzoeks- en ontwerpmodel 42
2.1.2 De negen stappen van het model 42
2.2 Plan van aanpak en onderzoeksrapport 44
2.2.1 Wat neem je op in het plan van aanpak? 44
2.2.2 Opbouw van het onderzoeksrapport 44
2.2.3 Uitleg van de onderdelen van het onderzoeksrapport 46
Samenvatting 50
Deel 2
Plan van aanpak 53
3 Onderzoeks- en ontwerpkader 55
3.1 Opstellen van het onderzoeks- en ontwerpkader 56
3.2 Informatieverzameling binnen de organisatie 57
3.2.1 Aanleiding van het onderzoek 57
3.2.2 Beschrijving van het handelingsprobleem 58
3.2.3 Opdrachtgever 58
3.2.4 Ontwerpeisen opdrachtgever voor het beroepsproduct 60
3.2.5 Eerdere stappen van de organisatie 60
3.3 Oriëntatie op gepubliceerde bronnen 60
3.3.1 Wet- en regelgeving 61
3.3.2 Jurisprudentie 62
3.3.3 Vakliteratuur 62
3.3.4 Eerder onderzoek 63
3.3.5 Externe en interne informatie 63
3.4 Oriëntatie op onderzoeksobjecten in de praktijk 65
3.4.1 Kiezen van onderzoeksobjecten 65
3.4.2 Belangrijkste onderzoeksobjecten 66
Samenvatting 68
4 Doelstelling, centrale onderzoeksvraag en deelvragen 71
4.1 De doelstelling 72
4.1.1 Afbakening, afstemming, haalbaarheid 73
4.1.2 Formuleren van de doelstelling 74
4.1.3 Doelstelling leidt tot oriëntatie op kennisverwerving 74
4.2 Centrale onderzoeksvraag 76
4.2.1 Formuleren van de centrale onderzoeksvraag 76
4.2.2 Eisen aan een goede centrale onderzoeksvraag 77
4.3 Kernbegrippen 78
4.4 Twee categorieën deelvragen 79
4.6 Deelvragen voor de theorie 83
4.7 Deelvragen voor de praktijk 84
4.8 Checklist deelvragen 86
4.9 Onderzoeksmethoden en planning van je onderzoek 87
Samenvatting 89
Deel 3
Onderzoeks- en ontwerpproces 91
5 Theoretisch ontwerpkader 93
5.1 Belang van het theoretische ontwerpkader 94
5.1.1 Onderdelen van het theoretische ontwerpkader 94
5.1.2 Twee routes naar de bronnen 95
5.2 Onderzoek naar wet- en regelgeving, verdragen en parlementaire stukken 96
5.2.1 Wet- en regelgeving en verdragen 96
5.2.2 Parlementaire stukken 99
5.3 Onderzoek naar juridische literatuur 100
5.4 Onderzoek naar jurisprudentie 101
5.4.1 Uitspraken van rechters 101
5.4.2 Vinden van jurisprudentie 102
5.5 Onderzoek naar externe en interne informatie 103
5.6 Onderzoek naar niet-juridische literatuur 104
5.7 Schrijven van het hoofdstuk ‘Ontwerpeisen vanuit de theorie’ 107
5.8 Ontwerpeisen en conceptberoepsproduct 109
Samenvatting 112
6 Interview en enquête 115
6.1 Welke informatie zoek je? 116
6.2 Interviewen of enquêteren? 117
6.2.1 Interview 117
6.2.2 Enquête 118
6.3 Verschillen in structurering van vragenlijsten 119
6.3.1 Volledig gestructureerd 119
6.3.2 Ongestructureerd of open 121
6.3.3 Halfgestructureerd of halfopen 123
6.4 Voorbereiding en opbouw van het interview 124
6.5 Opstellen van goede vragen 127
6.6 Verwerken van interviewverslagen 130
6.7 Verwerken van enquêtegegevens 133
6.8 Onderzoeksresultaten en ontwerpeisen 135
Samenvatting 137
7 Dossieronderzoek en observatie 139
7.1 Dossier- en documentenonderzoek 140
7.2 Kwantitatieve inhoudsanalyse van dossiers 142
7.3 Alle dossiers of een steekproef? 147
7.4 Steekproefgrootte 149
7.5 Kwalitatieve inhoudsanalyse van dossiers 150
7.6 Observatieonderzoek 155
7.6.1 Onderwerpen voor observatieonderzoek 155
7.6.2 Rollen bij observatieonderzoek 156
7.7 Stapsgewijze voorbereiding en uitvoering van observaties 158
7.8 Voor- en nadelen van observatieonderzoek 161
7.9 Schrijven van het hoofdstuk ’Ontwerpeisen vanuit de praktijk’ 162
Samenvatting 164
8 Conclusie 167
8.1 Analyse van de ontwerpeisen 168
8.2 Opstellen van de conclusie 171
8.3 Ontwerpen van het definitieve beroepsproduct 171
Samenvatting 174
9 Methodologische verantwoording 177
9.1 Waarom een methodologische verantwoording? 178
9.2 Verantwoording van onderzoek naar de theorie 179
9.2.1 Wet- en regelgeving, verdragen en parlementaire stukken 179
9.2.2 Juridische literatuur 180
9.2.3 Jurisprudentie 180
9.2.4 Externe en interne informatie 180
9.2.5 Niet-juridische literatuur 181
9.3 Verantwoording van praktijkonderzoek 181
9.3.1 Onderzoeksobjecten 181
9.3.2 Onderzoeksmethoden 181
9.3.3 Meetinstrumenten en verwerking resultaten 182
9.4 Verantwoording van de analyse van de ontwerpeisen 182
9.5 Kwaliteit van het beroepsproduct 183
Samenvatting 184
Literatuurlijst 185
Register 188
Over de auteurs 192
Illustratieverantwoording 193
Anderen kochten ook
N. Goudswaard€ 49,95
Manon Ruijters€ 36,95
Rutger Bregman€ 23,–
Roel Bekker€ 43,50
Manon de Caluwé€ 55,90
Daniël Verlaan€ 24,99
Rubrieken
- advisering
- algemeen management
- coaching en trainen
- communicatie en media
- economie
- financieel management
- inkoop en logistiek
- internet en social media
- it-management / ict
- juridisch
- leiderschap
- marketing
- mens en maatschappij
- non-profit
- ondernemen
- organisatiekunde
- personal finance
- personeelsmanagement
- persoonlijke effectiviteit
- projectmanagement
- psychologie
- reclame en verkoop
- strategisch management
- verandermanagement
- werk en loopbaan
