Voorwoord / v
Lijst van gebruikte afkortingen / xxi
Deel I Internationaal Belastingrecht
1 Het vakgebied internationaal belastingrecht: een nadere toelichting op doel en inhoud / 1
1.1 Regels ter voorkoming van dubbele belasting / 1
1.1.1 Dubbele belasting / 1
1.1.2 Oplossing voor dubbele belasting en belastingontgaan en -ontduiking / 3
1.1.3 Voorkoming van juridisch dubbele belasting door eenzijdige regelingen en belastingverdragen / 3
1.1.4 Voorkoming van door samenloop van heffingsbeginselen veroorzaakte juridisch dubbele belasting / 5
1.1.4.1 Samenloop van heffingsbeginselen / 5
1.1.4.2 Voorkoming van dubbele belasting door eenzijdige regelingen / 6
1.1.4.3 Voorkoming van dubbele belasting door belastingverdragen / 7
1.1.5 Voorkoming van economisch dubbele belasting / 9
1.2 Regels ter voorkoming van blinde vlekken en belastingontgaan / 9
1.3 Non-discriminatiebepalingen / 11
1.4 Regels met betrekking tot wederzijdse bijstand bij inlichtingen en invordering / 13
1.5 De invloed van internationaal publiekrecht op het internationaal belastingrecht / 13
2 Instrumenten ter voorkoming van dubbele belasting / 15
2.1 Het Besluit voorkoming dubbele belasting / 15
2.1.1 Historische ontwikkeling / 15
2.1.2 Functie / 16
2.1.2.1 De voorkomingsfunctie / 16
2.1.2.2 De normatieve functie / 17
2.1.3 Inhoud / 20
2.1.3.1 De subjectieve reikwijdte van het besluit (de persoonlijke werkingssfeer) / 20
2.1.3.2 De belastingen waarop het besluit van toepassing is (de zakelijke werkingssfeer) / 23
2.1.3.3 De objectieve werking / 24
2.2 Belastingverdragen / 27
2.2.1 Historische ontwikkeling / 27
2.2.2 Functie / 33
2.2.2.1 Meer functies voor belastingverdragen? / 38
2.2.2.2 De internationale belastingpolitiek van Nederland / 41
2.2.3 Wijze van totstandkoming / 45
2.2.4 Inhoud / 48
2.2.4.1 De titel / 49
2.2.4.2 De preambule / 50
2.2.4.3 De subjectieve reikwijdte van het verdrag (de persoonlijke werkingssfeer) / 50
2.2.4.4 De belastingen waarop de overeenkomst van toepassing is (de zakelijke werkingssfeer) / 54
2.2.4.5 De definities / 57
2.2.4.6 De uitleg van belastingverdragen / 57
2.2.4.7 Compartimentering bij verdragen / 66
2.2.4.8 De objectieve werking / 67
2.2.4.9 De territoriale werking / 71
2.2.4.10 Inwerkingtreding en beëindiging / 72
2.2.4.11 Het Protocol / 73
2.2.4.12 Gezamenlijke uitleg in briefwisseling of Memorandum of Understanding / 73
2.2.4.13 Toelichtende nota / 73
2.3 De Belastingregeling voor het Koninkrijk en de Belastingregeling voor Nederland / 74
2.3.1 De staatkundige positie van de overzeese Koninkrijksdelen / 74
2.3.2 Historie en status van de Belastingregeling voor het Koninkrijk / 76
2.3.3 Functies / 76
2.3.4 Inhoud / 77
2.3.5 Toelichting / 78
2.3.6 De Belastingregeling Nederland – Curaçao / 79
2.3.7 De Belastingregeling voor het land Nederland / 79
2.4 Kostenaftrek / 80
2.4.1 Kostenaftrek mogelijk als geen regeling ter voorkoming van dubbele belasting van toepassing is / 80
2.4.2 Op verzoek / 80
2.4.3 Schriftelijk verzoek / 82
3 Belastingen naar het inkomen en vermogen: voorkomingsmethoden / 83
3.1 Inleiding / 83
3.2 De vrijstellingsmethode / 86
3.2.1 Inleiding / 86
3.2.2 Belastingvrijstelling / 87
3.2.3 Objectvrijstelling / 88
3.2.4 Toepassing van de vrijstellingsmethode uit het BvdB 2001 (Inkomstenbelasting) / 89
3.2.4.1 Onderworpenheid / 90
3.2.4.2 Geheven of betaald / 91
3.2.4.3 Onderworpenheid en tax holidays / 92
3.2.4.4 Bewijslast onderworpenheid / 92
3.2.4.5 Objectieve of subjectieve onderworpenheid / 93
3.2.4.6 ‘Voor zover’ / 94
3.2.4.7 Belasting naar het inkomen / 95
3.2.4.8 Vanwege die Mogendheid geheven / 96
3.2.5 Vrijstelling is vermindering / 97
3.2.5.1 De voorkomingsbreuk / 98
3.2.5.2 De teller (bruto of netto) / 99
3.2.5.3 De teller (gezamenlijk of per land) / 100
3.2.5.4 De noemer / 101
3.2.5.5 Bijzonder tarief / 103
3.2.5.6 Doorschuifregeling / 103
3.2.5.7 Negatief buitenlands inkomen, inhaalregeling / 106
3.2.5.8 Wisselwerking tussen doorschuif- en inhaalregeling / 107
3.2.5.9 Voorkoming en verliesverrekening / 108
3.2.6 Toepassing van de objectvrijstelling in de Wet VPB 1969 (Vennootschapsbelasting) / 111
3.2.6.1 Achtergrond van de objectvrijstelling / 111
3.2.6.2 Werking van de objectvrijstelling / 115
3.2.6.3 Inkomenscategorieën waarvoor de objectvrijstelling geldt / 117
3.2.6.4 Buitenlandse ondernemingswinst uit een verdragsland / 117
3.2.6.5 Buitenlandse ondernemingswinst uit een niet-verdragsland / 118
3.2.6.6 Laagbelaste beleggingsonderneming / 119
3.2.6.7 Stakingsverliezen / 123
3.2.7 Toepassing van de vrijstellingsmethode voor andere belastingen / 126
3.2.8 Door Nederland gesloten belastingverdragen / 126
3.3 De verrekenmethode / 127
3.3.1 Basisgedachte van verrekening / 127
3.3.2 Soorten verrekening / 127
3.3.2.1 Volledige verrekening / 127
3.3.2.2 Beperkte verrekening / 128
3.3.2.3 Tax sparing credit / 129
3.3.2.4 Matching credit / 130
3.3.2.5 Indirecte verrekening / 130
3.3.3 Toepassing van de verrekenmethode uit het Bvdb 2001 / 132
3.3.3.1 Belasting naar het inkomen / 133
3.3.3.2 Verrekening in box 2 / 133
3.3.3.3 Verrekening in box 3 / 134
3.3.3.4 Eerste limiet / 135
3.3.3.5 Tweede limiet / 136
3.3.3.6 Samenloop van vrijstelling en verrekening in Nederland / 139
3.3.3.7 Onverrekende belasting / 140
3.3.3.8 Verrekening onder het BvdB 2001 – gezamenlijk of per land / 141
3.3.4 Vergelijking verrekening en vrijstelling; overbrenging van grondslag of belasting / 142
3.3.5 Verdragen / 144
3.3.5.1 De teller / 145
3.3.5.2 De noemer / 146
3.3.5.3 Formule na 1980 / 146
3.3.5.4 Onverrekende belasting / 147
3.3.5.5 Verrekening per verdragsland of gezamenlijk / 147
3.4 Kostenaftrek / 148
3.4.1 Geen regeling ter voorkoming van dubbele belasting van toepassing / 149
3.4.2 Keuze voor kostenaftrek in plaats van verrekening / 152
3.4.3 Geen keuze bij vrijstelling / 153
4 Belastingen naar het inkomen en vermogen: het subject / 155
4.1 Woonplaats en nationaliteit / 155
4.2 Afbakening belastingsubject naar Nederlands nationaal recht / 156
4.2.1 Nederlandse maatstaven doorslaggevend / 156
4.2.2 Criteria naar nationaal recht / 156
4.2.3 Uitzondering op criteria naar nationaal recht / 159
4.2.4 Naar de omstandigheden / 160
4.2.4.1 Inleiding / 160
4.2.4.2 Natuurlijke personen / 160
4.2.4.3 Lichamen / 165
4.2.5 Verklaringen van de Belastingdienst / 171
4.2.5.1 Woonplaatsverklaringen / 171
4.2.5.2 Vaste-inrichtingverklaringen / 174
4.2.6 Open versus gesloten norm / 174
4.2.7 Personenvennootschappen / 175
4.2.7.1 Nationaal recht / 175
4.2.7.2 Verdragsrecht / 179
4.2.8 Specifieke groepen werknemers / 185
4.2.9 Keuzerecht / kwalificerende buitenlandse belastingplicht / 186
4.3 Unilaterale regeling / 187
4.3.1 Art. 4 AWR doorslaggevend / 187
4.3.2 Woon- en vestigingsplaatsficties uit IB en VPB ook van toepassing / 188
4.4 Verdragen / 188
4.4.1 Natuurlijke personen: van nationaliteit naar woonplaats / 188
4.4.2 Lichamen / 191
4.4.2.1 Algemeen / 191
4.4.2.2 ‘Place of effective management’ / 191
4.4.2.3 Heffingssubject blijft in stand, heffingsobject verdwijnt / 193
4.4.2.4 Eindafrekening / 195
4.4.2.5 Dividendbetalingen / 200
4.5 Door Nederland gesloten bilaterale verdragen / 203
4.5.1 Verdragsbeleid / 203
4.5.2 Afwijkingen van het OESO-Modelverdrag / 204
4.5.3 Collectieve verzoeken om teruggaaf bronbelasting / 209
4.6 Jurisprudentie / 209
4.7 Bijzondere regelingen voor functionarissen van internationale organisaties / 219
4.7.1 Verschillend luidende regelingen met verschillende doelstelling / 219
4.7.2 Absolute of relatieve vrijstelling? / 222
4.7.3 Jurisprudentie / 223
4.7.4 Besluit / 225
4.7.5 Woonplaatsfictie EU-ambtenaren / 225
5 Belastingen naar het inkomen en vermogen: het object / 227
5.1 Belastingen naar het inkomen / 227
5.1.1 Nationale wet / 227
5.1.1.1 Binnenlandse belastingplicht / 227
5.1.1.2 Buitenlandse belastingplicht / 227
5.1.2 Unilaterale regeling / 228
5.1.3 Verdragen / 228
5.2 Winst uit onderneming: de vaste inrichting / 229
5.2.1 Inleiding / 229
5.2.2 Afbakening heffingsobject naar nationaal recht / 231
5.2.2.1 Geen algemene wettelijke definitie, wel ficties / 231
5.2.2.2 Invulling open norm in jurisprudentie / 235
5.2.3 Unilaterale regeling / 236
5.2.3.1 Algemene wettelijke definitie en fictiebepalingen / 236
5.2.3.2 Nadere invulling in jurisprudentie / 237
5.2.4 Verdragen / 238
5.2.4.1 Historische ontwikkeling / 238
5.2.4.2 Algemene definitie / 240
5.2.4.3 Niet-limitatieve opsomming van voorbeelden / 242
5.2.4.4 Fictiebepaling inzake uitvoering van werken / 244
5.2.4.5 Fictieve niet-vaste inrichtingen / 245
5.2.4.6 Verbonden lichamen als vaste inrichting? / 247
5.2.5 Door Nederland gesloten bilaterale verdragen / 247
5.2.5.1 Verdragsbeleid / 247
5.2.5.2 Afwijkingen in door Nederland gesloten verdragen / 249
5.2.6 Jurisprudentie / 253
5.2.6.1 Nationale wet / 253
5.2.6.2 Unilaterale regeling / 254
5.2.6.3 Verdragen / 255
5.2.6.4 BRK / 258
5.3 Winst uit onderneming: de vaste vertegenwoordiger / 259
5.4 Winst uit onderneming: het vaste middelpunt / 265
5.5 De omvang van de vaste-inrichtingswinst / 267
5.5.1 Terminologie / 267
5.5.2 Oorzaken van verschillen tussen v.i.-winst en aftrekwinst / 268
5.5.2.1 Verschillen in het algemene winstconcept / 268
5.5.3 Oorzaken van verschillen tussen bijdragewinst en v.i.-winst/aftrekwinst / 272
5.5.3.1 Verschil in elementen / 272
5.5.3.2 Verschil in timing / 273
5.5.3.3 Koersverschillen / 273
5.5.4 Welke benadering van de ondernemingssplitsingstheorie moet worden toegepast? / 275
5.5.4.1 Nationale wet / 275
5.5.4.2 Unilaterale regeling / 275
5.5.4.3 Verdragen / 276
5.5.4.4 Art. 7, lid 3, 4 en 5, OESO-Modelverdrag 1963-2008 vervallen / 292
5.5.4.5 Art. 7, lid 3, OESO-Modelverdrag 2010: correlatieve aanpassing / 292
5.5.5 Door Nederland gesloten bilaterale verdragen / 293
5.5.5.1 Verdragsbeleid / 293
5.5.5.2 Afwijkingen van het OESO-Modelverdrag / 297
5.5.6 Jurisprudentie / 300
5.5.6.1 Nationale wet / 300
5.5.6.2 Unilaterale regeling / 304
5.5.6.3 Verdragen / 307
5.5.6.4 Het besluit van 16 september 2002, nr. IFZ2002/ 715M; toerekening van winst aan in Duitsland gelegen vaste inrichtingen van Nederlandse bloemenhandelaren (het lijntjesrijdersbesluit) / 316
5.5.7 Vergelijking tussen de OESO-visie en de Nederlandse visie / 317
5.6 Onroerende zaken / 319
5.6.1 Nationale wet / 319
5.6.2 BvdB 2001 / 320
5.6.3 Verdragen / 321
5.6.3.1 Het OESO-Modelverdrag / 321
5.6.3.2 Door Nederland gesloten verdragen / 325
5.7 Scheepvaart- en luchtvaartwinsten / 325
5.7.1 Verdragsbeleid / 326
5.7.2 Afwijkingen in door Nederland gesloten belastingverdragen / 327
5.8 Transfer pricing / 327
5.8.1 Inleiding / 327
5.8.2 De OESO-richtlijnen inzake verrekenprijzen voor de multinationale ondernemingen en voor de belastingadministraties (de Transfer Pricing Guidelines) / 332
5.8.2.1 Arm’s length pricing als uitgangspunt / 332
5.8.2.2 Het arm’s length-principe / 333
5.8.2.3 Functionele analyse als leidraad / 334
5.8.2.4 Arm’s length pricing bij marktpenetratie / 334
5.8.2.5 Methoden ter bepaling van de at arm’s length-prijs / 335
5.8.2.6 Administratieve benaderingen om transferpricinggeschillen op te lossen / 338
5.8.2.7 Correlatieve en secundaire aanpassingen / 339
5.8.2.8 Advance Pricing Agreements / 339
5.8.2.9 Documentatie / 340
5.8.2.10 Overwegingen ten aanzien van immateriële goederen / 341
5.8.2.11 Overwegingen ten aanzien van dienstverlening binnen de groep / 343
5.8.2.12 Kostenbijdrageregelingen / 343
5.8.3 Nationale wet / 344
5.8.3.1 Art. 8b Wet VPB 1969 / 344
5.8.3.2 Advance Pricing Agreements en Advance Tax Rulings / 345
5.8.3.3 Unilaterale regeling / 348
5.8.3.4 Verdragen / 348
5.9 Passieve inkomsten / 350
5.9.1 Woonstaatheffing en bronstaatheffing / 350
5.9.2 Dividend / 351
5.9.2.1 Inleiding / 351
5.9.2.2 Nationale wet / 353
5.9.2.3 Unilaterale regeling / 354
5.9.2.4 Verdragen / 356
5.9.3 Interest / 363
5.9.3.1 Inleiding / 363
5.9.3.2 Nationale wet / 364
5.9.3.3 Unilaterale regeling / 364
5.9.3.4 Verdragen / 364
5.9.3.5 Doorwerking van fictie in nationale wet naar verdrag? / 368
5.9.4 Royalty’s / 369
5.9.4.1 Inleiding / 369
5.9.4.2 Nationale wet / 369
5.9.4.3 Unilaterale regeling / 369
5.9.4.4 Verdragen / 370
5.10 Vervreemdingswinsten / 372
5.10.1 Inleiding / 372
5.10.2 Verdragen / 373
5.10.2.1 Inleiding / 373
5.10.2.2 Onroerende zaken / 374
5.10.2.3 Vaste inrichting / 374
5.10.2.4 Scheep- en luchtvaartvervreemdingswinsten / 375
5.10.2.5 Voordelen verkregen door de vervreemding van aandelen in een onroerendgoedvennootschap / 375
5.10.2.6 Overige vermogensbestanddelen / 376
5.10.2.7 Aanmerkelijkbelangwinsttoerekeningsbepaling in door Nederland gesloten belastingverdragen / 376
5.10.3 BvdB 2001 / 378
5.11 Inkomsten uit arbeid / 379
5.11.1 Inleiding / 379
5.11.2 Tegenwoordige particuliere dienstbetrekking / 379
5.11.2.1 Eenzijdige regeling / 379
5.11.2.2 Verdragen / 383
5.11.3 Overheidsdienstbetrekking / 393
5.11.3.1 Inleiding / 393
5.11.3.2 Eenzijdige regeling / 394
5.11.3.3 Verdragen / 394
5.11.4 Vroegere arbeid / 396
5.11.4.1 Inleiding / 396
5.11.4.2 Particuliere pensioenen / 397
5.11.4.3 Verdragen / 397
5.11.4.4 Periodiek of niet-periodiek / 398
5.11.4.5 Overheidspensioen / 399
5.11.5 Bijzondere categorieën / 400
5.11.5.1 Directeuren en commissarissen / 400
5.11.5.2 Artiesten en sporters / 403
5.11.5.3 Functionarissen van internationale organisaties / 408
5.11.5.4 Hoogleraren / 409
5.11.5.5 Studenten / 410
5.12 Overige inkomsten / 411
5.12.1 Inleiding / 411
5.12.2 Verdragen / 412
6 Successie- en schenkingsrechten / 415
6.1 Inleiding / 415
6.1.1 Voorkoming van dubbele belasting / 417
6.1.2 OESO-Modelverdrag / 418
6.2 Methoden van voorkoming van dubbele belasting / 420
6.2.1 De verrekenmethode / 420
6.2.1.1 Eenzijdige regeling / 420
6.2.1.2 Verdragen / 426
6.2.1.3 Aanvullende verrekening bij fictieve woonplaats / 427
6.2.1.4 De aftrekmethode / 428
6.3 Het subject / 428
6.3.1 De tienjarenregeling / 429
6.3.2 Het subject in verdragen; de woonplaats / 429
6.4 Het object / 432
6.4.1 Onroerende zaken / 432
6.4.2 Vermogen behorend tot een vaste inrichting / 433
6.4.3 Overige vermogensbestanddelen / 434
6.4.4 Schulden / 435
6.5 Recente ontwikkelingen / 436
6.6 Slotopmerking / 437
7 Voorkoming van gebruik en misbruik van belastingverdragen en het Besluit voorkoming dubbele belasting / 439
7.1 Inleiding / 439
7.1.1 Globalisering en nieuwe ondernemingsstructuren / 439
7.1.2 De omslag – ‘Tax the rich and feed the poor’ / 441
7.1.3 Enige voorbeelden van fiscale structuren / 445
7.1.4 Tax planning of misbruik? / 448
7.1.5 BEPS: Tegen onaanvaardbare tax planning / 450
7.1.5.1 BEPS: een G20-initiatief / 450
7.1.5.2 Wat doet de OESO, en wanneer? / 450
7.1.5.3 Aanbevelingen hybride mismatches (Actie 2) en oneigenlijk gebruik belastingverdragen (Actie 6) / 452
7.1.6 BEPS – een voorlopige evaluatie / 454
7.2 Gebruik en misbruik van belastingverdragen / 456
7.3 In het OESO-Commentaar aanbevolen antiontgaansbepalingen / 458
7.3.1 Lookthrough-bepalingen / 459
7.3.2 Subject-to-tax-bepalingen / 459
7.3.3 Channelapproach-bepalingen / 460
7.3.4 Uitsluiting van verdragsvoordelenbepalingen / 460
7.3.5 Uitsluiting van bijzondere fiscale regimes / 460
7.3.6 Maatregelen die voorkomen dat de bronstaat verdragsvoordelen toekent in geval van constructies: main purpose test / 461
7.3.7 Maatregelen bedoeld om invoering van bijzondere regimes na het sluiten van het verdrag te voorkomen / 461
7.3.8 Maatregelen die voorkomen dat de bronstaat verdragsvoordelen toekent indien de woonstaat een remittancebased-bepaling toepast / 461
7.4 Door Nederland gebruikte methoden / 462
7.4.1 Nederlands verdragsbeleid / 462
7.4.2 Belastingverdragen / 463
7.4.2.1 Uitsluiting van verdragsvoordelen door subject to tax-clausules / 464
7.4.2.2 Limitation on benefits / 465
7.4.2.3 Uitsluiting van bijzondere regimes / 466
7.4.2.4 Main purpose test / 466
7.4.2.5 Remittancebased-bepalingen / 467
7.4.2.6 Uitsluiting van verdragsvoordelen in geval van niet-zakelijke omstandigheden / 468
7.4.2.7 Uiteindelijkgerechtigdebepalingen / 469
7.4.2.8 Toepassing van de verrekeningsmethode / 470
7.4.2.9 Antidoorstroommaatregelen / 471
7.4.2.10 Gebruikmaken van intensieve gegevensuitwisseling / 471
7.4.2.11 Het hanteren van gesloten normen / 471
7.4.2.12 Antimisbruikmaatregelen in de nationale wet / 472
7.4.2.13 Opnemen van specifieke allocatiebepalingen in belastingverdragen / 473
7.4.2.14 Toepassen van substance over form, fraus legis/fraus tractatus enz. / 474
8 Het vakgebied Europees belastingrecht: een nadere toelichting op doel en inhoud / 477
8.1 De ‘eigen middelen’ van de Europese Unie / 477
8.2 Unificatie, harmonisatie, coördinatie en non-discriminatie / 479
8.2.1 Hard law / 479
8.2.2 Soft law / 481
8.2.3 Voorstellen / 481
8.3 Harmonisatie van indirecte belastingen / 484
8.4 Harmonisatie van directe belastingen / 485
8.5 Non-discriminatie naar nationaliteit en de vier vrijheden / 487
8.6 Schadelijke belastingconcurrentie / 488
8.7 Arbitrage / 490
8.8 Regels met betrekking tot wederzijdse bijstand bij inlichtingen en invordering / 490
Deel II Europees Belastingrecht
9 Samenloop tussen internationaal en Europees belastingrecht / 495
9.1 Inleiding / 495
9.2 Specifieke bepalingen in het VEU en het VwEU inzake belastingverdragen / 496
9.3 Specifieke bepalingen in bilaterale belastingverdragen inzake het VEU en het VwEU / 498
9.4 EU-regelgeving ter aanvulling op bilaterale belastingverdragen / 500
9.5 Definities en concepten uit belastingverdragen als voorbeeld voor EU-recht / 500
9.6 EU-recht als voorbeeld voor internationaal belastingrecht / 501
9.7 Vergelijkbare maatregelen / 501
9.8 Gemeenschappelijke regelingen / 502
9.9 Op weg naar een Europees belastingverdrag? / 503
10 Harmonisatiebepalingen op het gebied van de directe belastingen / 507
10.1 De Moeder-dochterrichtlijn / 507
10.1.1 Doelstelling / 507
10.1.2 Middelen / 508
10.1.3 Definities / 509
10.1.4 Antimisbruikbepalingen / 513
10.1.5 Verhouding van de richtlijn tot de Nederlandse methoden ter voorkoming van dubbele belasting in de nationale heffingswet en regelingen ter voorkoming van dubbele belasting / 513
10.2 De Fusierichtlijn / 514
10.2.1 Doelstelling / 514
10.2.2 Middelen / 514
10.2.3 Definities / 515
10.2.4 Antimisbruikbepalingen / 515
10.2.5 Driehoekssituaties / 516
10.3 De Rente-royaltyrichtlijn / 516
10.4 De Spaartegoedenrichtlijn / 519
10.5 Het Joint Transfer Pricing Forum / 521
10.6 Belastingheffing op pensioenen / 521
10.7 Good governance op fiscaal gebied / 523
Deel III Internationaal en Europees Belastingrecht
11 Non-discriminatie en meestbegunstiging / 527
11.1 Inleiding / 527
11.1.1 Non-discriminatie / 527
11.1.2 Meestbegunstiging / 528
11.2 Art. 24 OESO-Modelverdrag / 529
11.2.1 Non-discriminatie naar nationaliteit / 529
11.2.2 Statenlozen / 530
11.2.3 Non-discriminatie van vaste inrichtingen / 530
11.2.4 Non-discriminatie ingeval de crediteur inwoner is van de andere verdragsstaat / 532
11.2.5 Non-discriminatie naar inwonerschap van kapitaalgerechtigden in een onderneming / 532
11.2.6 Toepassing non-discriminatiebepaling op belastingen van elke soort en benaming / 533
11.3 Door Nederland gesloten belastingverdragen / 533
11.3.1 Verdragsbeleid / 533
11.3.2 Afwijkingen in door Nederland gesloten belastingverdragen / 534
11.4 Meestbegunstigingsclausules in bilaterale belastingverdragen / 537
11.5 Art. 26 Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten / 539
11.6 Art. 14 jo. art. 1 Protocol Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens / 540
11.7 Non-discriminatiebepalingen in het VwEU / 543
11.8 Jurisprudentie / 555
12 Schadelijke en eerlijke belastingconcurrentie / 563
12.1 Europese maatregelen / 563
12.1.1 De Code of Conduct Groep / 563
12.1.2 De EU-criteria voor schadelijke belastingconcurrentie / 564
12.1.3 Ter illustratie: het onderzoek van het Primarolo-Comité / 564
12.1.4 Uitbreiding van onderzoek naar schadelijke belastingmaatregelen naar afhankelijke en geassocieerde landen / 567
12.1.5 Platform for Tax Good Governance: van schadelijke naar eerlijke belastingconcurrentie / 567
12.1.6 Naar een gemeenschappelijke definitie van het begrip tax haven / 567
12.1.7 Ook derde landen / 568
12.2 OESO-maatregelen / 568
12.2.1 Het OECD Forum on Harmful Tax Practices / 568
12.2.2 Ook derde landen / 568
12.3 OESO-definitie van schadelijke belastingconcurrentie / 569
12.4 Van voorkomen schadelijke belastingconcurrentie naar bewerkstelligen van eerlijke belastingconcurrentie en een fair share / 570
12.5 Slotopmerking / 570
13 Onderling overleg en arbitrage / 571
13.1 Inleiding / 571
13.2 OESO-Modelverdrag / 572
13.2.1 Inleiding / 572
13.2.2 Geschiedenis onderling overleg en arbitrageprocedure in het OESO-Modelverdrag / 573
13.2.3 Soorten onderling overleg / 575
13.2.3.1 Onderling overleg in een specifiek geval / 575
13.2.3.2 Interpretatieve mutual agreement / 578
13.2.3.3 Legislatieve mutual agreement / 580
13.2.4 Werking van de onderlingoverlegprocedure / 582
13.2.4.1 Algemeen / 582
13.2.4.2 Manual on Effective Mutual Agreement (MEMAP) / 582
13.2.4.3 Statistieken OESO-lidstaten inzake aantal onderlingoverlegprocedures / 583
13.2.5 Arbitrage / 583
13.2.5.1 Arbitragebepaling / 584
13.2.5.2 Procedurele regels / 585
13.2.5.3 Opname arbitragebepalingen in belastingverdragen / 585
13.3 VN-Modelverdrag / 587
13.3.1 Geschiedenis onderling overleg en arbitrageprocedure in VN-Modelverdrag / 587
13.3.2 Werking van de onderlingoverlegprocedure en arbitrageprocedure en de relatie met OESO-Modelverdrag / 588
13.4 EU-Arbitrageverdrag / 589
13.4.1 Geschiedenis EU-Arbitrageverdrag / 589
13.4.2 Algemeen overzicht EU-Arbitrageverdrag / 591
13.4.3 Toepassingsgebied / 592
13.4.4 Looptijd / 592
13.4.5 Toetreding nieuwe lidstaten / 593
13.4.6 Procedurele werking / 594
13.4.6.1 Verzoek tot opstarten procedures / 594
13.4.6.2 Onderlingoverlegprocedure / 595
13.4.6.3 Arbitrageprocedure / 597
13.4.6.4 Implementatie / 600
13.4.7 Verbeteringen van het EU-Arbitrageverdrag: gedragscode / 601
13.4.8 Relatie met het internationaal recht, het OESO-Modelverdrag en belastingverdragen / 603
13.4.9 Overige werkzaamheden EU JTPF / 604
13.5 Nederlandse verdragspraktijk / 604
13.5.1 Nederlands verdragsbeleid / 604
13.5.1.1 Onderlingoverlegprocedure / 604
13.5.1.2 Arbitragebepaling / 605
13.5.2 Nederlands uitvoeringsbeleid inzake onderling overleg en arbitrage / 606
13.5.2.1 Algemeen / 606
13.5.2.2 Tijdstip voor indiening van het verzoek / 607
13.5.2.3 Vormvoorschriften voor het verzoek / 608
13.5.2.4 Soorten onderling overleg / 608
13.5.2.5 Beoordeling van het verzoek / 609
13.5.2.6 Het verloop van de onderlingoverlegprocedure / 610
13.5.2.7 De tweejaarsperiode van het onderling overleg / 611
13.5.2.8 Rol belastingplichtige gedurende de onderlingoverlegprocedure / 611
13.5.2.9 Uitkomst onderlingoverlegprocedure / 611
13.5.2.10 Uitstel van betaling en heffing van renten/boetes / 612
13.5.3 Door Nederland gesloten verdragen met een arbitragebepaling / 613
13.5.3.1 Inleiding / 613
13.5.3.2 Soorten arbitragebepalingen / 613
13.5.3.3 Inwerkingtreding arbitragebepalingen / 616
13.5.3.4 Procedurele regels / 617
13.5.3.5 Uitwisseling van inlichtingen / 618
14 Internationale bijstandsverlening / 621
14.1 Inleiding / 622
14.2 Nationale informatieverplichtingen / 623
14.3 Inlichtingenuitwisseling: art. 26 OESO-Modelverdrag / 624
14.3.1 Groot inlichtingenverkeer / 624
14.3.2 Geen inperking door art. 1 en 2 OESO-Modelverdrag / 624
14.3.3 Voorzienbaar relevante informatie / 624
14.3.4 Gebruik voor andere doeleinden / 625
14.3.5 Methoden van uitwisseling / 625
14.3.6 Geheimhoudingsplicht / 626
14.3.7 Weigeringsgronden / 627
14.3.8 Gebrek aan eigenbelang en bankgeheim niet toegestaan als weigeringsgrond / 627
14.3.9 Rangorde / 627
14.3.10 Tijdslimiet / 628
14.3.11 OESO-handleiding inzake de implementatie van gegevensuitwisselingsbepalingen voor fiscale doeleinden / 628
14.3.12 Good governance: de OESO-standaard voor transparantie en gegevensuitwisselingsbepalingen / 628
14.4 Bilaterale overeenkomsten inzake wederzijdse bijstand bij heffing / 631
14.4.1 Verdragsbeleid / 631
14.4.2 Door Nederland gesloten belastingverdragen / 631
14.5 EU-regelingen inzake informatie-uitwisseling door belastingautoriteiten / 635
14.5.1 Inleiding / 635
14.5.2 Reikwijdte van EU-Bijstandsrichtlijn / 637
14.5.3 Vormen van bijstandsverlening / 637
14.5.3.1 Reikwijdte en voorwaarden verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen / 637
14.5.3.2 Reikwijdte en voorwaarden verplichte spontane uitwisseling van inlichtingen / 638
14.5.4 Begrenzing van de uitwisseling van inlichtingen / 639
14.5.5 Geheimhoudingsplicht / 639
14.5.6 Rangorde / 640
14.5.7 Andere vormen van administratieve samenwerking dan inlichtingenuitwisseling / 640
14.5.8 Implementatie van de Richtlijn / 641
14.5.9 Voorstel tot uitbreiding bereik van Richtlijn 2011/16/EU / 641
14.6 Het WABB-verdrag en informatie-uitwisseling / 641
14.6.1 Inleiding / 641
14.6.2 Reikwijdte van het WABB-verdrag / 642
14.6.3 Vormen van bijstandsverlening / 643
14.6.4 Grenzen aan de verplichting tot het verlenen van bijstand / 643
14.6.5 Geheimhouding / 644
14.6.6 Voorbehouden / 645
14.6.7 Rangorde / 645
14.7 Het OESO-Inlichtingenuitwisselingsmodelverdrag / 645
14.7.1 Inleiding / 645
14.7.2 Reikwijdte / 646
14.7.3 Definities / 646
14.7.4 Vormen van bijstandsverlening / 647
14.7.5 Grenzen aan bijstandsverlening / 647
14.7.6 Geheimhouding / 647
14.8 Initiatieven van Zwitserland en de Verenigde Staten: Rubik-overeenkomsten, FATCA en IGA’s / 648
14.9 Wederzijdse bijstand bij invordering: art. 27 OESO-Modelverdrag / 648
14.9.1 Inleiding / 648
14.9.2 Reikwijdte / 649
14.9.3 Grenzen / 649
14.10 EG/EU-Richtlijnen inzake wederzijdse bijstand bij invordering / 649
14.10.1 Inleiding / 649
14.10.2 Reikwijdte / 650
14.10.3 Vormen van bijstandsverlening / 651
14.10.4 Grenzen / 651
14.11 Het WABB-verdrag en wederzijdse bijstand bij invordering / 652
14.12 Wederzijdse bijstand bij invordering in door Nederland gesloten belastingverdragen / 652
14.12.1 Verdragsbeleid / 652
14.12.2 Afwijkingen van het OESO-Modelverdrag / 653
Annex 1 Jurisprudentie EU-verkeersvrijheden / 655
Annex 2 Begrippenlijst veelgebruikte termen in het kader van de Kamerdiscussie over mogelijk oneigenlijk gebruik van Nederlandse belastingverdragen.
Bijlage bij de brief van de staatssecretaris van Financiën (IFZ/2012/85) / 699
Literatuurlijst / 703
Jurisprudentie- en resolutieregister / 719
Trefwoordenregister / 737
