L.C.J. Sprengers
e.a.
De Ondernemingsraad
Gebonden Nederlands 2024 1e druk 9789013175486Levertijd ± 6 werkdagen
Gratis verzonden
Samenvatting
Deze titel geeft een goed beeld over de bevoegdheden en positie van de ondernemingsraad anno 2024 in zijn volle omvang in wetgeving en rechtspraak. De elf auteurs die aan deze uitgave hebben meegewerkt beschikken over ruime ervaring in de juridische praktijk en/of de wetenschap met het thema van het boek: de ondernemingsraad.
Sinds de eerste Wet op de ondernemingsraden uit 1950 heeft de ondernemingsraad een ontwikkeling doorgemaakt naar een zelfstandig medezeggenschapsorgaan dat niet meer weg te denken is binnen Nederlandse ondernemingen. Niet enkel in de Wet op de ondernemingsraden worden bevoegdheden aan ondernemingsraden toegekend. In de loop van de tijd zijn in steeds meer wetten bevoegdheden voor ondernemingsraden opgenomen, zoals in Boek 2 BW en recent ook de Faillissementswet. Ook in Europese richtlijnen is de positie van de (Europese) ondernemingsraad toegenomen en daarnaast is de jurisprudentie over de ondernemingsraad steeds verder uitgekristalliseerd. Deze ontwikkelingen zijn reden geweest om een monografie over de ondernemingsraad samen te stellen.
De ondernemingsraad geeft een volledig beeld over de bevoegdheden en positie van de ondernemingsraad anno 2024 in zijn volle omvang in wetgeving en rechtspraak. Er is gekozen voor een thematische opzet onderverdeeld in drie categorieën: de wet op de ondernemingsraden, vennootschap en concern, en tot slot bijzondere onderwerpen. De elf auteurs die aan dit boek hebben meegewerkt hebben allen ruime ervaring in de juridische praktijk en/of de wetenschap met het thema van het boek: de ondernemingsraad.
Deze uitgave behandelt diverse actuele onderwerpen, zoals:
- de kernbegrippen van de WOR
- de bevoegdheden van de OR op grond van de wet op de ondernemingsraden
- de positie van de OR in concern verband
- de groeiende rol van rechten van een ondernemingsraad in het vennootschapsrecht
- de medezeggenschap in internationale concerns
- de bevoegdheden van Nederlandse ondernemingsraden bij beslissingen in concernverband
- de bevoegdheden van de Europese ondernemingsraad en de bevoegdheden op grond van de SE-richtlijn fusies
- reorganiseren, insolventie, arbeidswaardevorming en het ondernemingsraadslid
De ondernemingsraad is bedoeld voor iedereen die een goed en actueel beeld wil krijgen over de positie van de ondernemingsraad in zijn volle omvang. Denk hierbij aan advocaten, HR-functionarissen, ervaren OR-leden, rechters. Daarnaast is de monografie ook goed te gebruiken in het onderwijs, door wetenschappers en studenten, waar verdieping van kennis over de ondernemingsraad anno 2024 gezocht wordt.
Trefwoorden
Specificaties
ISBN13:9789013175486
Taal:Nederlands
Bindwijze:gebonden
Aantal pagina's:416
Uitgever:Wolters Kluwer Nederland B.V.
Druk:1
Verschijningsdatum:30-1-2024
Hoofdrubriek:Juridisch
Jongbloed:Medezeggenschapsrecht
Lezersrecensies
Wees de eerste die een lezersrecensie schrijft!
Inhoudsopgave
Voorwoord / V
HOOFDSTUK 1
Inleiding / 1
1.1 Inleiding / 1
1.2 Wat is medezeggenschap? / 1
1.3 Geschiedenis medezeggenschap en Wet op de ondernemingsraden / 3
1.4 Huidige stand van zaken medezeggenschap / 7
1.5 Andere bronnen / 9
1.6 Afbakening onderwerp monografie / 10
1.7 Opzet monografie / 12
DEEL I WET OP DE ONDERNEMINGSRADEN
HOOFDSTUK 2
Kernbegrippen WOR / 15
2.1 Inleiding / 15
2.2 Onderneming / 15
2.2.1 Inleiding / 15
2.2.2 Wetsgeschiedenis / 16
2.2.3 Rechtspraak / 16
2.2.4 Bedrijfsvestiging / 19
2.2.5 Overgang van onderneming / 20
2.2.6 Conclusie / 21
2.3 Ondernemer / 22
2.3.1 Inleiding / 22
2.3.2 Rechtspersoon / 22
2.4 Bestuurder / 23
2.4.1 Inleiding / 23
2.4.2 Taken bestuurder / 24
2.4.3 Overheidssector / 24
2.4.4 Adviesrecht / 25
2.5 In de onderneming werkzame personen / 25
2.5.1 Inleiding / 25
2.5.2 Belang van het begrip / 26
2.5.3 Ingeleende personen / 27
2.5.5 Uitbreiding in de onderneming werkzame personen / 28
2.5.6 Flexwerkers / 29
2.5.7 Onderbrekingen / 29
2.6 Andere begrippen / 30
HOOFDSTUK 3
Instelling ondernemingsraad en medezeggenschapsstructuren / 31
3.1 Inleiding / 31
3.2 Instelling ondernemingsraad / 31
3.2.1 Inleiding / 31
3.2.2 Vereisten instellen ondernemingsraad / 31
3.2.3 Ontheffing tot instelling ondernemingsraad / 32
3.3 Reglement / 33
3.3.1 Inleiding / 33
3.3.2 Wijziging van reglement / 33
3.3.3 Voorlopig reglement / 34
3.4 Verkiezingen / 34
3.4.1 Inleiding / 34
3.4.2 Aantal leden ondernemingsraad / 35
3.4.3 Integraal kiezen en/of kiesgroepen / 35
3.4.4 Reglement en verkiezingen / 37
3.5 Medezeggenschapsstructuren / 38
3.5.1 Inleiding / 38
3.5.2 Onderdeelsondernemingsraad / 38
HOOFDSTUK 1
Inleiding / 1
1.1 Inleiding / 1
1.2 Wat is medezeggenschap? / 1
1.3 Geschiedenis medezeggenschap en Wet op de ondernemingsraden / 3
1.4 Huidige stand van zaken medezeggenschap / 7
1.5 Andere bronnen / 9
1.6 Afbakening onderwerp monografie / 10
1.7 Opzet monografie / 12
DEEL I WET OP DE ONDERNEMINGSRADEN
HOOFDSTUK 2
Kernbegrippen WOR / 15
2.1 Inleiding / 15
2.2 Onderneming / 15
2.2.1 Inleiding / 15
2.2.2 Wetsgeschiedenis / 16
2.2.3 Rechtspraak / 16
2.2.4 Bedrijfsvestiging / 19
2.2.5 Overgang van onderneming / 20
2.2.6 Conclusie / 21
2.3 Ondernemer / 22
2.3.1 Inleiding / 22
2.3.2 Rechtspersoon / 22
2.4 Bestuurder / 23
2.4.1 Inleiding / 23
2.4.2 Taken bestuurder / 24
2.4.3 Overheidssector / 24
2.4.4 Adviesrecht / 25
2.5 In de onderneming werkzame personen / 25
2.5.1 Inleiding / 25
2.5.2 Belang van het begrip / 26
2.5.3 Ingeleende personen / 27
2.5.5 Uitbreiding in de onderneming werkzame personen / 28
2.5.6 Flexwerkers / 29
2.5.7 Onderbrekingen / 29
2.6 Andere begrippen / 30
HOOFDSTUK 3
Instelling ondernemingsraad en medezeggenschapsstructuren / 31
3.1 Inleiding / 31
3.2 Instelling ondernemingsraad / 31
3.2.1 Inleiding / 31
3.2.2 Vereisten instellen ondernemingsraad / 31
3.2.3 Ontheffing tot instelling ondernemingsraad / 32
3.3 Reglement / 33
3.3.1 Inleiding / 33
3.3.2 Wijziging van reglement / 33
3.3.3 Voorlopig reglement / 34
3.4 Verkiezingen / 34
3.4.1 Inleiding / 34
3.4.2 Aantal leden ondernemingsraad / 35
3.4.3 Integraal kiezen en/of kiesgroepen / 35
3.4.4 Reglement en verkiezingen / 37
3.5 Medezeggenschapsstructuren / 38
3.5.1 Inleiding / 38
3.5.2 Onderdeelsondernemingsraad / 38
3.5.3 Vrijwillige ondernemingsraad / 39
3.5.4 Gemeenschappelijke OR (GemOR) / 39
3.5.5 Groepsondernemingsraad (GOR) en Centrale ondernemingsraad (COR) / 41
3.5.6 Leden COR/GOR / 43
3.6 Personeelsvertegenwoordiging (PVT) / 44
3.7 Personeelsvergadering (PV) / 44
3.8 Commissies / 45
3.8.1 Instellingsbesluit / 45
3.8.2 Verschillende soorten commissies / 45
3.9 Voorzieningen voor de ondernemingsraad / 46
3.9.1 Inleiding / 46
3.9.2 Uitnodigen en inschakelen deskundigen en kosten / 47
3.9.3 Beschikbaar stellen van middelen en tijd / 47
3.9.4 Achterbanraadpleging / 48
3.10 Afsluiting / 49
HOOFDSTUK 4
Bevoegdheden van de ondernemingsraad / 51
4.1 Inleiding / 51
4.2 Informatierecht / 52
4.2.1 Algemeen informatierecht / 52
4.2.2 Financiële informatie / 53
4.2.3 Informatie over sociale aangelegenheden / 54
4.2.4 Pensioen / 54
4.3 Overlegrecht / 55
4.3.1 Inleiding / 55
4.3.2 Onderwerpen / 56
4.3.3 Werkwijze tijdens overlegvergadering / 56
4.4 Initiatiefrecht / 57
4.5 Adviesrecht / 58
4.5.1 Adviesplichtige onderwerpen / 58
4.5.2 Het begrip ‘belangrijk’ / 63
4.5.3 Moment van adviesaanvraag / 65
4.5.4 Tijdelijke besluiten zoals een pilot of experiment / 66
4.5.5 Adviestraject / 67
4.5.6 Beroepsprocedure / 69
4.5.6.1 Procedurele toets / 70
4.5.6.2 Inhoudelijke toets / 71
4.5.6.3 Oordeel OK / 72
4.6 Instemmingsrecht / 73
4.6.1 Regeling of een systeem / 73
4.6.2 Niet inhoudelijk (uitputtend) bij cao geregeld of primaire arbeidsvoorwaarde / 73
4.6.3 Instemmingsplichtige onderwerpen / 74
4.6.4 Instemmingstraject / 77
4.6.5 Vervangende instemming / 78
4.6.6 Nietigheid besluit / 79
4.7 Overige bevoegdheden op grond van de WOR / 81
4.7.1 Raadplegen deskundige / 81
4.7.2 Stimulerende taak OR / 82
4.7.3 Benoemingsrecht bestuurders werknemersinstellingen / 83
4.7.4 Adviesrecht bij benoeming en ontslag bestuurder(s) / 84
4.8 Uitbreiding van bevoegdheden / 85
4.9 Bevoegdheden buiten de WOR / 87
4.10 Nabeschouwing / 88
HOOFDSTUK 5
Procedures op grond van de WOR / 91
5.1 Inleiding / 91
5.2 Algemene geschillenprocedure (ex art. 36 WOR) / 92
5.2.1 Algemeen / 92
5.2.2 Belanghebbende als bedoeld in art. 36 lid 1 WOR / 96
5.2.3 Procesbevoegdheid ex art. 36 lid 2 WOR / 98
5.2.4 Verzoekschriftenprocedure / 101
5.2.5 Toetsingsnorm / 102
5.2.6 Uitspraak en sancties / 104
5.2.7 Bedrijfscommissie / 106
5.2.8 Art. 96 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering / 107
5.2.9 Alternatieve geschillenbeslechting / 107
5.3 Beroepsprocedure (ex art. 26 WOR) / 107
5.3.1 Algemeen / 107
5.3.2 Beroepsgrondslagen / 110
5.3.3 Opschortingstermijn / 112
5.3.4 Beroepstermijn / 113
5.3.5 Verzoekschriftenprocedure / 116
5.3.6 Toetsingsnorm / 119
5.3.7 Uitspraak en sancties / 123
5.4 Conclusie / 127
DEEL II VENNOOTSCHAP EN CONCERN
HOOFDSTUK 6
Vennootschapsrechtelijke medezeggenschap, de OR in Boek 2 BW / 131
6.1 Inleiding / 131
6.2 Ondernemingsraad en structuurregeling / 132
6.2.1 Achtergrond en context / 132
6.2.2 Het bereik van de structuurregeling / 133
6.2.3 OR-invloed bij invoering/afschaffing van de structuurregeling / 133
6.2.4 De elementen van OR-invloed bij benoeming en samenstelling van de structuur-rvc / 135
6.2.4.1 De profielschets voor de rvc / 135
6.2.4.2 Het (algemene) aanbevelingsrecht, de voordracht en de benoeming / 136
6.2.4.3 Versterkt aanbevelingsrecht van de ondernemingsraad en bezwaarrecht van de rvc / 137
6.2.4.4 benoeming of afwijzing door algemene vergadering / 141
6.2.4.5 ‘Opting-out’ / 141
6.2.5 Welke ondernemingsraad is bevoegd ten aanzien van de aangelegenheden van art. 2:158 BW? / 142
6.2.6 Ontslag van een structuurcommissaris en collectieve heenzending / 142
6.3 Spreekrechten van de ondernemingsraad / 143
6.3.1 Achtergrond en context / 143
6.3.2 De lappendeken van spreekrechten / 144
6.3.3 De beperking van de bereik van het spreekrecht / 145
6.3.4 De aankleding en inbedding van het spreekrecht / 145
6.3.5 Het forum voor het spreekrecht / 147
6.3.6 Samenloop / 148
6.3.7 Empirische gegevens over het spreekrecht / 149
6.4 De ondernemingsraad en het enquêterecht / 149
6.4.1 Achtergrond en context / 149
6.4.2 Het bereik van het enquêterecht / 150
6.4.3 Ondernemingsraad niet wettelijk bevoegd tot indiening van een enquêteverzoek; een vakbond wel / 151
6.4.4 Rol van de ondernemingsraad in het kader van het enquêterecht / 153
6.5 Tot besluit / 155
HOOFDSTUK 7
Het concern, toerekening, medeondernemerschap en vereenzelviging / 157
7.1 Inleiding / 157
7.2 Vennootschapsrechtelijke kaders / 157
7.2.1 De vennootschappelijke verdeling van bevoegdheden / 157
7.2.2 De aanwijzing en de afweging van belangen door de ondernemer / 158
7.2.3 Artikel 2:239 lid 4 BW / 160
7.2.4 Uitzondering op de hoofdregel: rechtstreeks ingrijpen / 161
7.3 Toerekening / 162
7.3.1 Betekenis en rol / 162
7.3.2 Criteria voor toerekening / 163
7.4 Medeondernemerschap / 165
7.4.1 Betekenis / 165
7.4.2 Criteria voor beoordeling van medeondernemerschap / 166
7.4.3 De medeondernemer is rechtstreeks aan te spreken / 168
7.4.4 De publiekrechtelijke sector / 169
7.5 De rol van substance / 169
7.6 Medezeggenschapsrechtelijke vereenzelviging / 170
7.7 Instemmingsrecht / 172
7.8 Slot / 173
HOOFDSTUK 8
Internationale medezeggenschap / 175
8.1 Inleiding / 175
8.2 Europese regelgeving / 175
8.3 Wet op de Europese ondernemingsraden / 178
8.3.1 Inleiding / 178
8.3.2 Kernbegrippen WEOR / 180
8.3.3 Totstandkoming EOR / 184
8.3.4 Verplichting tot instellen EOR / 188
8.3.5 Structuurwijzigingen / 193
8.3.6 Naleving / 195
8.3.7 Slot / 197
8.4 Wet rol werknemers bij de Europese vennootschap / 197
8.4.1 Historie richtlijn en implementatiewetgeving / 197
8.4.2 Hoofdlijnen van de Wet rol werknemers bij de Europese vennootschap / 198
8.5 Grensoverschrijdende fusie / 202
8.5.1 Inleiding / 202
8.5.2 Achtergrond en ontwikkelingen / 202
8.5.3 De begrippen ‘grensoverschrijdende fusie’, ‘splitsing’ en ‘omzetting’ / 203
8.5.4 Het begrip ‘medezeggenschap’ / 203
8.5.5 Hoofdlijnen / 204
8.6 Schematisch overzicht / 208
8.7 Slotbeschouwing / 208
DEEL III BIJZONDERE ONDERWERPEN
HOOFDSTUK 9
Reorganisaties en de ondernemingsraad / 213
9.1 Reorganiseren – inleiding / 213
9.2 De rol van de OR op grond van de WOR / 214
9.2.1 Reorganisatiebesluiten en adviesrecht OR / 214
9.2.2 Tijdstip adviesaanvraag bij reorganisaties / 217
9.2.3 Procedurele aspecten / 219
9.2.4 Procesafspraken tussen OR en ondernemer / 221
9.2.5 Inhoudelijke toetsing besluit ondernemer / 222
9.2.6 Personele gevolgen van het besluit / 225
9.3 De OR en de WMCO / 229
9.4 Uitvoeringsregels UWV / 231
9.5 De Fusiegedragsregels / 233
9.6 Conclusie – adviesrecht OR en verhouding tot bevoegdheden vakbonden / 235
HOOFDSTUK 10
OR en insolventie / 237
10.1 Inleiding / 237
10.2 Begrippen in Faillisementswet / 237
10.3 Bevoegdheden op grond van de WOR / 238
10.3.1 Inleiding / 238
10.3.2 Voorafgaand aan insolventie / 238
10.3.3 Bevoegdheden van de ondernemingsraad tijdens surseance/faillissement / 240
10.4 Bevoegdheden op basis van de Faillissementswet / 244
10.4.1 Inleiding / 244
10.4.2 Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) / 245
10.4.3 Ontwikkelingen op wetgevingsgebied / 246
10.5 Samenloop van bevoegdheden / 250
10.6 Slot / 252
HOOFDSTUK 11
OR en collectieve arbeidsvoorwaardenvorming / 253
11.1 Inleiding / 253
11.2 Primaat collectieve arbeidsvoorwaardenvorming/bevoegdheidsverdeling vakbond-OR / 254
11.2.1 Algemeen / 254
11.2.2 Internationale dimensie / 254
11.2.3 Nationale dimensie / 256
11.2.4 Primaat van de cao versus primaat van de onderhandelingen / 258
11.3 Instemmingsrecht ten aanzien van arbeidsvoorwaardelijke regelingen (artikel 27 WOR) / 259
11.3.1 Algemeen / 259
11.3.2 Instemmingsrecht over niet in cao geregelde secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden. Enkele punten ter verduidelijking / 261
11.3.3 Binding werknemers aan regelingen waarmee ondernemingsraad heeft ingestemd / 264
11.3.4 Naleving van regelingen die met instemming van de ondernemingsraad tot stand zijn gekomen / 267
11.4 Uitbreiding bevoegdheden OR bij cao (artikel 32 lid 1 WOR) / 268
11.4.1 Algemeen / 268
11.4.2 Juridische statuur van decentrale uitspraken op basis van cao / 270
11.4.3 Binding / 271
11.4.4 Naleving / 273
11.4.5 Uitlegmethode / 275
11.4.6 Looptijd decentrale afspraken / 276
11.5 Uitbreiding bevoegdheden OR bij overeenkomst (art. 32 lid 2 WOR) / 277
11.5.1 Algemeen / 277
11.5.2 Juridische status decentrale afspraken op basis van artikel 32 lid 2 WOR / 278
11.5.3 Ook bevoegdheden ten aanzien van (primaire) arbeidsvoorwaarden? / 278
11.5.4 Schriftelijkheidsvereiste en aanmelding bij bedrijfscommissie? / 280
11.5.5 Binding AVR / 281
11.5.5.1 Directe doorwerking afspraken uit AVR? / 281
11.5.5.2 Doorwerking van AVR via incorporatiebeding of toets van artikel 7:613 BW / 282
11.5.6 Uitleg AVR / 284
11.5.7 Duur en opzegging / 284
11.5.8 Naleving / 286
11.6 Tot slot / 287
HOOFDSTUK 12
Het lid van de ondernemingsraad / 291
12.1 Inleiding / 291
12.2 De hoedanigheid van OR-lid / 291
12.2.1 Wie kan lid zijn van de ondernemingsraad? / 291
12.2.1.1 Werkzaam zijn in de onderneming / 292
12.2.1.2 Krachtens arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling / 293
12.2.1.3 Uitbreiding op grond van art. 6 lid 4 WOR / 295
12.2.1.4 Geen lid van de ondernemingsraad / 296
12.2.1.5 Ambtelijk secretaris / 297
12.2.1.6 Commissieleden / 297
12.2.2 Vanaf wanneer is men lid van de ondernemingsraad? / 297
12.3 Faciliteiten van het lid van de ondernemingsraad / 298
12.3.1 Scholing / 298
12.3.2 Recht op behoud van loon dan wel bezoldiging gedurende OR-werkzaamheden / 300
12.4 Geheimhoudingsplicht leden ondernemingsraad / 303
12.4.1 Toepassing en grenzen van art. 20 WOR / 303
12.4.2 Geheimhoudingsplicht op grond van art. 7:611 BW / 308
12.4.3 Geheimhoudingsplicht op grond van een bepaling in de arbeidsovereenkomst of NDA / 308
12.4.4 Sancties op schending geheimhoudingsplicht / 309
12.4.5 Het lid van de ondernemingsraad als klokkenluider / 311
12.5 Rechtsbescherming / 313
12.5.1 Wie worden er beschermd in verband met OR-werk? / 313
12.5.2 Het benadelingsverbod / 315
12.5.2.1 Het causaal verband bij benadeling / 317
12.5.2.2 Naleving van het benadelingsverbod / 317
12.5.3 De opzegverboden / 318
12.5.4 Uitzonderingen op de opzegverboden / 319
12.6 Het einde van het lidmaatschap van de ondernemingsraad en uitsluiting / 323
12.6.1 Het einde van de zittingstermijn / 323
12.6.2 Niet langer een in de onderneming werkzaam persoon / 324
12.6.3 Uitsluiting van de ondernemingsraad / 324
12.6.4 Zelf ontslag nemen / 327
12.7 Conclusie / 327
HOOFDSTUK 13
De toepassing van de WOR binnen de overheid / 329
13.1 Inleiding / 329
13.1.1 De toepassing van de WOR binnen de overheid / 329
13.1.2 Uitgezonderde sectoren / 330
13.2 Kernbegrippen Wet op de ondernemingsraden / 331
13.2.1 Ondernemer / 331
13.2.2 Onderneming / 332
13.2.3 Bestuurder / 333
13.3 Primaat van de politiek / 333
13.3.1 Het begrip ‘primaat van de politiek’ / 333
13.3.2 Rechtspraak van de Hoge Raad / 336
13.3.3 Conclusies en gevolgen voor de medezeggenschap binnen de overheid / 344
13.4 Medezeggenschap binnen rechtspraak / 346
13.5 Conclusies en aanbevelingen / 348
Over de auteurs / 351
Jurisprudentieregister / 353
Artikelenregister / 373
Trefwoordenregister / 383
3.5.4 Gemeenschappelijke OR (GemOR) / 39
3.5.5 Groepsondernemingsraad (GOR) en Centrale ondernemingsraad (COR) / 41
3.5.6 Leden COR/GOR / 43
3.6 Personeelsvertegenwoordiging (PVT) / 44
3.7 Personeelsvergadering (PV) / 44
3.8 Commissies / 45
3.8.1 Instellingsbesluit / 45
3.8.2 Verschillende soorten commissies / 45
3.9 Voorzieningen voor de ondernemingsraad / 46
3.9.1 Inleiding / 46
3.9.2 Uitnodigen en inschakelen deskundigen en kosten / 47
3.9.3 Beschikbaar stellen van middelen en tijd / 47
3.9.4 Achterbanraadpleging / 48
3.10 Afsluiting / 49
HOOFDSTUK 4
Bevoegdheden van de ondernemingsraad / 51
4.1 Inleiding / 51
4.2 Informatierecht / 52
4.2.1 Algemeen informatierecht / 52
4.2.2 Financiële informatie / 53
4.2.3 Informatie over sociale aangelegenheden / 54
4.2.4 Pensioen / 54
4.3 Overlegrecht / 55
4.3.1 Inleiding / 55
4.3.2 Onderwerpen / 56
4.3.3 Werkwijze tijdens overlegvergadering / 56
4.4 Initiatiefrecht / 57
4.5 Adviesrecht / 58
4.5.1 Adviesplichtige onderwerpen / 58
4.5.2 Het begrip ‘belangrijk’ / 63
4.5.3 Moment van adviesaanvraag / 65
4.5.4 Tijdelijke besluiten zoals een pilot of experiment / 66
4.5.5 Adviestraject / 67
4.5.6 Beroepsprocedure / 69
4.5.6.1 Procedurele toets / 70
4.5.6.2 Inhoudelijke toets / 71
4.5.6.3 Oordeel OK / 72
4.6 Instemmingsrecht / 73
4.6.1 Regeling of een systeem / 73
4.6.2 Niet inhoudelijk (uitputtend) bij cao geregeld of primaire arbeidsvoorwaarde / 73
4.6.3 Instemmingsplichtige onderwerpen / 74
4.6.4 Instemmingstraject / 77
4.6.5 Vervangende instemming / 78
4.6.6 Nietigheid besluit / 79
4.7 Overige bevoegdheden op grond van de WOR / 81
4.7.1 Raadplegen deskundige / 81
4.7.2 Stimulerende taak OR / 82
4.7.3 Benoemingsrecht bestuurders werknemersinstellingen / 83
4.7.4 Adviesrecht bij benoeming en ontslag bestuurder(s) / 84
4.8 Uitbreiding van bevoegdheden / 85
4.9 Bevoegdheden buiten de WOR / 87
4.10 Nabeschouwing / 88
HOOFDSTUK 5
Procedures op grond van de WOR / 91
5.1 Inleiding / 91
5.2 Algemene geschillenprocedure (ex art. 36 WOR) / 92
5.2.1 Algemeen / 92
5.2.2 Belanghebbende als bedoeld in art. 36 lid 1 WOR / 96
5.2.3 Procesbevoegdheid ex art. 36 lid 2 WOR / 98
5.2.4 Verzoekschriftenprocedure / 101
5.2.5 Toetsingsnorm / 102
5.2.6 Uitspraak en sancties / 104
5.2.7 Bedrijfscommissie / 106
5.2.8 Art. 96 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering / 107
5.2.9 Alternatieve geschillenbeslechting / 107
5.3 Beroepsprocedure (ex art. 26 WOR) / 107
5.3.1 Algemeen / 107
5.3.2 Beroepsgrondslagen / 110
5.3.3 Opschortingstermijn / 112
5.3.4 Beroepstermijn / 113
5.3.5 Verzoekschriftenprocedure / 116
5.3.6 Toetsingsnorm / 119
5.3.7 Uitspraak en sancties / 123
5.4 Conclusie / 127
DEEL II VENNOOTSCHAP EN CONCERN
HOOFDSTUK 6
Vennootschapsrechtelijke medezeggenschap, de OR in Boek 2 BW / 131
6.1 Inleiding / 131
6.2 Ondernemingsraad en structuurregeling / 132
6.2.1 Achtergrond en context / 132
6.2.2 Het bereik van de structuurregeling / 133
6.2.3 OR-invloed bij invoering/afschaffing van de structuurregeling / 133
6.2.4 De elementen van OR-invloed bij benoeming en samenstelling van de structuur-rvc / 135
6.2.4.1 De profielschets voor de rvc / 135
6.2.4.2 Het (algemene) aanbevelingsrecht, de voordracht en de benoeming / 136
6.2.4.3 Versterkt aanbevelingsrecht van de ondernemingsraad en bezwaarrecht van de rvc / 137
6.2.4.4 benoeming of afwijzing door algemene vergadering / 141
6.2.4.5 ‘Opting-out’ / 141
6.2.5 Welke ondernemingsraad is bevoegd ten aanzien van de aangelegenheden van art. 2:158 BW? / 142
6.2.6 Ontslag van een structuurcommissaris en collectieve heenzending / 142
6.3 Spreekrechten van de ondernemingsraad / 143
6.3.1 Achtergrond en context / 143
6.3.2 De lappendeken van spreekrechten / 144
6.3.3 De beperking van de bereik van het spreekrecht / 145
6.3.4 De aankleding en inbedding van het spreekrecht / 145
6.3.5 Het forum voor het spreekrecht / 147
6.3.6 Samenloop / 148
6.3.7 Empirische gegevens over het spreekrecht / 149
6.4 De ondernemingsraad en het enquêterecht / 149
6.4.1 Achtergrond en context / 149
6.4.2 Het bereik van het enquêterecht / 150
6.4.3 Ondernemingsraad niet wettelijk bevoegd tot indiening van een enquêteverzoek; een vakbond wel / 151
6.4.4 Rol van de ondernemingsraad in het kader van het enquêterecht / 153
6.5 Tot besluit / 155
HOOFDSTUK 7
Het concern, toerekening, medeondernemerschap en vereenzelviging / 157
7.1 Inleiding / 157
7.2 Vennootschapsrechtelijke kaders / 157
7.2.1 De vennootschappelijke verdeling van bevoegdheden / 157
7.2.2 De aanwijzing en de afweging van belangen door de ondernemer / 158
7.2.3 Artikel 2:239 lid 4 BW / 160
7.2.4 Uitzondering op de hoofdregel: rechtstreeks ingrijpen / 161
7.3 Toerekening / 162
7.3.1 Betekenis en rol / 162
7.3.2 Criteria voor toerekening / 163
7.4 Medeondernemerschap / 165
7.4.1 Betekenis / 165
7.4.2 Criteria voor beoordeling van medeondernemerschap / 166
7.4.3 De medeondernemer is rechtstreeks aan te spreken / 168
7.4.4 De publiekrechtelijke sector / 169
7.5 De rol van substance / 169
7.6 Medezeggenschapsrechtelijke vereenzelviging / 170
7.7 Instemmingsrecht / 172
7.8 Slot / 173
HOOFDSTUK 8
Internationale medezeggenschap / 175
8.1 Inleiding / 175
8.2 Europese regelgeving / 175
8.3 Wet op de Europese ondernemingsraden / 178
8.3.1 Inleiding / 178
8.3.2 Kernbegrippen WEOR / 180
8.3.3 Totstandkoming EOR / 184
8.3.4 Verplichting tot instellen EOR / 188
8.3.5 Structuurwijzigingen / 193
8.3.6 Naleving / 195
8.3.7 Slot / 197
8.4 Wet rol werknemers bij de Europese vennootschap / 197
8.4.1 Historie richtlijn en implementatiewetgeving / 197
8.4.2 Hoofdlijnen van de Wet rol werknemers bij de Europese vennootschap / 198
8.5 Grensoverschrijdende fusie / 202
8.5.1 Inleiding / 202
8.5.2 Achtergrond en ontwikkelingen / 202
8.5.3 De begrippen ‘grensoverschrijdende fusie’, ‘splitsing’ en ‘omzetting’ / 203
8.5.4 Het begrip ‘medezeggenschap’ / 203
8.5.5 Hoofdlijnen / 204
8.6 Schematisch overzicht / 208
8.7 Slotbeschouwing / 208
DEEL III BIJZONDERE ONDERWERPEN
HOOFDSTUK 9
Reorganisaties en de ondernemingsraad / 213
9.1 Reorganiseren – inleiding / 213
9.2 De rol van de OR op grond van de WOR / 214
9.2.1 Reorganisatiebesluiten en adviesrecht OR / 214
9.2.2 Tijdstip adviesaanvraag bij reorganisaties / 217
9.2.3 Procedurele aspecten / 219
9.2.4 Procesafspraken tussen OR en ondernemer / 221
9.2.5 Inhoudelijke toetsing besluit ondernemer / 222
9.2.6 Personele gevolgen van het besluit / 225
9.3 De OR en de WMCO / 229
9.4 Uitvoeringsregels UWV / 231
9.5 De Fusiegedragsregels / 233
9.6 Conclusie – adviesrecht OR en verhouding tot bevoegdheden vakbonden / 235
HOOFDSTUK 10
OR en insolventie / 237
10.1 Inleiding / 237
10.2 Begrippen in Faillisementswet / 237
10.3 Bevoegdheden op grond van de WOR / 238
10.3.1 Inleiding / 238
10.3.2 Voorafgaand aan insolventie / 238
10.3.3 Bevoegdheden van de ondernemingsraad tijdens surseance/faillissement / 240
10.4 Bevoegdheden op basis van de Faillissementswet / 244
10.4.1 Inleiding / 244
10.4.2 Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) / 245
10.4.3 Ontwikkelingen op wetgevingsgebied / 246
10.5 Samenloop van bevoegdheden / 250
10.6 Slot / 252
HOOFDSTUK 11
OR en collectieve arbeidsvoorwaardenvorming / 253
11.1 Inleiding / 253
11.2 Primaat collectieve arbeidsvoorwaardenvorming/bevoegdheidsverdeling vakbond-OR / 254
11.2.1 Algemeen / 254
11.2.2 Internationale dimensie / 254
11.2.3 Nationale dimensie / 256
11.2.4 Primaat van de cao versus primaat van de onderhandelingen / 258
11.3 Instemmingsrecht ten aanzien van arbeidsvoorwaardelijke regelingen (artikel 27 WOR) / 259
11.3.1 Algemeen / 259
11.3.2 Instemmingsrecht over niet in cao geregelde secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden. Enkele punten ter verduidelijking / 261
11.3.3 Binding werknemers aan regelingen waarmee ondernemingsraad heeft ingestemd / 264
11.3.4 Naleving van regelingen die met instemming van de ondernemingsraad tot stand zijn gekomen / 267
11.4 Uitbreiding bevoegdheden OR bij cao (artikel 32 lid 1 WOR) / 268
11.4.1 Algemeen / 268
11.4.2 Juridische statuur van decentrale uitspraken op basis van cao / 270
11.4.3 Binding / 271
11.4.4 Naleving / 273
11.4.5 Uitlegmethode / 275
11.4.6 Looptijd decentrale afspraken / 276
11.5 Uitbreiding bevoegdheden OR bij overeenkomst (art. 32 lid 2 WOR) / 277
11.5.1 Algemeen / 277
11.5.2 Juridische status decentrale afspraken op basis van artikel 32 lid 2 WOR / 278
11.5.3 Ook bevoegdheden ten aanzien van (primaire) arbeidsvoorwaarden? / 278
11.5.4 Schriftelijkheidsvereiste en aanmelding bij bedrijfscommissie? / 280
11.5.5 Binding AVR / 281
11.5.5.1 Directe doorwerking afspraken uit AVR? / 281
11.5.5.2 Doorwerking van AVR via incorporatiebeding of toets van artikel 7:613 BW / 282
11.5.6 Uitleg AVR / 284
11.5.7 Duur en opzegging / 284
11.5.8 Naleving / 286
11.6 Tot slot / 287
HOOFDSTUK 12
Het lid van de ondernemingsraad / 291
12.1 Inleiding / 291
12.2 De hoedanigheid van OR-lid / 291
12.2.1 Wie kan lid zijn van de ondernemingsraad? / 291
12.2.1.1 Werkzaam zijn in de onderneming / 292
12.2.1.2 Krachtens arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling / 293
12.2.1.3 Uitbreiding op grond van art. 6 lid 4 WOR / 295
12.2.1.4 Geen lid van de ondernemingsraad / 296
12.2.1.5 Ambtelijk secretaris / 297
12.2.1.6 Commissieleden / 297
12.2.2 Vanaf wanneer is men lid van de ondernemingsraad? / 297
12.3 Faciliteiten van het lid van de ondernemingsraad / 298
12.3.1 Scholing / 298
12.3.2 Recht op behoud van loon dan wel bezoldiging gedurende OR-werkzaamheden / 300
12.4 Geheimhoudingsplicht leden ondernemingsraad / 303
12.4.1 Toepassing en grenzen van art. 20 WOR / 303
12.4.2 Geheimhoudingsplicht op grond van art. 7:611 BW / 308
12.4.3 Geheimhoudingsplicht op grond van een bepaling in de arbeidsovereenkomst of NDA / 308
12.4.4 Sancties op schending geheimhoudingsplicht / 309
12.4.5 Het lid van de ondernemingsraad als klokkenluider / 311
12.5 Rechtsbescherming / 313
12.5.1 Wie worden er beschermd in verband met OR-werk? / 313
12.5.2 Het benadelingsverbod / 315
12.5.2.1 Het causaal verband bij benadeling / 317
12.5.2.2 Naleving van het benadelingsverbod / 317
12.5.3 De opzegverboden / 318
12.5.4 Uitzonderingen op de opzegverboden / 319
12.6 Het einde van het lidmaatschap van de ondernemingsraad en uitsluiting / 323
12.6.1 Het einde van de zittingstermijn / 323
12.6.2 Niet langer een in de onderneming werkzaam persoon / 324
12.6.3 Uitsluiting van de ondernemingsraad / 324
12.6.4 Zelf ontslag nemen / 327
12.7 Conclusie / 327
HOOFDSTUK 13
De toepassing van de WOR binnen de overheid / 329
13.1 Inleiding / 329
13.1.1 De toepassing van de WOR binnen de overheid / 329
13.1.2 Uitgezonderde sectoren / 330
13.2 Kernbegrippen Wet op de ondernemingsraden / 331
13.2.1 Ondernemer / 331
13.2.2 Onderneming / 332
13.2.3 Bestuurder / 333
13.3 Primaat van de politiek / 333
13.3.1 Het begrip ‘primaat van de politiek’ / 333
13.3.2 Rechtspraak van de Hoge Raad / 336
13.3.3 Conclusies en gevolgen voor de medezeggenschap binnen de overheid / 344
13.4 Medezeggenschap binnen rechtspraak / 346
13.5 Conclusies en aanbevelingen / 348
Over de auteurs / 351
Jurisprudentieregister / 353
Artikelenregister / 373
Trefwoordenregister / 383
Afgekapt op 60 regels
Rubrieken
- advisering
- algemeen management
- coaching en trainen
- communicatie en media
- economie
- financieel management
- inkoop en logistiek
- internet en social media
- it-management / ict
- juridisch
- leiderschap
- marketing
- mens en maatschappij
- non-profit
- ondernemen
- organisatiekunde
- personal finance
- personeelsmanagement
- persoonlijke effectiviteit
- projectmanagement
- psychologie
- reclame en verkoop
- strategisch management
- verandermanagement
- werk en loopbaan
