De geheimen van ons geheugen

Voorwoord 9

1 Geheugen, wat is dat? 15
De evolutie van het geheugen 17
Je moet geen kwijlende honden wakker maken 18
Wat drinkt een koe? 21
Het geheugen van een naaktslak 22
‘Zojuist wist ik het toch nog’ 24
Ultrakortetermijngeheugen 26
Kortetermijngeheugen 27
Langetermijngeheugen 32
‘Dat moet in mijn andere geheugen zitten’ 35
Declaratief geheugen: ‘Dat weet ik!’ 36
Procedureel geheugen: ‘Dat kan ik!’ 38
Autobiografisch geheugen 39
Prospectief geheugen 43

2 (G)een vaste schijf in het geheugen 46
Heb jij je brein bij de hand? 46
Neuronen 51
Synapsen 54
Het geheugen op het spoor 58
Bijzondere hersencellen 59
Waar zit de vaste schijf? 65
Misschien in de hippocampus? 66
Of toch in de frontale kwabben? 70
Overal en nergens? 72
We hebben allemaal een superbrein 75
Kom op, de cilinder in 78
De hersenen van geheugensporters 82
Goed verknoopt 86
Intermezzo: neurale netwerken 91
Er een nachtje over slapen 98
Geheugenconsolidatie 98
Goed slapen voor het geheugen 104
Een leven lang 105
Voor de geboorte 106
Kinderjaren 108
Puberteit 110
Volwassenheid 112
Op leeftijd 115
Het zieke brein 121
Dementie en alzheimer 121
Verschillende vormen van amnesie 125
Flashback 130

3 Over leren, herinneren en vergeten 132
Leren 132
Ordening is het halve werk 134
Of we nou willen of niet 138
Je moet er wel expert voor zijn 140
‘Hallo brein, weet ik dat nog?’ 144
Mensen, beelden, emoties 146
Intelligentie 148
Aandacht 150
Motivatie 153
Emoties 156
Altijd zo’n stress 161
Wat heeft het brein hiervoor nodig? 164
School, opleiding, studie – kan dat niet beter? 167