Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
-
Inloggen

Uw winkelwagen

Naar winkelwagen Verder winkelen
Uitdagingen + oplossingen
Alle uitdagingen + oplossingen
  • Direct naar
    • Alle uitdagingen en oplossingen
    • Meest bekeken managementvragen
    • Recent gestelde vragen
    • Stel jouw managementvraag
    • Boeken als cadeau
  • Ontdek oplossingen per thema
    • Boekadviezen en geschenken
    • Digitalisering en technologie
    • Communicatie en onderhandeling
    • Compliance en regelgeving
    • alle thema’s
  • Voorbeelden
    • Boekcadeau voor promotie
    • AI toepassen op werk
    • Versterken interne communicatie
    • Voorkomen corruptie en onethisch gedrag
    • alle vragen
Managementboeken
Alle managementboeken
  • Direct naar
    • Boeken als cadeau
    • Managementboek TOP 100
    • AI-books
    • Managementuitdagingen
    • Auteur in de spotlight
    • Online Magazine
    • Binnenkort verwacht
    • Aanbiedingen
    • Trending trefwoorden
  • Rubrieken
    • Advisering
    • Algemeen management
    • Coaching en trainen
    • Communicatie en media
    • Economie
    • Financieel management
    • Inkoop en logistiek
    • Internet en social media
    • IT-management / ICT
    • Juridisch
    • Leiderschap
    • Marketing
    • Mens en maatschappij
    • Non-profit
    • Ondernemen
    • Organisatiekunde
    • Personal finance
    • Personeelsmanagement
    • Persoonlijke effectiviteit
    • Projectmanagement
    • Psychologie
    • Reclame en verkoop
    • Strategisch management
    • Verandermanagement
    • Werk en loopbaan
    • alle rubrieken
Overige boeken
Alle overige boeken
  • Direct naar
    • Bestseller 60
    • Fictie TOP 20
    • Non-fictie TOP 20
    • Spanning TOP 20
    • Jeugd TOP 10
    • Culinair TOP 10
    • Aanbiedingen
    • Boeken als cadeau
  • Rubrieken
    • Cadeauboeken
    • Computer en informatica
    • Economie
    • Filosofie
    • Flora en fauna
    • Geneeskunde
    • Geschiedenis
    • Gezondheid
    • Informatief / professioneel
    • Jeugd
    • Juridisch
    • Koken en eten
    • Kunst en cultuur
    • Literatuur en romans
    • Mens en maatschappij
    • Naslagwerken
    • Paramedisch
    • Psychologie
    • Reizen
    • Religie
    • Schoolboeken
    • Spiritualiteit
    • Sport, hobby, lifestyle
    • Thrillers en spanning
    • Wetenschap en techniek
    • Woordenboeken en taal
Interactief leren
Alle seminars & trainingen
  • Direct naar
    • Live events
    • Online training
    • AI-books
  • Online Magazine
    • Previews
    • Recensies
    • Interviews
    • Podcasts
    • Videos
  • Volg ons op
    • Spotify
    • YouTube
    • Instagram
    • Linkedin
Attenderingen
Aanbevelingen instellen
  • Algemeen
    • Recht op u af
    • Juridisch
    • Expertselectie juridisch
    • Series
    • Herdrukken
    • Wetenschappelijk
  • Aanbevolen per ministerie
    • Algemene Zaken
    • Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
    • Buitenlandse Zaken
    • Defensie
    • Economische Zaken
    • Financiën
    • Infrastructuur en Waterstaat
    • Justitie en Veiligheid
    • Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
    • Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
    • Nationale Politie
    • Sociale Zaken en Werkgelegenheid
    • Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Abonnementen
Abonnementencatalogus
  • Algemeen
    • Uw abonnementen
    • Verlengen / opzeggen
    • Openstaande claims
    • Bibliografische wijzigingen
    • Abonnementshouders
    • Afleveradressen
    • Referenties
    • Notities
  • Aanbevolen per ministerie
    • Algemene Zaken
    • Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
    • Buitenlandse Zaken
    • Defensie
    • Economische Zaken
    • Financiën
    • Infrastructuur en Waterstaat
    • Justitie en Veiligheid
    • Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
    • Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
    • Nationale Politie
    • Sociale Zaken en Werkgelegenheid
    • Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Boekseries
Boekseriecatalogus
  • Algemeen
    • Uw serieabonnementen
    • Geadresseerden
    • Abonnementshouders
    • Afleveradressen
    • Referenties
    • Notities
  • Aanbevolen per ministerie
    • Algemene Zaken
    • Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
    • Buitenlandse Zaken
    • Defensie
    • Economische Zaken
    • Financiën
    • Infrastructuur en Waterstaat
    • Justitie en Veiligheid
    • Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
    • Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
    • Nationale Politie
    • Sociale Zaken en Werkgelegenheid
    • Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Nu lezen
Online Magazine
  • Direct naar
    • Recensies
    • Interviews
    • Previews
    • Opinie
    • Actueel
    • Podcasts
    • Videos
  • Lees over
    • Algemeen management
    • Coachen en trainen
    • Leiderschap
    • Marketing
    • Organisatiekunde
    • Strategisch management
    • Verandermanagement
    • meer onderwerpen
  • Recente artikelen
Meer
  • Meer
    010-4731397
    Klantenservice
    Mijn account
    Mijn bestellingen
    010-4731397
    Boeken Juridisch Handboek toezicht, handhaving en invordering
    Handboek toezicht, handhaving en invordering
    Handboek toezicht, handhaving en invordering
    Handboek toezicht, handhaving en invordering
    Thomas Sanders

    Mr. dr. Thomas Sanders is advocaat en partner bij AKD. Hij helpt overheden, bedrijven en burgers om bij handhaving het beste resultaat te bereiken door advies te geven, hen te begeleiden en de zaak te bepleiten bij de rechter.

    Meer over Thomas Sanders
    Thomas Sanders

    Handboek toezicht, handhaving en invordering

    Gebonden Nederlands 2024 2e druk 9789462129221
    € 129,50
    In winkelwagen
    Op voorraad
    Voor 21:00 besteld, morgen in huis
    Gratis verzonden
    Past door de brievenbus

    Samenvatting

    Dit handboek is een compleet en helder overzicht van het bestuursrechtelijke handhavingsrecht. Het is een toegankelijk geschreven wetenschappelijk handboek, gericht op zowel de praktijkbeoefenaar als de student. Het bevat niet alleen wetenschappelijke inzichten, maar ook praktische tips voor toezichthouders, handhavingsjuristen, rechters, advocaten en andere rechtsbijstandverleners. Praktijk en theorie worden in dit handboek samengebracht op een manier die de lezer in staat stelt om actuele wetenschappelijke inzichten direct in de praktijk toe te passen.

    Het handboek behandelt alle aspecten van het handhavingsrecht. Daarbij komen de toepassing van toezichthoudersbevoegdheden, de verschillende sancties die opgelegd kunnen worden (zoals de last onder dwangsom, de last onder bestuursdwang en de bestuurlijke boete), maar ook het invorderingsrecht (de invordering bij dwangbevel) aan de orde. Ook onderwerpen die regelmatig in handhavingstrajecten spelen, zoals het bewijsrecht, het informatierecht en het schadevergoedingsrecht, komen aan bod.

    Trefwoorden

    handhavingbestuursrechttoezichtsanctiesinvorderingbestuursdwangalgemene wet bestuursrechtovertredingenrechtsbeschermingomgevingsrechtbewijsrechtvergunningenoverheidwettekstenopenbare ordewetgevingoverheidwettekstenopenbare ordewetgeving
    handhavingbestuursrechttoezichtsanctiesinvorderingbestuursdwangovertredingenalgemene wet bestuursrechtrechtsbeschermingbewijsrechtomgevingsrechtvergunningenwetgevingwettekstenopenbare ordeoverheidwetgevingwettekstenopenbare ordeoverheid

    Specificaties

    ISBN13:9789462129221
    Taal:Nederlands
    Bindwijze:gebonden
    Aantal pagina's:728
    Uitgever:Boom Juridische Uitgevers
    Druk:2
    Verschijningsdatum:2-5-2024
    Hoofdrubriek:Juridisch
    Jongbloed:Bestuursrecht [algemeen]
    Serie:Boom Masterreeks
    Thema:
    LNDB1 Bestuurlijke wetgeving, algemeen

    Lezersrecensies

    Wees de eerste die een lezersrecensie schrijft!
    Schrijf een recensie
    Lees ons recensiebeleid
    Uw waardering
    ?
    Log in om uw waardering te geven
    Klik om uw waardering te geven

    Over Thomas Sanders

    Mr. dr. Thomas Sanders is advocaat en partner bij AKD. Hij helpt overheden, bedrijven en burgers om bij handhaving het beste resultaat te bereiken door advies te geven, hen te begeleiden en de zaak te bepleiten bij de rechter. Thomas is in 2018 gepromoveerd aan de Universiteit Leiden op zijn proefschrift Invordering door de overheid. Thomas is landelijk erkend als expert op het gebied van het handhavingsrecht. Hij is vaste annotator bij de AB, docent handhavingsrecht bij de SSR (het opleidingsinstituut van de rechterlijke macht) en beheert de site www.handhavingsrecht.nl.

    Andere boeken door Thomas Sanders

    Meer over Thomas Sanders

    Inhoudsopgave

    Voorwoord bij tweede druk vii
    Lijst met afkortingen xxv

    1 Inleiding 1

    2 De overtreding 5
    2.1 De normen: het bepaalde bij of krachtens wettelijk voorschrift 5
    2.1.1 Bij of krachtens wettelijk voorschrift 6
    2.1.2 De gelding van de norm 7
    2.1.3 Hoe zit het met open (vage) normen (artikel 5:4 Awb/lex certa)? 8
    2.1.4 De interpretatie van een norm: hoe leest de bestuursrechter de wet? 12
    2.2 Gedraging: een handelen of nalaten 15
    2.3 Verplichting om de overtreding in het besluit te benoemen (artikel 5:9 Awb) 15
    2.4 Handhaven met hagel: meerdere overtredingen in één besluit? 16

    3 De overtreder 19
    3.1 Wie kan er overtreder zijn? 19
    3.1.1 Plegen 23
    3.1.2 Medeplegen 25
    3.1.3 Het functioneel daderschap 28
    3.1.3.1 Functioneel dader: de natuurlijke persoon 31
    3.1.3.2 Functioneel dader: de rechtspersoon 32
    3.1.3.3 De natuurlijk persoon als functioneel dader: beschikkingsmacht 32
    3.1.3.4 De natuurlijk persoon als functioneel dader: aanvaarden 34
    3.1.3.5 De rechtspersoon als functioneel dader: WNDB-criteria (Drijfmest) 36
    3.1.3.6 De holding als functioneel dader 41
    3.1.3.7 De eigenaar van een (onroerende) zaak als functioneel dader 42
    3.1.3.8 De curator als functioneel dader 47
    3.1.3.9 Functioneel daderschap bij chemische branden 49
    3.1.4 De opdrachtgever 51
    3.1.5 Feitelijk leidinggevende 52
    3.2 Stappenplan: is iemand overtreder? 54
    3.3 Het overtrederschap bij overlijden of ontbinding (rechtsopvolging) 55
    3.4 Wat als er meerdere overtreders zijn? 57

    4 Het besluit om (niet) te handhaven – de belangenafweging 61
    4.1 De beginselplicht tot handhaving 61
    4.2 Beginselplicht geldt niet bij bestraffende sancties 64
    4.3 Concreet zicht op legalisering (ook wel legalisatie) 65
    4.3.1 Concreet zicht op legalisatie – ruimtelijke ordening 67
    4.3.1.1 Bestemmingsplan 67
    4.3.1.2 Omgevingsvergunning voor strijdig gebruik 68
    4.3.2 Concreet zicht op legalisering – bouwen 68
    4.3.3 Concreet zicht op legalisatie – milieu 69
    4.3.4 Concreet zicht op legalisering onder de Omgevingswet 69
    4.3.5 Andere soorten vergunningen en toestemmingen 70
    4.3.6 Concreet zicht op legalisering – vuistregels 71
    4.4 Het evenredigheidsbeginsel 71
    4.4.1 Handhaving in beginsel evenredig als overheid wil handhaven 72
    4.4.2 Verwijtbaarheid overtreder niet relevant bij reparatoire handhaving 73
    4.4.3 Financiële gevolgen opheffen overtreding zijn voor risico overtreder 74
    4.4.4 Medische omstandigheden 75
    4.4.5 Geringe aard en ernst overtreding 77
    4.4.6 Handhaving is anderszins onevenredig 77
    4.4.7 Vuistregels evenredigheidsbeginsel in het omgevingsrecht 79
    4.5 Het gelijkheidsbeginsel 80
    4.5.1 Een gelijk geval 80
    4.5.2 Een ongelijke behandeling 82
    4.5.3 Objectieve rechtvaardiging ongelijke behandeling 82
    4.5.4 Handhavingsbeleid: prioriteren en waarschuwen 84
    4.5.5 Correctiemogelijkheid ongelijke behandeling 88
    4.5.6 Voorbeelden geslaagde beroepen gelijkheidsbeginsel 89
    4.6 Het vertrouwensbeginsel 91
    4.6.1 Stap 1 (de toezegging): is er een uitlating of gedraging? 92
    4.6.1.1 Het bewijzen van een toezegging 93
    4.6.1.2 Wanneer is iets een toezegging? 95
    4.6.1.3 De toezegging: wanneer is er gerechtvaardigd vertrouwen? 97
    4.6.2 Stap 2 (toerekening): kan de toezegging toegerekend worden aan het bestuursorgaan? 99
    4.6.3 Stap 3 (belangenafweging): moet de toezegging worden gehonoreerd? 101
    4.7 Langere tijd niet handhaven 104
    4.8 Gedogen 106
    4.9 Vooringenomenheid en détournement de pouvoir 109
    4.9.1 Het verbod op vooringenomenheid (artikel 2:4 Awb) 109
    4.9.2 Het verbod op détournement de pouvoir (artikel 3:3 Awb) 111
    4.10 Rechtvaardigingsgrond 113

    5 Het rechtskarakter van sancties en de bijzondere rechten en waarborgen bij punitieve handhaving 117
    5.1 De bestuurlijke sanctie: definitie 118
    5.2 De bestraffende sanctie en de herstelsanctie 120
    5.3 Criminal charge – rechten en waarborgen 122
    5.3.1 Criteria criminal charge 123
    5.3.1.1 Aard van de overtreding 123
    5.3.1.2 Zwaarte van de sanctie 125
    5.3.2 Onschuldpresumptie 126
    5.3.3 Nemo tenetur, zwijgrecht en cautieplicht 130
    5.3.3.1 Vanaf wanneer geldt het recht om niet aan de eigen veroordeling mee te werken? 131
    5.3.3.2 Reikwijdte zwijgrecht 133
    5.3.3.3 Voor wie geldt het zwijgrecht? 136
    5.3.3.4 Ook bij schriftelijke vragen zwijgrecht, maar dan geen cautieplicht 137
    5.3.3.5 Vorderingen van toezichthouders: de verplichting om zakelijke gegevens en inlichtingen te verstrekken 138
    5.3.3.6 Wanneer is materiaal wilsafhankelijk? 139
    5.3.3.7 Informatie uit toezicht gebruiken voor beboeting 142
    5.3.3.8 Gevolgen van het niet geven van de cautie 144
    5.3.4 Ne bis in idem-beginsel 145
    5.3.5 Rechten van de verdediging 146
    5.4 Het rechtskarakter van de last onder dwangsom en de invorderingsbeschikking 148
    5.5 Het rechtskarakter van de last onder bestuursdwang en het kostenverhaal 152
    5.6 Het rechtskarakter van de bestuurlijke boete 153
    5.7 Het rechtskarakter van de intrekking van een vergunning 153
    5.8 Het rechtskarakter van intrekken en terugvorderen van subsidie 157

    6 De (derde-)belanghebbende en hand havingsverzoeken 163
    6.1 Wie is er belanghebbend bij handhaving? 163
    6.1.1 Belang bij handhaving in het omgevingsrecht 165
    6.1.1.1 Zicht 166
    6.1.1.2 Geur 167
    6.1.1.3 Geluid 168
    6.1.2 Belang bij handhaving in de rest van het bestuursrecht 168
    6.1.3 Belangenorganisaties bij handhaving 170
    6.1.4 Afgeleid belang 173
    6.1.5 De concurrent als derde-belanghebbende bij handhaving 173
    6.1.6 Belang bij een bestuurlijke boete 175
    6.1.7 Het relativiteitsvereiste (artikel 8:69a Awb) en handhaving 177
    6.1.8 Wanneer is er geen belang meer bij handhaving? 178
    6.2 Het verzoek om handhaving 179
    6.2.1 Wanneer is iets een verzoek om handhaving? 179
    6.2.2 Welke gegevens moeten er bij het verzoek om handhavenzitten? 184
    6.2.3 Overheid moet deugdelijk en representatief controleren naar aanleiding van handhavingsverzoek 186
    6.2.4 Wanneer moet er toch bewijs worden geleverd door de verzoeker? 190
    6.2.5 Handhavingsverzoek mag niet worden uitgebreid na besluit in primo 190
    6.3 Wie is er belanghebbend bij invordering of terugvordering? 191
    6.3.1 Belang bij de invordering van dwangsommen 192
    6.3.2 Belang bij het kostenverhaal 194
    6.3.3 Bij het invorderen van een bestuurlijke boete 195
    6.4 Het afdwingen van een invorderingsbesluit 195
    6.5 Het afdwingen van feitelijke invordering 198
    6.6 Het afdwingen van de feitelijke uitvoering van bestuursdwang 199

    7 De waarschuwing, het rechtsoordeel en de enkele last of aanwijzing 201
    7.1 De waarschuwing 201
    7.2 Een oordeel van het bestuursorgaan 205
    7.3 De ‘enkele last’ of ‘eis tot naleving’ 206

    8 De last onder dwangsom 209
    8.1 Definitie last onder dwangsom: een last en een verplichting om te betalen als de last niet wordt nageleefd 210
    8.1.1 Geheel of gedeeltelijk herstel 210
    8.1.2 Verplichting tot betaling van een geldsom 210
    8.2 Alleen aan de overtreder (die de macht over de overtreding heeft) 211
    8.3 Mondelinge last kan niet 214
    8.4 Last bij incidentele overtredingen alleen bij gevaar voor herhaling 215
    8.5 Geen dwangsom als belang toepassing bestuursdwang vereist 220
    8.6 Last en herstelmaatregelen 221
    8.6.1 Het verschil tussen de last en de herstelmaatregel 221
    8.6.2 Lastgeving moet voldoende duidelijk en concreet geformuleerd zijn 222
    8.6.3 Lastgeving impliceert toestemming om daaraan te voldoen 227
    8.6.4 Kan de overheid de overtreder dwingen om één bepaalde herstelmaatregel uit te voeren? 228
    8.7 Modaliteiten last onder dwangsom 228
    8.7.1 Begunstigingstermijn 228
    8.7.2 Verbeurte ineens, per tijdseenheid of per overtreding 232
    8.7.3 Hoogte en evenredigheid dwangsom 236
    8.7.4 Tips voor de praktijk 241
    8.8 Hoe schrijf je een goede last? 242
    8.8.1 Tip 1: haak voor de last aan bij de overtreden wettelijke bepaling 243
    8.8.2 Tip 2: let goed op het verschil tussen een last en een herstelmaatregel 244
    8.8.3 Tip 3: laat de begunstigingstermijn op een vast moment verstrijken 245
    8.9 Verbeurte van rechtswege 245
    8.10 Wijzigen of intrekken last (of verlengen begunstigingstermijn) 246
    8.10.1 Het verzoek om de begunstigingstermijn te verlengen 246
    8.10.2 Opschorten of opheffen (intrekken) last vanwege overmacht 249
    8.10.3 Opheffen last vanwege ‘goed gedrag’ 250

    9 De last onder bestuursdwang 253
    9.1 Definitie last onder bestuursdwang: een last en de titel tot feitelijk handelen 254
    9.2 Aan wie (en hoe) moet de last onder bestuursdwang worden bekendgemaakt? 254
    9.2.1 De overtreder 255
    9.2.2 De rechthebbenden 255
    9.2.3 De aanvrager 256
    9.2.4 Wijze van bekendmaking: labels, stickers en aanplakbiljetten 256
    9.2.5 Wat als onduidelijk is wie de overtreder of rechthebbende is? 257
    9.3 Wanneer moet de overtreder worden aangewezen bij bestuursdwang? 258
    9.3.1 De tekst van de wet 259
    9.3.2 De wetsgeschiedenis 259
    9.3.3 De bedoeling van de wet 260
    9.3.4 Jurisprudentie 261
    9.3.5 Tussenconclusie overtrederschap 263
    9.4 Niet noodzakelijk dat de overtreder het in zijn macht heeft om de overtreding te beëindigen 265
    9.5 Last bij incidentele overtredingen alleen bij gevaar voor herhaling 265
    9.6 Last en herstelmaatregelen 266
    9.7 Modaliteiten bestuursdwang 267
    9.7.1 Begunstigingstermijn 267
    9.7.2 Wijze van uitvoering bestuursdwang 268
    9.8 Aanzegging kostenverhaal 269
    9.9 (Zeer) spoedeisende bestuursdwang 271
    9.9.1 Wanneer is de situatie voldoende spoedeisend? 271
    9.9.2 Toetsing bestuursrechter van spoedeisendheid ex tunc 274
    9.9.3 Altijd onderzoek of de overtreder niet toch zelf de overtreding kan opheffen – ook bij spoed 275
    9.9.4 Wat als de overtreder aangeeft de overtreding zelf op te zullen heffen? 276
    9.9.5 Geen schriftelijke begunstigingstermijn, maar wel een mondelinge kans om de overtreding op te heffen 278
    9.9.6 Mag spoedeisende bestuursdwang ook voort worden gezet als de spoed komt te ontvallen? 279
    9.9.7 Bij zeer spoedeisende bestuursdwang zo spoedig mogelijk op schrift (artikel 5:31 lid 2 Awb) 282
    9.9.8 Wat als de bestuursrechter het achteraf toch niet spoedeisend vindt? 284
    9.9.9 Bij twijfel liever een reguliere last 284
    9.9.10 Spoedeisende bestuursdwang mag ook een tijdelijke maatregel zijn om erger te voorkomen 285
    9.10 Betreden van plaatsen voor de uitoefening van bestuursdwang (artikel 5:27 Awb) 285
    9.11 De bevoegdheid tot verzegeling (artikel 5:28 Awb) 287
    9.12 Zaken meevoeren, opslaan, vernietigen of verkopen met bestuursdwang (artikel 5:29 en 5:30 Awb) 288
    9.12.1 Meevoeren en opslaan (artikel 5:29 Awb) 288
    9.12.2 Kosten van het meevoeren en opslaan 290
    9.12.3 Verkopen en vernietigen 292
    9.13 De toetsing van de wijze van uitvoering van bestuursdwang 295
    9.14 Het verzoek om bestuursdwang op te heffen 299
    9.15 Bijzondere vormen van bestuursdwang 300
    9.15.1 Instortende of gevaarlijke gebouwen 300
    9.15.2 Bouwstop 303
    9.15.3 Bijtende honden 306
    9.15.4 Brand 307
    9.15.5 Huisvuil 308
    9.15.6 Drugsafvaldumpingen 309
    9.15.6.1 Oud recht 309
    9.15.6.2 Huidig recht (Omgevingswet) 310
    9.15.7 Opiumwetsluitingen 311
    9.15.8 Wegslepen voertuigen 312

    10 De bestuurlijke boete 315
    10.1 Definitie, karakter en inhoud boetebeschikking 315
    10.2 Bevoegdheid tot beboeting 316
    10.3 Procedurele aspecten opleggen bestuurlijke boete 316
    10.3.1 Het boeterapport 317
    10.3.1.1 Onderzoek en bewijs bij boeterapport 317
    10.3.1.2 Inhoud en vorm boeterapport 317
    10.3.1.3 Wie mag een boeterapport opstellen? 318
    10.3.1.4 Termijnen boeterapport 319
    10.3.1.5 Fouten in het boeterapport 320
    10.3.1.6 Toezending en horen bij boeterapport 320
    10.3.2 Nemo tenetur – de cautieplicht en zwijgrecht 321
    10.3.3 Functiescheiding: constateren overtreding en boeteoplegging moet door twee verschillende personen (artikel 10:3 Awb) 321
    10.3.4 Recht op inzage in dossier en taalhulp (artikel 5:49 Awb) 322
    10.3.5 Bericht van niet-beboeten 324
    10.3.6 Bij een boete lager dan € 340 geen rapport, geen hoorplicht en geen functiescheiding (artikel 5:53 Awb) 324
    10.4 Geen boete bij rechtvaardigingsgrond (artikel 5:5 Awb) 324
    10.5 Geen boete bij ontbreken verwijtbaarheid (artikel 5:41 Awb) 325
    10.6 Geen boete bij overlijden (artikel 5:42 Awb) 329
    10.7 Ne bis in idem en samenloop met strafvervolging 330
    10.8 Termijnen bij de bestuurlijke boete (artikel 5:45 en 5:51 Awb) 330
    10.9 Hoogte van de boete – evenredigheid bij de bestuurlijke boete 332
    10.9.1 Wettelijk maximum (artikel 5:46 lid 1 Awb) 333
    10.9.2 Evenredigheid bij de bestuurlijke boete 333
    10.9.3 De variabele boete (artikel 5:46 lid 2 Awb) 334
    10.9.4 Boetebeleidsregels 335
    10.9.5 Matiging van een variabele boete 340
    10.9.5.1 De Afdeling 340
    10.9.5.2 Het CBb 344
    10.9.5.3 De CRvB 346
    10.9.6 Bij wet vastgestelde boete (artikel 5:46 lid 3 Awb) 348
    10.9.7 Lex mitior: wijzigingen in de boetehoogte en strafbaarstelling lopende de procedure (artikel 5:46 lid 4 Awb) 353
    10.9.8 Verplichting voor de bestuursrechter om de boete zelf vastte stellen (artikel 8:72a Awb) 354

    11 De intrekking van een vergunning 357
    11.1 De intrekking van een omgevingsvergunning 357
    11.2 De intrekking van een Alcoholwetvergunning 359
    11.3 De intrekking van een APV-vergunning 361

    12 De handhaving van de openbare orde 363
    12.1 Wat is de openbare orde? 364
    12.2 Het rechtskarakter van een openbare-ordemaatregel 365
    12.3 Het lichte bevel (artikel 172 lid 3 Gemw) 367
    12.4 Het noodbevel (artikel 175 Gemw) 369
    12.5 De noodverordening (artikel 176 Gemw) 372

    13 ‘Naming and shaming’: het openbaar maken van een sanctie 375
    13.1 Op grond waarvan? 376
    13.2 Karakter van het openbaarmakingsbesluit 377
    13.3 Wie is er belanghebbende bij openbaarmaking? 378
    13.4 Toetsing rechtmatigheid openbaarmakingsbesluit 379
    13.5 Publiceren van naam overtreder (persoonsgegevens) 381
    13.6 Wijze van openbaarmaking 383

    14 Preventieve handhaving 385
    14.1 Alleen als overtreding ‘klaarblijkelijk dreigt’ 385
    14.2 Het verschil tussen preventieve handhaving en handhaving ter voorkoming van gevaar voor herhaling 388
    14.3 Derde-belanghebbende kan ook verzoeken om preventief te handhaven 390
    14.4 Voorbeelden van preventief handhaven 391

    15 Sancties combineren 395
    15.1 Wanneer is sprake van ‘hetzelfde feit’ of ‘dezelfde overtreding’? 396
    15.2 De voortgezette handeling: dezelfde overtreding over verschillende tijdsperiodes 401
    15.3 Wanneer kan gesproken worden van dezelfde overtreder? 403
    15.4 Twee herstelsancties (artikel 5:6 Awb) 404
    15.5 Twee bestuurlijke boetes (artikel 5:43 Awb) 408
    15.6 Een bestraffende sanctie en een herstelsanctie 408
    15.7 Samenloop van sancties van verschillende bestuursorganen 408
    15.8 Samenloop boete met strafvervolging (artikel 5:44 Awb) 409
    15.9 Een openbare-ordebevel en een herstelsanctie 410

    16 De invordering 411
    16.1 De invordering van een dwangsom – de invorderingsbeschikking 411
    16.1.1 Feitenvaststelling en motivering: is de dwangsom verschuldigd? 413
    16.1.2 De beginselplicht tot invordering en bijzondere omstandigheden 413
    16.1.3 De evident onrechtmatige last onder dwangsom is in uitzonderlijke gevallen een bijzondere omstandigheid 415
    16.1.4 Bijzondere omstandigheid: geen overtreder of overtreding 417
    16.1.5 Bijzondere omstandigheid: hoogte dwangsom en draagkracht overtreder 419
    16.1.6 Bijzondere omstandigheid: cumulatie bij invordering 420
    16.1.7 Bijzondere omstandigheid: overtreding alsnog (gedeeltelijk) beëindigd 422
    16.1.8 Bijzondere omstandigheid: het niet (tijdig) kunnen voldoen aan de last 424
    16.1.9 Bijzondere omstandigheid: vertrouwensbeginsel 428
    16.1.10 Bijzondere omstandigheid: gelijkheidsbeginsel 429
    16.1.11 Bijzondere omstandigheid: gezondheid en persoonlijke omstandigheden 430
    16.1.12 Gecombineerde omstandigheden 430
    16.2 De invordering van de kosten van bestuursdwang – de kostenverhaalsbeschikking 431
    16.2.1 Feitenvaststelling en motivering 432
    16.2.2 Kostenverhaal bij meerdere overtreders 432
    16.2.3 Welke kosten kunnen worden verhaald? 433
    16.2.3.1 Kosten die te herleiden zijn tot de last 434
    16.2.3.2 Noodzakelijke, redelijke en daadwerkelijk gemaakte kosten 436
    16.2.3.3 Na de begunstigingstermijn en bij zeer spoedeisendheid geen voorbereidingskosten 440
    16.2.4 Kostenverhaal als uitgangspunt en het (gedeeltelijk) afzien van invordering 441
    16.2.5 De evident onrechtmatige last onder bestuursdwang is in uitzonderlijke gevallen een bijzondere omstandigheid 442
    16.2.6 Ontbreken van verwijtbaarheid en mate waarin algemeen, belang is betrokken 445
    16.2.7 Hoogte van de kosten 446
    16.2.8 De bijzondere omstandigheid 447
    16.3 Aanmaning, dwangbevel en executie 449
    16.3.1 Het besluit om aan te manen 449
    16.3.2 Het dwangbevel 452
    16.3.3 Het inleiden van een executiegeschil 456
    16.3.4 De omvang van het geding 457
    16.3.4.1 Juridische of feitelijke misslag 459
    16.3.4.2 Noodtoestand 461
    16.3.5 Het executiegeschil bij niet-onaantastbare besluiten 461
    16.4 Beslag bij bestuursrechtelijke geldschulden 465
    16.4.1 Conservatoir beslag 465
    16.4.2 Executoriaal beslag 468
    16.5 Verjaring en verval 469
    16.5.1 De reguliere verjaring ex artikel 4:104 Awb 470
    16.5.2 De verjaring ex artikel 5:35 Awb bij dwangsommen 471
    16.5.3 De vervaltermijn van artikel 5:25 lid 6 Awb bij bestuursdwang 472
    16.5.4 De termijn van artikel 5:45 Awb bij bestuurlijke boetes 473
    16.5.5 Het voorkomen van de verjaring door het bestuursorgaan 473
    16.5.5.1 Het tijdig benutten van de rechtsvordering 473
    16.5.5.2 Het stuiten van de verjaring 474
    16.5.5.3 De verlenging van de verjaring 476
    16.5.6 De verjaring en de derde-belanghebbende 477
    16.6 Het besluit om de sanctie te verrekenen 478
    16.7 Het besluit om uitstel van betaling te verlenen 482
    16.8 Het besluit om de sanctie kwijt te schelden 487
    16.9 Het besluit om de wettelijke rente in te vorderen 488
    16.10 De concentratiebepalingen: artikel 4:125, 5:31c en 5:39 Awb 490
    16.10.1 Welke beschikkingen vallen onder het bereik van de concentratiebepalingen? 492
    16.10.1.1 Is artikel 4:125 Awb ook van toepassing op de invorderingsbeschikking? 492
    16.10.1.2 Zijn er ook andere meeliftende beschikkingen denkbaar? 493
    16.10.1.3 Artikel 5:31c Awb 494
    16.10.1.4 Artikel 5:39 Awb 494
    16.10.2 Geen formele rechtskracht bij accessoire beschikking bij geconcentreerde rechtsbescherming 495
    16.10.3 De betwistingseis 496
    16.10.4 Wanneer mag de bestuursrechter terugverwijzen? 496
    16.10.5 De rechterlijke herinneringsplicht 497

    17 De toezichthouder en zijn bevoegdheden 499
    17.1 De toezichthouder 499
    17.1.1 De aanwijzing 500
    17.1.2 Gevolgen status toezichthouder en gevolgen gebreken in de aanwijzing 501
    17.2 Legitimatieplicht toezichthouder (artikel 5:12 Awb) 502
    17.2.1 Verzoek om te tonen 503
    17.2.2 Gevolgen niet tonen legitimatie 503
    17.3 Proportionaliteit van het toezicht (artikel 5:13 Awb) 504
    17.3.1 Redelijkerwijs noodzakelijk 505
    17.3.2 Ten behoeve van de vervulling van zijn taak 506
    17.3.3 Minst bezwarende wijze 507
    17.3.4 Ten opzichte van wie? 509
    17.3.5 Ten opzichte van wat? 512
    17.3.6 Overige normen voor handhavingstoezicht 513
    17.4 Het betreden van plaatsen (artikel 5:15 Awb) 514
    17.4.1 Binnentreden woning (artikel 8 EVRM) 516
    17.4.2 Gevolgen zonder machtiging betreden woning 518
    17.4.3 Het betreden van bijzondere plaatsen 518
    17.4.4 Wat (en wie) mag de toezichthouder meenemen? 519
    17.5 Inlichtingenvorderingen (artikel 5:16 Awb) 519
    17.6 Stukken en gegevens inzien en kopiëren (artikel 5:17 Awb) 520
    17.7 Het onderzoeken van zaken (artikel 5:18 Awb) 521
    17.7.1 Zaken onderzoeken 521
    17.7.2 Monsterneming 524
    17.7.3 Tegenonderzoek (contra-expertise) 525
    17.7.4 Verpakkingen openen 526
    17.7.5 Plaats van het onderzoek 526
    17.7.6 Het teruggeven van genomen monsters 527
    17.7.7 Mededeling resultaten van het onderzoek 528
    17.8 Het onderzoeken van een vervoermiddel (artikel 5:19 Awb) 528
    17.8.1 Onderzoek vervoermiddel en lading 528
    17.8.2 Indringendheid onderzoek 529
    17.8.3 Inzage van wettelijk voorgeschreven bescheiden 530
    17.8.4 Stilhouden en overbrengen 530
    17.8.5 Identificatieplicht 532
    17.9 De verplichting om mee te werken (artikel 5:20 Awb) en sancties op het niet meewerken 532
    17.9.1 Wie moet er gevolg geven aan een vordering? 533
    17.9.2 Gevolgen niet meewerken aan vordering – mogelijke sancties 533
    17.9.3 Wanneer is iets een vordering? 534
    17.9.4 Hoe duidelijk moet een vordering zijn? 535
    17.9.5 Termijn voor het voldoen aan de vordering 536
    17.9.6 Uitzonderingen op de medewerkingsplicht 536
    17.9.7 Geheimhouders 537
    17.9.8 Charged person 538
    17.10 Rechtsbescherming tegen toezicht 538

    18 Bewijsrecht 541
    18.1 Wie moet vaststellen of er een overtreding is? 542
    18.2 Waar moet het bewijs aan voldoen? Deugdelijk en controleerbaar bewijs 543
    18.2.1 De drie bewijsregels 544
    18.2.2 En wat als niet wordt voldaan aan een van de bewijsregels? 545
    18.2.3 De bewijsregels bij foto- en videobewijs 547
    18.3 Wat mag dienen als bewijs en welke waarde heeft het? 549
    18.3.1 Het proces-verbaal van een opsporingsambtenaar (politie of boa) 549
    18.3.2 De bestuurlijke rapportage 550
    18.3.3 Andere rapporten van toezichthouders of ambtenaren 551
    18.3.4 Foto- en videobewijs 552
    18.3.5 De verklaring van de overtreder 553
    18.3.6 Het gebruik van geheime stukken 554
    18.3.7 Bewijs van een deskundige 554
    18.3.8 Bewijsstukken van derden 556
    18.3.9 Verklaringen van derden (getuigen) 557
    18.3.10 Verklaringen van anonieme partijen 559
    18.4 De bewijslast ligt bij het bestuursorgaan: wat moet het bestuursorgaan daarvoor doen? 560
    18.5 (Het verschil tussen) ‘bewijzen’ en ‘aannemelijk maken’ 561
    18.5.1 Een definitie van de maatstaven ‘aannemelijk maken’ en ‘bewijzen’ 564
    18.6 Hoe kan de overtreder bewijzen dat er geen overtreding is? 566
    18.7 Bewijs bij invordering 568
    18.8 Onrechtmatig verkregen bewijs en de gevolgen daarvan 569

    19 Informatiestromen: stukken verstrekken en krijgen 575
    19.1 Welke informatie moet de overheid delen met de overtreder? 575
    19.1.1 Wat zijn de op de zaak betrekking hebbende stukken? 576
    19.1.2 Wat als er op de zaak betrekking hebbende stukken ontbreken? 579
    19.2 Informatie die geheim mag worden gehouden 580
    19.2.1 Artikel 7:4 lid 6 Awb: het niet ter inzage leggen van stukken in bezwaar 581
    19.2.2 Artikel 8:29 Awb: het verzoek om geheimhouding aan de bestuursrechter 582
    19.2.3 De gewichtige reden 584
    19.2.4 Het beschermen van ambtenaren en getuigen: anonimisering 586
    19.2.5 Praktische aandachtspunten uitvoering van een artikel 8:29 Awb-verzoek 591
    19.3 Hoe kan een overtreder meer informatie en bewijs krijgen? 592
    19.3.1 Eigen onderzoek 593
    19.3.2 Verzoeken aan de bestuursrechter 593
    19.3.3 Het verzoek op grond van de Wet open overheid 593
    19.3.4 Het AVG-verzoek 595
    19.3.5 Artikel 843a Rv: de civiele exhibitieplicht en inzagevordering 596
    19.3.6 Het civiel voorlopig getuigenverhoor als middel in het bestuursrecht 598

    20 Rechtsbescherming 601
    20.1 Conceptbesluit en horen 601
    20.2 (De inwerkingtreding en bekendmaking van) het handhavingsbesluit 603
    20.3 Bezwaar en de beslissing op bezwaar 605
    20.3.1 De beslissing op bezwaar – rekening houden met gewijzigde omstandigheden 606
    20.3.2 De beslissing op bezwaar – fouten herstellen en wijzigen van het handhavingsbesluit 611
    20.4 De voorlopige voorziening 614
    20.5 Het beroep 618
    20.5.1 Hoe toetst de bestuursrechter handhavingsbesluiten? 620
    20.5.2 De toetsing van de evenredigheid door de bestuursrechter 622
    20.5.3 De tussenuitspraak van de bestuursrechter (de bestuurlijke lus) 625
    20.5.4 De einduitspraak van de bestuursrechter 626
    20.5.5 In stand laten van de rechtsgevolgen en het passeren van gebreken (artikel 6:22 Awb) 628
    20.5.6 Zelf in de zaak voorzien bij handhaving 630
    20.5.7 Het nemen van een nieuwe beslissing op bezwaar na een rechterlijke vernietiging 632
    20.6 Het hoger beroep 634
    20.6.1 De tussenuitspraak in hoger beroep 634
    20.6.2 De einduitspraak in hoger beroep 635
    20.6.3 Functie en aard hoger beroep 635
    20.6.4 Wie mag er in hoger beroep? 636
    20.6.5 De devolutieve werking van het hoger beroep 636
    20.6.6 De onderdelenfuik, de grondenfuik en de brummenleer 637
    20.6.7 (Voorwaardelijk) incidenteel hoger beroep 640
    20.7 Civiel procederen over een overtreding 641
    20.8 Bijzondere thema’s 642
    20.8.1 Procesbelang bij handhaving 642
    20.8.2 Bewijs aanvullen in beroep en hoger beroep 644
    20.8.3 Reformatio in peius: geen verslechtering door bezwaar of (hoger) beroep 649
    20.8.3.1 Wat mag het bestuursorgaan wijzigen zonder in strijd te handelen met het verbod op reformatio in peius? 651
    20.8.3.2 Wanneer is het reformatio in peius-verbod niet van toepassing? 652
    20.8.3.3 Wanneer mag er toch een zwaardere sanctie worden opgelegd? 653
    20.8.4 Herstelbesluiten (artikel 6:19 Awb) 654
    20.8.5 Formele rechtskracht en eerdere sanctiebesluiten 655
    20.8.6 Redelijke termijn 657
    20.8.7 Rechtsopvolging in procedures 659
    20.8.8 Procedurele aspecten van een faillissement van de overtreder 661

    21 Schadevergoeding bij handhaving 663
    21.1 Schadevergoeding bij een onrechtmatig handhavingsbesluit 663
    21.1.1 Onrechtmatigheid en toerekening 664
    21.1.2 Relativiteit 664
    21.1.3 Schade 665
    21.1.4 Causaal verband 666
    21.1.5 Via welke procedure? 667
    21.2 Schadevergoeding voor onrechtmatig feitelijk handelen door de overheid 667
    21.2.1 Waar wordt het feitelijk handelen getoetst en aan welke norm? 668
    21.2.2 Procedures 668
    21.2.3 Wanneer schadevergoeding? 669
    21.3 Schade bij niet handhaven: toezichthoudersaansprakelijkheid 669
    21.4 Nadeelcompensatie bij rechtmatige handhaving 671
    22 Conclusie 675

    Literatuurlijst 677
    Trefwoordenregister 689
    Afgekapt op 60 regels

    Vaak samen gekocht

    Handboek toezicht, handhaving en invordering
    Bestuursrecht deel 1
    • Handboek toezicht, handhaving en invordering · Thomas Sanders € 129,50
    • Bestuursrecht deel 1 · H.E. Bröring, Kars de Graaf € 75,95
    Prijs voor beide € 205,45
    Voor 21:00 besteld, morgen in huis
    Gratis verzonden

    Aanbevolen live events

    woensdag 02-12-2026

    De psychologie van het overtuigen

    Seminar

    Anderen kochten ook

    • Handboek Omgevingswet
      Handboek Omgevingswet
      Chris Backes
      € 85,95
    • Tekst & Commentaar Algemene wet bestuursrecht
      Tekst & Commentaar Algemene wet bestuursrecht
      Tim Borman
      € 290,01
    • Wolters Kluwer Collegebundel 2026-2027
      Wolters Kluwer Collegebundel 2026-2027
      J.E. van den Brink
      € 66,–
    • Handhavingsrecht
      Handhavingsrecht
      Lex Michiels
      € 112,–
    • Bewijzen in het bestuursrecht
      Bewijzen in het bestuursrecht
      Rens Koenraad
      € 39,50
    • Natuur in de Omgevingswet
      Natuur in de Omgevingswet
      Chris Backes
      € 89,50

    Managementboek Top 100

    Bekijk de volledige Managementboek Top 100
    € 129,50
    Morgen in huis
    Gratis verzonden

    Rubrieken

    • advisering
    • algemeen management
    • coaching en trainen
    • communicatie en media
    • economie
    • financieel management
    • inkoop en logistiek
    • internet en social media
    • it-management / ict
    • juridisch
    • leiderschap
    • marketing
    • mens en maatschappij
    • non-profit
    • ondernemen
    • organisatiekunde
    • personal finance
    • personeelsmanagement
    • persoonlijke effectiviteit
    • projectmanagement
    • psychologie
    • reclame en verkoop
    • strategisch management
    • verandermanagement
    • werk en loopbaan
    Uw cookie-instellingen
    Deze website maakt gebruik van verschillende soorten cookies. Sommige cookies worden geplaatst door diensten van derden die op onze pagina's worden weergegeven. Om deze externe content te kunnen tonen is nodig dat u toestemming geeft voor het zetten van persoonlijke en marketingcookies. U kunt uw toestemming op elk moment wijzigen of intrekken. In onze cookieverklaring vindt u meer informatie.

    Functionele cookies
    Deze zijn noodzakelijk voor de werking van de website, zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

    Persoonlijke en marketingcookies
    Wij gebruiken cookies voor statistieken om bij te houden en rapportages te krijgen over hoe bezoekers de website gebruiken. Zo kunnen wij onze website verbeteren. Marketingcookies worden gebruikt om bezoekers te volgen wanneer ze verschillende websites bezoeken. Hun doel is advertenties weergeven die zijn toegesneden op en relevant zijn voor de individuele gebruiker.
    Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20

    Klantenservice

    Over ons Contact Voorwaarden Bestellen en retourneren Lezen en luisteren Voor auteurs Recensiebeleid Partnerprogramma

    Zakelijk

    Zakelijke diensten Partnerprogramma Cadeaubonnen

    Altijd op de hoogte

    Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en blijf up-to-date met relevante interviews en recensies, inspirerende events en de beste acties.
    PRETTIG KENNIS MAKEN
    Thuiswinkel waarborg Algemene voorwaarden Colofon Privacy Cookies Cookie instellingen Toegankelijkheidsverklaring Service & Contact Over ons
    © 2026 Mainpress BV

    Producten

      Auteurs

        Trefwoorden

          Artikelen

            Handboek toezicht, handhaving en invordering

            Handboek toezicht, handhaving en invordering
            Thomas Sanders
            /
            loader
            Recensiebeleid
            AI-book

            Wat is een AI-book?

            Een AI-book is niet een boek dat geschreven is door AI maar een boek dat verrijkt is met AI. Het maakt de inhoud van een boek interactief via WhatsApp, zodat je ermee kunt chatten. Zie het als een razend slimme assistent die het boek perfect begrijpt en er alles uit onthouden heeft. Jij kunt deze assistent alles vragen. Vraag bijvoorbeeld hoe je iets kunt toepassen op jouw persoonlijke situatie, om een korte samenvatting, of wat de belangrijkste inzichten zijn. AI-books zijn alleen te gebruiken via WhatsApp, je hoeft er geen aparte app voor te installeren.
            Meer informatie over AI-books

            ?

            Geef uw beoordeling

            Handboek toezicht, handhaving en invordering

            Verwijder uw beoordeling