Waarheen met de governance codes?

Paperback Nederlands 2026 1e druk 9789462514119

€ 64,50

Reserveer nu

Verwacht op 03-12-2026

Samenvatting

Governancecodes zijn de afgelopen 30 jaar zeer populair geworden. Nadat in reactie op een aantal financiële corporate schandalen in Engeland in 1992 de Cadbury Code tot stand is gebracht, en in Nederland in 1997 de Aanbevelingen van de Commissie Peters verschenen, blijkt daarmee een beweging op gang te zijn gebracht die inmiddels ook in veel andere landen heeft geresulteerd in de ontwikkeling van een veelvoud aan codes in zowel de corporate sfeer als in de context van non-profit en/of semipublieke organisaties, door Cools in haar preadvies met een mooie term aangeduid als ‘social profit’ organisaties. Waar de ontwikkeling van de codes aanvankelijk gestoeld was op particulier initiatief is in de loop van de tijd de overheid daarbij steeds meer betrokken geraakt. Inmiddels heeft de overheid bij veel codes een bepaalde mate van zeggenschap verkregen. Die kan betrekking hebben op de samenstelling van de gremia die een code opstellen, de binding van ondernemingen en organisaties daaraan, bijvoorbeeld via een wettelijke regeling (zoals voor beursgenoteerde Nederlandse vennootschappen geregeld in artikel 2:391a lid 2 BW) of door binding aan een code als voorwaarde te stellen voor het ontvangen van subsidie. Daarmee heeft de overheid indirect ook invloed over de inhoud verkregen.

Codes zijn aldus van instrument van zelfregulering opgeschoven in de richting van een eigenstandige vorm van publiek/private regulering. Parallel daaraan is in de diverse governancecodes, zowel in de corporate sfeer als in de ‘non-profit/semipublieke’ sfeer een beweging zichtbaar die niet slechts gericht is op het verbeteren van het functioneren van de onderneming c.q. organisatie, maar ook uitdrukkelijk oproept maatschappelijke desiderata in ogenschouw te nemen.

Thema’s zoals duurzaamheid, diversiteit en inclusie, de cultuur van de organisatie, cyberveiligheid en AI, zijn deel gaan uitmaken van de coderegelgeving. In het voetspoor van die ontwikkeling wordt in veel codes ook steeds meer aandacht gegeven aan de rol en de positie van stakeholders en worden bestuurders en commissarissen aangespoord om die stakeholderparticipatie ook institutioneel vorm te geven (vgl. bepaling 1.1.5 in de Nederlandse Corporate Governance Code). Een en ander roept de vraag op of deze ontwikkelingen nog wel helemaal passen bij wat de codes aanvankelijk beoogden; het verbeteren van het functioneren van de driehoek: bestuur, commissarissen en aandeelhouders. In het verlengde daarvan ligt de fundamentele vraag die in deze preadviezen, en zelfs in de titel daarvan, aan de preadviseurs is neergelegd: Waarheen met de governancecodes?

Specificaties

ISBN13:9789462514119

Taal:Nederlands

Bindwijze:paperback

Aantal pagina's:170

Uitgever:Uitgeverij Paris B.V.

Druk:1

Verschijningsdatum:3-12-2026

Hoofdrubriek:Juridisch

Jongbloed:Recht algemeen

Serie:Preadviezen Koninklijke Vereeniging Handelsrecht

Thema:

LNE Economisch bestuursrecht en publiek handelsrecht

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Waarheen met de governancecodes? – Prof. mr. H.J. de Kluiver

1 Inleiding

2 Drie generaties governancecodes; van bestuurlijke risicobeheersing

naar missiegedreven beleid?

3 Het aantal governancecodes is sterk gegroeid

4 De toenemende rol van de overheid en de verhouding met

wetgeving

5 Naleving van codes. Het ‘pas toe of leg uit’-beginsel onder druk

6 Verschillen tussen governancecodes in de corporate en nietcorporate

sfeer: het ‘derde’ orgaan

7 Governancecodes en de rol van aandeelhouders en stakeholders.

Een maatschappelijke raad bijvoorbeeld?

8 Wat is (goede) governance?

9 Waarheen met de governancecodes?

10 Ten slotte; governance in internationaal perspectief

Uitnodiging en dankwoord

Governancecodes in verleden, heden en toekomst –

Prof. mr. dr. C.F. Perquin-Deelen en prof. mr. L.G.H.J. Houwen

1 Inleiding – governance, what’s in a name?

2 Governance en governancecodes

2.1 Governancecodes: een korte historie

2.2 Governancecodes: doel en impact

3 Overzicht governancecodes

3.1 Inleiding

3.2 Betrokken (schragende) partijen

3.3 Aard, naleving en afdwingbaarheid

3.4 Reikwijdte en toepassingsgebied

3.5 Opzet en methodiek

3.6 Rechtsvormen

3.7 Bestuursmodel en -inrichting

3.8 Uitgelichte inhoudelijke governancethematiek

4.1 Inleiding

4.2 Bestaansgrond en handelingsperspectief

4.3 Dialoog en betrokkenheid van belanghebbenden

4.4 Rolbewustheid en (interne) conflictbeheersing

4.5 Evaluatie door bestuur en interne toezichthouder

4.6 Integriteit: onaf hankelijkheid en belangenverstrengeling

4.7 Diversiteit en inclusie

4.8 Sociale en psychologische veiligheid

4.9 Cyberbeveiliging en artificiële intelligentie

5. Toekomstperspectief zelfregulering governancecodes

5.1 Inleiding

5.2 Aard, inhoud en systematiek governancecodes

5.3 Convergentie: naar één gezamenlijke governancecode?

6 Afronding en vooruitblik

Naar een toekomstbestendige Corporate Governance Code? –

Prof. mr. H.M. Vletter-van Dort*

1 Inleiding

2 De Britse corporate governancecode

2.1 Aanleiding

2.2 De eerste corporate governancecodes

2.3 De organisatie rondom de Britse corporate governancecode

2.4 Comply or explain

2.5 Zelfregulering

3 Redenen om de UK Code af te schaffen

3.1 Veel bepalingen van de Code zijn niet meer relevant

3.2 Volledige naleving 0

3.3 De UK Code is ongeschikt om stakeholdervraagstukken te adresseren

3.4 De UK Code wordt door de overheid misbruikt

4 Opname van kernbepalingen in de UKLR

5 De totstandkoming van de Code

5.1 Aanleiding

5.2 De Nederlandse corporate governancecodes

5.3 De organisatie rondom de corporate governancecode

5.4 Pas toe of leg uit

5.5 Zelfregulering

6 Bedreigingen voor de Nederlandse Code?

6.1 Inleiding

6.2 Veel bepalingen van de Code zijn irrelevant geworden

6.3 De Code wordt gezien als een afvinkdocument

6.4 De Code is niet het juiste forum om stakeholdervraagstukken te adresseren

6.5 De Code wordt door de overheid misbruikt

6.6 Typisch Nederlandse bedreigingen voor de Code

7 Hoe zou de Code toekomstbestendig kunnen worden ingericht?

7.1 Overlap met wetgeving

7.2 Een mogelijk relevante invulling van de term governance

7.3 Mogelijke inhoud van de Code

7.4 De Code als instrument van zelfregulering?

8 Conclusie

Corporategovernance- en socialprofitcodes: regelgevingstechniek, (on)afhankelijkheid en naleving – Prof. dr. S. Cools*

1 Inleiding

2 Techniek van codificeren

2.1 Rechtskracht

2.2 Voortrekkersrol en aanpassing

2.3 Toepassingsgebied en normadressaat

3 Begrensde onaf hankelijkheid van corporategovernancecommissies

3.1 Betrokkenheid van de overheid

3.2 Samenstelling

3.3 Benoemingsprocedure en -duur

4 Naleving van corporate governancecodes

4.1 Werkelijke pas-toe-of-leg-uit

4.2 Werkelijke monitoring

4.3 Werkelijke handhaving

5 Verhouding met andere governancecodes

6 Slotbeschouwing