De deur gaat achter ons dicht en twee ernstig kijkende artsen komen binnen. Mijn hartslag schiet omhoog. ‘We zien op de CT-scan een grote vlek in de hersenen.’
Het is 6 april 2024. Een hersentumor in het hoofd van onze zoon. Het startschot voor een jaar van hoop en vrees, van wachten op wat er komen gaat. Operaties, chemotherapieën, revalidatie, bestralingen, uitslagen. Met het zwartste scenario als uitkomst. Op 21 mei 2025 overlijdt Roef, onze Grote Vriendelijke Reus. Hij is zestien jaar geworden.
Dertien maanden waarin ons leven steeds opnieuw veranderde en we ons steeds opnieuw aanpasten. Aan een ziekenhuisbed, een rolstoel en later krukken. Slecht nieuws krijgen en dan toch weer vol goede moed een volgend plan. Hoop, angst, liefde en soms ook gewoon heel hard lachen, allemaal in de mix.
‘Wat ben je toch sterk en dapper’, hoorde ik vaak. Dat voelde van binnen vaak echt anders. Je deed wat er gedaan moest worden. Misschien is dat ook veerkracht. Je aanpassen aan wat er op je pad komt en daarin telkens opnieuw zoeken naar wat helpt. Roef was daar veel beter in dan wij. Zijn nuchtere ‘Zo ist gewoon’ werd niet voor niets de titel van dit boek.
Door woorden blijf je in verbinding
Tijdens zijn ziekte begonnen Scott, mijn man en Roefs vader, en ik te schrijven. Eerst vooral om vrienden en familie op de hoogte te houden. Later werden die teksten steeds meer een manier om woorden te geven aan wat er met ons gebeurde. Na Roefs dood ben ik blijven schrijven. Ik wil hem terugschrijven. Zijn stem, zijn lach, wie hij was.
‘Er zijn geen woorden voor,’ horen we vaak bij groot verlies. Ik blijf ze toch zoeken. Ook omdat woorden kunnen helpen om met elkaar in verbinding te blijven. Verdriet is ingewikkeld voor degene die het overkomt én voor de mensen eromheen. Ook zij zoeken. Wat zeg je? Wat vraag je? Kun je zijn naam noemen? Maak je iemand verdrietiger als je erover begint? En wat doe je als iemand na een verlies weer naast je aan het bureau zit?
Dat ongemak begrijp ik inmiddels heel goed. Je wilt zo graag iets doen, terwijl er soms helemaal niets te doen of op te lossen valt. Dan is stilte, gewoon aanwezig zijn, al genoeg. Wat troostend is, is zo persoonlijk. De ene dag wil ik over Roef vertellen en de volgende dag liever over iets totaal anders. Soms wil ik dat iemand een vraag stelt, soms wil ik een arm om me heen en soms wil ik gewoon koffie. Wat vandaag helpt, kan morgen verkeerd voelen.
In Zo ist gewoon ondertitel ik mijn eigen verlies. Ik schrijf over veerkracht, machteloosheid en troost. Over wat voor ons hielp en wat helemaal niet, steeds met het besef hoe persoonlijk dat is. Ieder heeft zijn eigen vingerafdruk van verdriet. Over taal en stiltes, over mensen die dichtbij komen en mensen die even niet weten hoe.
Iets minder bang voor het verdriet van een ander
Ik hoop dat je door Zo ist gewoon iets meer begrijpt van rouw en verlies. Van hoe dat kan voelen en wat troostend kan zijn. Juist bij zo’n groot, onbegrijpelijk verlies waar je misschien het liefst omheen zou willen lopen. Zodat je iets minder bang bent voor het verdriet van een ander en iets makkelijker dichtbij kunt blijven. Als vriend, collega, leidinggevende of gewoon als mens.
Over Nicolette Kat
Nicolette is de moeder van Roef, die altijd zestien blijft.