Op de werkvloer, in de publieke sector en bij allerlei organisaties speelt ontzettend veel politiek. Ook buiten de politiek is politieke handigheid dus van belang. In De magie van de achterkamertjes zet ik de deur naar de politieke achterkamertjes daarom open voor iedereen.
Mijn boek helpt je begrijpen hoe besluitvorming in de politiek werkt. Daarnaast leer je vaardigheden die je binnen je eigen organisatie kunt gebruiken, bijvoorbeeld om onder druk je eigen koers te blijven bepalen of om je invloed te vergroten.
‘Politiek bedrijven’ heeft (zeker op de werkvloer) al snel een negatieve bijklank. Maar politieke handigheid kan juist betekenen dat je belangen begrijpt, relaties onderhoudt en weet wanneer en hoe je moet bewegen.
In mijn boek vertel ik de verhalen van 17 (oud-)politici. Zij laten zien dat politiek handelen begint bij praktische wijsheid. Je kunt het vak niet leren bij een opleiding, het gebeurt echt in de praktijk. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Ik licht daarom lessen uit de politieke arena uit die professionals kunnen helpen om effectiever te opereren binnen hun eigen organisatie.
Besluitvorming vraagt om een lange adem
Besluitvorming is vaak niet efficiënt. Zeker in de publieke sector is het vaak traag en stroperig. Elk jaar opnieuw dezelfde plannen voorstellen in een vergadering, en elk jaar opnieuw een afwijzing krijgen, is frustrerend. Hoe je dat toch volhoudt, vertellen oppositieleden Lisa Westerveld en Michiel van Nispen. Zij doen niet telkens exact hetzelfde voorstel om hun doel te bereiken, maar komen altijd met nieuwe manieren om mensen mee te krijgen in hun verhaal.
Politiek draait om macht. In de meeste organisaties is dat niet veel anders. Veel mensen voelen daar weerstand tegen. In mijn boek laat ik zien dat macht juist tegenmacht nodig heeft om in evenwicht te blijven. Het Amsterdamse raadslid Imane Nadif wilde bijvoorbeeld graag dat Schiphol zou krimpen. Dat lag niet in haar macht, maar ze kon wél de gemeente Amsterdam als aandeelhouder beïnvloeden om van standpunt te veranderen.
De vele crises in Den Haag worden vaker veroorzaakt door slechte relaties dan door de inhoud. Dat speelt net zo goed in directies en teams en bij samenwerkende organisaties. Andere belangen, een andere uitleg van woorden, en dan loopt het stuk. Zo liepen Nederlandse gemeenten van tafel tijdens de hervormingsgesprekken over jeugdzorg in 2021. Hoe herstelde oud-staatssecretaris Maarten van Ooijen vervolgens onder hoge druk die relaties?
Formele macht en informele invloed
Wat we van politici kunnen leren, is hoe formele posities en informele handelingen besluitvorming beïnvloeden. Een besluit valt niet pas tijdens de vergadering; daar gaat een scala aan contacten aan vooraf. En invloed is niet alleen je mening of standpunt kunnen uitdragen, maar ook zorgen dat de besluitvormer opneemt als je belt. Daarom zijn relaties zo essentieel. Elk werk is mensenwerk.
Dat informele handelen kennen we in termen als afstemmen, aanhaken en meenemen. Die begrippen krijgen pas betekenis in de praktijk. Dat leidt tot allerlei dilemma’s. Wanneer kies je voor zichtbare en wanneer juist voor onzichtbare beïnvloeding? Hoe behoud je relaties als je zelf geraakt bent in je kernwaarden? En wat doe je als dat wat je wilt bereiken steeds niet lukt?
Wat er achter de schermen van de politiek gebeurt
Mijn boek focust op het politieke spel in de politiek zelf. Voor de schermen krijgen we maar een fractie mee van wat er echt speelt. Scenario’s maken, onderhandelen, compromissen sluiten: het zijn vaardigheden die we niet zien, maar die wel bepalen of we gezamenlijk tot een besluit kunnen komen.
Ik heb mijn boek geschreven voor iedereen die de politiek van binnenuit wil begrijpen. We hebben er allemaal wat aan om politieke vaardigheden onder de knie te krijgen. Omdat elke werkvloer uiteindelijk ook politiek is.
Politieke vaardigheden voor iedere professional
Wie beter wil begrijpen hoe macht, belangen, relaties en informele invloed besluitvorming sturen, vindt in De magie van de achterkamertjes lessen uit de politieke praktijk die ook buiten Den Haag herkenbaar zijn. Kiki Bakker maakt zichtbaar wat doorgaans achter de schermen gebeurt. Bestel De magie van de achterkamertjes bij Managementboek en ontdek wat politieke handigheid voor je eigen werk kan betekenen.