Preview

Wat managen we vandaag eigenlijk?

Kan een bedrijf financieel gezond zijn én maatschappelijke waarde creëren? Veel ondernemers en leidinggevenden ervaren duurzaamheid, medewerkerswelzijn en financiële resultaten als concurrerende belangen. In ZEBRA-mindset laten Mischa Verheijden, Rudy Aernoudt, Elke Leyman en Isabelle Hoebrechts zien hoe organisaties sterker kunnen worden door niet alleen op groei en winst te sturen, maar ook op wat ze herstellen, verbinden en toevoegen.

Mischa Verheijden | 17 november 2026 | 4-5 minuten leestijd

Wat is de betekenis van ‘management’, vroeg ik me voor het schrijven van dit artikel voor Managementboek.nl af?

De oorsprong van ‘management’ is te vinden in het Latijnse woord ‘manus’, wat ‘hand’ betekent. Zo ontstond het werkwoord ‘maneggiare’, wat ‘met de hand hanteren’ of ‘bewerken’ betekent.

In de renaissance werd het begrip door de Italianen gebruikt in de paardensport, waarbij het ging over het trainen, temmen en in bedwang houden van paarden. Het Franse woord ‘ménagement’ voegde nog een betekenislaag toe: het zorgvuldig huishouden, bezuinigen en omzichtig omgaan met middelen of personen.

In de zestiende en zeventiende eeuw omarmde de Engelse taal het woord ‘to manage’ en kreeg ‘management’ de betekenis van ‘besturen, controleren en richting geven aan een organisatie of groep mensen’.

Maar als er vandaag de dag iets lijkt te gebeuren, dan is het wel dat we de grip verliezen op het ‘besturen, controleren en richting geven aan een organisatie of groep mensen’. In de politiek en in de economie.

‘We zijn een rijke, verzuurde maatschappij geworden met veel armoede’, stelt economieprofessor en voormalig hoofdeconoom van de Europese Commissie Rudy Arnoudt in ons samen met Elke Leyman en Isabelle Hoebrechts geschreven boek ZEBRA-mindset.

Waarom de huidige polycrisis een existentiële crisis is

In Omarm de chaos, het boek dat ik met Jan Rotmans schreef, stelden we al dat het heel onrustig is in de wereld en het voelt alsof we in een permanente crisis zitten. Maar die onrust in de wereld weerspiegelt bovenal de onrust in onszelf.

In ZEBRA-mindset komt die onrust in onszelf duidelijk naar voren in de cijfers die laten zien dat het uithoudingsvermogen van mensen kraakt. Het zijn Belgische cijfers, maar er is weinig aanleiding om aan te nemen dat de cijfers in Nederland heel anders liggen.

1,6 miljoen Belgen slikken antidepressiva en nog eens 2,3 miljoen slaap- en kalmeermiddelen. Dagelijks doen in Vlaanderen 24 mensen een zelfmoordpoging, waarvan er gemiddeld drie slagen.

Maar het speelt niet alleen in de privésfeer, we zien het ook terug bij bedrijven en organisaties. Uit de jaarlijkse Gallup-onderzoeken blijkt dat wereldwijd 79% van de werknemers zich niet betrokken voelt bij het werk of de werkgever, niet weet wat ze met hun werk bijdragen of de eigen job zelfs overbodig acht (bullshitjobs). Dit verhoogt de kans op burn-out, bore-out, depressie en allerlei stressgerelateerde klachten en mentale problemen.

Finaal gaat de huidige polycrisis over het wezen van ons bestaan. Het is een existentiële crisis.

De zebra-mindset: vijf principes voor betekenisvol ondernemen

Bedrijven en organisaties spelen een cruciale rol in het vinden van een antwoord op de vervreemding, burn-out en het verlies aan zin en betekenis die de huidige economie veroorzaakt. Hoe complex en moeilijk dat ook lijkt, het vraagt iets van ons dat we van nature wel weten: een zebra-mindset.

  • Ziel – doe waarom je bestaat.
  • Ecosysteem – bouw wederkerige relaties.
  • Balans – weeg mens, planeet en resultaat evenwichtig.
  • Regeneratie – herstel en verbeter voor later.
  • Aandacht– oefen in kleine, bewuste stappen, elke dag.

Dat dit binnen bestaande organisaties al werkt en dus geen geromantiseerd ideaalbeeld is, werkt inspirerend en geeft managers en bedrijfsleiders moed om het anders te doen. Wij noemen de bedrijven die met die mindset opereren zebrabedrijven, een beweging die overigens tien jaar geleden haar oorsprong vond in Silicon Valley als tegenwicht voor het unicorndenken, waarbij groei ten koste van alles en iedereen de motor is.

AFAS Software: hoe een zebrabedrijf balans zoekt tussen winst en welzijn

Machiel den Dekker, CEO van AFAS Software België, is er trots op een zebrabedrijf te zijn:

‘Toen ik hoorde dat we een typisch voorbeeld van een zebrabedrijf zijn, had ik er nog nooit van gehoord. Toen ik het verhaal erachter hoorde van het zoeken naar balans in alles wat je doet, herkende ik dat wel. Het is belangrijk om als bedrijf geld te verdienen, maar wat doe je daar dan mee? Onze vierdaagse werkweek is een mooi voorbeeld: efficiëntie is heel belangrijk in ons bedrijf, maar is dat dan alleen voor de eigenaren van het bedrijf of gaan we tijd teruggeven aan onze mensen? Continu die balans zoeken, vind ik mooi om te doen.’

Hoe pas je de zebra-mindset morgen toe als manager?

De zebra-mindset zet aan tot anders ‘handelen’. En was dat nu niet net de oorspronkelijke betekenis van management?

Als praktische vertaalslag kun je als manager met een zebra-mindset bij een belangrijke bedrijfsbeslissing niet alleen de vraag stellen wat deze financieel oplevert, maar ook kijken welke waarde je ermee creëert of vernietigt voor medewerkers, klanten, partners en de omgeving.

Kun je vanuit deze bredere afweging een bestaande investerings- of inkoopbeslissing opnieuw bekijken?

Anders ondernemen begint met anders kijken. In ZEBRA-mindset laten de auteurs zien hoe bedrijven financiële gezondheid kunnen combineren met menselijk welzijn, wederkerige relaties en maatschappelijke waarde. Met vijf principes en inspirerende praktijkvoorbeelden biedt het boek managers en ondernemers handvatten om morgen al andere keuzes te maken. Ontdek ZEBRA-mindset en bestel het boek bij Managementboek.

Over Mischa Verheijden
Mischa Verheijden is schrijver en journativist. Hij is auteur van verschillende boeken waaronder 'Omarm de Chaos' met Jan Rotmans en 'Disrupt Jezelf' met Elke Leyman. Zijn nieuwste boek is 'ZEBRA-mindset'. Hij werkt zelfstandig als webcopywriter en storytelling voor bedrijven en maakt ook podcasts en recent een eerste mini-documentaire. zebramindset.be / restory.substack.com
Over Isabelle Hoebrechts
Isabelle Hoebrechts is pionier in de wereld van wellbeing, employee journey en employer branding. Ze stond vele jaren aan het hoofd van het instituut voor Neurocognitivisme en is oprichtster van 361°, Creating Happy Employees. Ze zet zich al jaren in voor (meer) wellbeing en hr-strategieën in bedrijven.

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Boek bij dit artikel

Mischa Verheijden, Isabelle Hoebrechts, Rudy Aernoudt
ZEBRA-mindset

Producten

    Auteurs

      Trefwoorden

        Artikelen