Wat een interview moest worden, werd een leuk gesprek met een onverwachte wending. Ik kwam binnen als journalist met tal van vragen en vertrok met een vraag die aan mij werd gesteld: of ik geen trainer wilde worden.
De directeur van Blanchard Nederland zag blijkbaar iets in mij wat ik zelf nog niet zag. Het werd het begin van mijn loopbaan als leiderschapstrainer.
International Justice Mission (IJM)
Jaren later was het de directeur van International Justice Mission (IJM) die mij aannam als communicatie- en marketingmanager. Zij zag in mij iemand die kon helpen de stichting op de kaart te zetten. Het werd het begin van een geweldige reis met IJM. We begonnen met drie collega’s op een zolderkamer. Inmiddels is IJM Nederland uitgegroeid tot een gerespecteerde ngo.
Mijn loopbaan als trainer, inmiddels voor mijn eigen bureau, en als storyteller bij IJM lijkt zo het gevolg van een reeks toevalligheden. Maar bij het lezen van Het goud vanbinnen van Ferdi van den Bergh en Ronald Kersseboom realiseer ik me opnieuw dat ik beide loopbanen niet alleen aan het toeval te danken heb.
Ik heb ze vooral te danken aan twee mensen die de auteurs ‘goudsmidleiders’ noemen: leidinggevenden die in iemand geloven voordat die ander dat zelf doet. Zij zien potentieel, het goud, in de ander en beschouwen het als hun missie om dat naar boven te halen.
Goudsmidleiderschap: waarde onthullen
‘Waarde creëer je niet, maar moet je onthullen.’
De auteurs bouwen hun betoog op rond de parabel van een goudsmid die goud ziet in de wat onzekere jongeman Loran. Hij kijkt niet allereerst naar wat er bij deze jongen ontbreekt, maar naar wat er mogelijk is.
‘Echte waarde wordt onthuld wanneer mensen leven vanuit hun potentieel, zingeving vinden in hun werk, bijdragen vanuit hun kracht en in lijn zijn met een gedeelde visie.’
Deze vier dimensies vormen volgens de auteurs het fundament van goudsmidleiderschap. Ze geven richting aan de manier waarop leiders het goud in anderen naar boven kunnen halen.
Onderscheidingsvermogen als gereedschap voor leiders
Een cruciaal gereedschap van de goudsmidleider is onderscheidingsvermogen. ‘Je kunt immers niet iets naar boven halen als je niet eens ziet dat het er is.’
Leidinggevenden moeten volgens Van den Bergh en Kersseboom daarom bereid zijn dieper te kijken. Dit vraagt dat zij erop durven vertrouwen dat er meer in hun mensen zit dan er op dit moment uitkomt. En dat zij hen ook vanuit dat vertrouwen benaderen.
Persoonlijk leiderschap begint bij zelfkennis
Leiderschap begint echter bij persoonlijk leiderschap. Zoals ik zelf vaak zeg tijdens lezingen: leidinggeven aan anderen blijft een gevecht zolang de leidinggevende nog vooral met zichzelf worstelt.
De auteurs stellen dan ook terecht dat een leidinggevende eerst zichzelf moet leren kennen voordat die het goud in een ander kan ontdekken. Enkele vragen die hierbij kunnen helpen:
- Welke verhalen vertel je jezelf die eigenlijk niet kloppen en je blik vertroebelen?
- Stuur je van nature vanuit controle, terwijl de cultuur vraagt om zorg en aandacht?
- Welke aannames bepalen hoe jij naar anderen kijkt?
- Welk goud in jezelf zie je vaak over het hoofd?
Een leider die zichzelf tot op zekere hoogte kent, kan er werkelijk voor een ander zijn. Juist hier herken ik veel van dienend leiderschap in wat de auteurs goudsmidleiderschap noemen.
Aanwezig leiderschap creëert veiligheid en groei
De goudsmidleider is allereerst aanwezig.
‘Als een leider volledig aanwezig is, voelen mensen zich gezien in plaats van gemanaged en gewaardeerd in plaats van beoordeeld. Aanwezigheid creëert veiligheid, en veiligheid zorgt voor groei.’
Als ik iets vaak terughoor van deelnemers aan mijn trainingen, is het dat zij juist deze aanwezigheid bij hun leidinggevende missen. De afwezige leider is misschien wel een van de meest destructieve krachten binnen een team.
De goudsmidleider kiest voor het tegenovergestelde. Is aanwezig. Luistert. Ziet. En schept de voorwaarden om bij medewerkers naar boven te halen wat al in hen zit: goud.
Ik ben mijn oud-directeuren bij zowel Blanchard Nederland als IJM daarom nog altijd dankbaar. Zij zagen iets in mij wat ik zelf toen nog niet zag.
Zij zagen het goud.
En gaven mij de kans om het naar boven te halen.