Achterkamertjes? Die willen we toch niet? Daar is toch handjeklap, daar worden van die nare politieke spelletjes gespeeld? De achterkamertjes hebben geen goede reputatie. Toch heeft Kiki Bakker een warm boek geschreven over de magie ervan. Buiten de schijnwerpers, het zicht van de camera’s en de posts op social media gebeurt namelijk het leeuwendeel van het politieke werk en worden er resultaten bereikt.
Politiek achter de schermen: waar resultaten worden bereikt
De politiek heeft niet de beste reputatie. Verklaarbaar, als je het nieuws volgt. Toch is politiek niet failliet. Er wordt namelijk ook best veel wél bereikt. Alleen is dat minder sexy dan de conflicten en de patstellingen die de berichtgeving bepalen. Achter de schermen wordt keihard gewerkt. Dat moet wel, want er zijn geen partijen die het met een absolute meerderheid voor het zeggen hebben. In de wandelgangen van het parlement, provincie-, gemeente- en waterschapshuizen wordt overlegd en onderhandeld: kunnen we samen optrekken en wat is daarvoor nodig? Dit vraagt om praktische wijsheid: vaardigheden die niet of nauwelijks met training te leren zijn. Die je leert met vallen en opstaan en als je geluk hebt met een goede mentor.
Lange adem en bondjes: de kunst van politieke samenwerking
Bakker laat in De Magie van de Achterkamertjes 17 politici aan het woord over wat zo mooi het politieke handwerk heet. Van links tot rechts, van een gemeente tot Europa, van bewindspersoon tot burgemeester, ze belicht het politieke vak zo vanuit alle denkbare perspectieven. Aan de hand van thema’s neemt Bakker je mee van de start van een politieke loopbaan tot belangrijke vragen als ‘hoe reageer je als het verkeerd gaat’ en ‘hoe blijf je jezelf’?
Ze schrijft over macht en tegenmacht, over de kracht van compromissen en het bouwen én herstellen van relaties (ook in de politiek kan je hart gebroken worden…). Over de lange adem die vaak nodig is. Kamerlid Lisa Westerveld vertelt bijvoorbeeld hoe ze keer op keer een strategie bedacht om meer geld voor praktisch opgeleide jongeren in de onderwijsbegroting te krijgen. Wat helaas keer op keer mislukte. Toch zette ze door en kreeg ze het voor elkaar. Ze smeedde daarbij ook bondgenootschappen met Kamerleden van partijen met wie de samenwerking niet per se voor de hand ligt, zoals de PVV. Dat komt vaker voor dan je mogelijk uit het nieuws opmaakt. Een actueel voorbeeld is de partijoverstijgende samenwerking van vrouwen die zich sterk maken om een vuist te maken tegen femicide.
Over je schaduw: onderhandelen en compromissen sluiten
Achter de schermen kan dus veel meer dan daarvoor. Onderhandelen en bondjes smeden vraagt om vertrouwelijkheid, om mensen de rust en ruimte te geven om afwegingen te maken en omwille van het resultaat de eigen standpunten te verlaten. ‘Over je schaduw heen springen’, heet dat op zijn politieks. Bakker schetst één voorbeeld van geslaagde onderhandelingen in het openbaar: de formatiegesprekken voor de vorming van een gemeentebestuur in Wageningen. Het kan dus wel, maar het is de grote uitzondering.
Bemoedigend: de menselijke kant van de politiek
‘Een democratie is niet bedoeld om snel en efficiënt besluiten te nemen, maar om samen tot rechtvaardige besluitvorming te komen. Daar is samenwerking voor nodig’, aldus Bakker. Ze laat zien dat politiek gewoon mensenwerk is en dat er in onderling overleg veel te bereiken is. Ook – of vaak juist – door de mensen die niet met de grootste mond voor de camera staan. De verhalen uit de praktijk staan centraal. De successen, maar ook de moeizamere trajecten en de dilemma’s. De Magie van de Achterkamertjes is een bemoedigend boek voor wie overweegt om politiek actief te worden maar afgeschrikt wordt door de harde gang van zaken. En voor iedereen die behoefte heeft aan een positieve boodschap: zo werkt politiek wél!