Categorisering: de kunst en het risico van het indelen in hokjes

Categorisering is overal. Van de psychiatrie tot de biologie, van de staat tot de data science: overal waar mensen grip proberen te krijgen op complexiteit, duiken classificatiesystemen op. Ze maken de werkelijkheid hanteerbaar, maar brengen ook een prijs met zich mee. Wie indeelt, sluit ook uit. Wie labelt, versimpelt. Deze pagina brengt boeken en artikelen samen die laten zien hoe categorisering werkt, waar het vandaan komt en wat de gevolgen zijn als classificatie de werkelijkheid gaat vervangen.

Classificatie in de psychiatrie: houvast of reductie?

Nergens is de spanning tussen orde en reductie zo zichtbaar als in de geestelijke gezondheidszorg. Classificatiesystemen als de DSM bieden houvast aan behandelaars, maar roepen ook de vraag op of mensen daarmee niet worden teruggebracht tot een label.

Christien Brinkgreve Sanne Bloemink Eric Koenen

Weten vraagt meer dan meten

In Weten vraagt meer dan meten laten de auteurs zien hoe classificatiesystemen in de psychiatrie en het onderwijs mensen reduceren tot labels, waarbij hun unieke eigenschappen uit het zicht verdwijnen. Een kritische blik op de grenzen van categoriseren.
Boek bekijken

€ 20,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Spotlight: Christien Brinkgreve

Christien Brinkgreve is socioloog en schrijft al decennia over de spanning tussen het individu en de categorieën waarin de samenleving mensen plaatst. In Weten vraagt meer dan meten, geschreven met Eric Koenen en Sanne Bloemink, onderzoekt ze hoe meetcultuur en classificatie het zicht op de unieke mens kunnen vertroebelen.

Pascal Sienaert

Psychopathologie

Psychopathologie van Pascal Sienaert besteedt een volledig hoofdstuk aan de geschiedenis en beperkingen van psychiatrische classificatie. De discussie tussen categoriale en dimensionale classificatie loopt als rode draad door het boek.
Boek bekijken

€ 42,50

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Ton van Heugten

De beschrijvende diagnose en DSM-classificatie

De beschrijvende diagnose en DSM-classificatie van Ton van Heugten maakt classificerende diagnostiek met de DSM tot hoofdthema, en laat zien hoe clinici in de praktijk tot een indeling komen.
Boek bekijken

€ 25,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Classificatie is niet hetzelfde als diagnose: de één ordent op basis van kenmerken, de ander probeert de persoon als geheel te begrijpen. Uit: Alles over psychische stoornissen

American Psychiatric Association

Alles over psychische stoornissen

Alles over psychische stoornissen volgt de classificatie van de DSM-5 en maakt het onderscheid tussen classificatie en diagnose expliciet en toegankelijk voor een breed publiek.
Boek bekijken

€ 59,50

Nu besteld, donderdag in huis | Gratis verzonden

Michael First Janet B.W. Williams Lorna Smith Benjamin Ronald Spitzer

SCID-5-P

De SCID-5-P is een gestructureerd interview dat de classificatie van persoonlijkheidsstoornissen volgens de DSM-5-criteria faciliteert, en wordt breed gebruikt in diagnostisch onderzoek.
Boek bekijken

€ 119,25

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Psychiatrie, een inleiding met MyLab Classificatiesystemen voor psychische stoornissen zijn hulpmiddelen om afwijkend gedrag te beoordelen, geen definitieve waarheden over wie iemand is.

Van Linnaeus tot kunstmatige intelligentie: classificatie in de wetenschap

Categoriseren is geen uitvinding van de moderne tijd. Al eeuwen proberen wetenschappers de natuur te ordenen in overzichtelijke systemen. Die traditie loopt door tot in de hedendaagse data science, waar algoritmen leren om gegevens automatisch in categorieën in te delen.

Jason Roberts

Al wat leeft

Al wat leeft van Jason Roberts beschrijft hoe Linnaeus worstelde met het indelen van de natuur: planten op basis van voortplanting, dieren op uiterlijke kenmerken. Een fascinerend verslag van de geboorte van de moderne taxonomie.
Boek bekijken

€ 39,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Patrick Baty

Kleurenatlas van de natuur

Kleurenatlas van de natuur van Patrick Baty laat zien hoe Werner's kleurensysteem werd gebruikt om mineralen, planten en dieren nauwkeurig te classificeren en identificeren.
Boek bekijken

€ 39,95

In herdruk, verschijningsdatum onbekend

Chantal Larose Daniel Larose

Data Science - Using Python and R

Data Science - Using Python and R behandelt moderne classificatietechnieken zoals naïve bayes, beslisbomen en neurale netwerken, waarmee computers data automatisch in categorieën indelen.
Boek bekijken

€ 126,93

Levertijd ongeveer 8 werkdagen | Gratis verzonden

Spotlight: Daniel Larose

Daniel Larose ontwikkelde een van de eerste online masterprogramma's in data mining en schreef meerdere standaardwerken over het onderwerp. Samen met Chantal Larose levert hij met Data Science - Using Python and R een praktische inleiding in classificatietechnieken voor de data science.

Categorisering als machtsinstrument: de staat, de kolonie en het recht

Classificeren is nooit neutraal. Wie bepaalt welke categorieën er bestaan, bepaalt ook voor een belangrijk deel hoe de werkelijkheid wordt gezien en behandeld. Dat geldt voor overheden, voor koloniale wetenschap en voor rechtssystemen.

Paul Frissen

De integrale staat

De integrale staat van Paul Frissen laat in een uitgebreid hoofdstuk zien hoe de overheid door classificaties en modellen de wereld construeert en beheerst. Categorisering maakt de samenleving 'leesbaar', maar schept ook een eigen werkelijkheid.
Boek bekijken

€ 29,90

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Spotlight: Paul Frissen

Paul Frissen, bestuurskundige en decaan van de NSOB, onderzoekt al jaren hoe de staat de samenleving ordent via classificaties. In De integrale staat toont hij hoe dit proces zowel sturend als vervormend kan werken.

Henk van Rinsum

Universiteit Utrecht en koloniale kennis

Universiteit Utrecht en koloniale kennis van Henk van Rinsum beschrijft hoe Utrechtse wetenschappers betrokken waren bij het classificeren van planten, talen en mensen in de kolonies - met alle problematische gevolgen van dien.
Boek bekijken

€ 36,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Paul Dresch Judith Scheele

Legalism - Rules and Categories

Legalism - Rules and Categories onderzoekt hoe categorieën worden gecreëerd, gebruikt en betwist binnen verschillende rechtsculturen en tijdsperioden, en laat zien dat classificatie altijd ook een proces van onderhandeling is.
Boek bekijken

€ 213,31

Levertijd ongeveer 8 werkdagen | Gratis verzonden

Categoriseren in organisaties: cultuur, portfolio's en sport

Ook binnen organisaties en samenlevingen wordt voortdurend gecategoriseerd: medewerkers, projecten, culturen en zelfs sporters worden ingedeeld in groepen om overzicht en eerlijkheid te creëren. Maar ook hier geldt: elk systeem heeft zijn beperkingen.

Jan Bloem Monique van Gestel-van Gils

Portfoliomanagement

Portfoliomanagement besteedt aandacht aan het classificeren van portfolio-items op basis van omvang, complexiteit en ontwikkelperspectief, als hulpmiddel om prioriteiten te stellen.
Boek bekijken

€ 35,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Frans Oosterwijk

Van Rome 1960 naar Tokio 2020

Van Rome 1960 naar Tokio 2020 behandelt de complexiteit van classificatiesystemen in de paralympische sport en de noodzaak tot verdere professionalisering, om eerlijke competitie te waarborgen.
Boek bekijken

€ 27,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Stop de diversiteitsdogmatiek!

Joep Schrijvers

Dit kritische artikel van Joep Schrijvers waarschuwt voor het te ver doorslaan van categorisering op basis van identiteit: wanneer classificatie in hokjes mensen reduceert tot kenmerken in plaats van individuen.

Artikel lezen

Chaordisch organiseren - 'Afgebeten nagels en een opgerekt denkraam'

Rudy Kor

Dit artikel over Chaordisch organiseren laat zien hoe een ordenend concept kan helpen bij het begrijpen en benutten van complexiteit in organisaties, zonder die complexiteit te versimpelen.

Artikel lezen

Laurie Ritzen

Cryptocrimes

Cryptocrimes van Laurie Ritzen categoriseert verschillende vormen van cryptocrime, en laat zien hoe het indelen van nieuwe fenomenen in logische categorieën helpt om er grip op te krijgen.
Boek bekijken

€ 79,-

Nu besteld, donderdag in huis | Gratis verzonden

De cultuurladder - ‘Handvatten, inzichten, modellen en praktische checklists’

Henny Portman

De cultuurladder biedt een model waarmee organisatiecultuur in categorieën wordt ingedeeld, zodat deze meetbaar en bespreekbaar wordt - een praktische toepassing van categoriseren binnen organisaties.

Artikel lezen

Tussen houvast en versimpeling

Categorisering is een onmisbaar instrument om complexiteit te begrijpen en te hanteren, of het nu gaat om psychische stoornissen, data, natuurlijke organismen of bestuurlijke vraagstukken. Maar de boeken en artikelen op deze pagina laten ook een gedeeld inzicht zien: elk classificatiesysteem is een keuze, en elke keuze sluit iets uit. Wie categoriseert, doet er goed aan zich bewust te blijven van wat er tussen de hokjes verloren gaat.