trefwoord
Containment: het opvangen en hanteren van spanningen in organisaties en leiderschap
Als professional in een organisatie heb je regelmatig te maken met spanningen, emoties en onzekerheden. Containment is een krachtig concept dat helpt deze spanningen op te vangen, te verwerken en in een hanteerbare vorm terug te geven. In deze verdieping ontdek je wat containment inhoudt, hoe het werkt in teams en organisaties, en hoe je het praktisch kunt toepassen in jouw werkomgeving.
Wat is containment?
Containment is een begrip afkomstig uit de psychoanalytische traditie en betekent letterlijk 'omvatten' of 'inhouden'. In organisaties verwijst het naar het proces waarbij moeilijke gevoelens en ervaringen worden opgevangen, verwerkt en in hanteerbare vorm teruggegeven. Het creëert een veilige ruimte waarin spanningen, angst en andere moeilijke emoties kunnen worden geuit en gehanteerd. Dit is essentieel voor diepgaande reflectie en ontwikkeling, zowel individueel als collectief.
Odette Moeskops
Containment in teams: veiligheid creëren voor ontwikkeling
Teams hebben containment nodig om effectief te kunnen functioneren, vooral in onzekere en complexe situaties. Een team waarin containment aanwezig is, kan spanningen verdragen en benutten als bron voor ontwikkeling. Dit is met name belangrijk bij executive teams die regelmatig onder druk staan en complexe beslissingen moeten nemen.
Containment vraagt om het bewust worden van wat er in jezelf gebeurt in contact met de ander. Het gaat om het verdragen van ongemak, het kunnen denken terwijl je emotioneel wordt geraakt, en het bieden van een veilige ruimte waarin dat wat nog niet te verdragen is, verdraagbaar kan worden.
Uit: Vanzelfzwijgend
-
Executive Teamcoaching in de praktijk - 'Waardevol voor executive teamcoaches'Verder lezen in het magazineIn dit diepgaande artikel over 'Executive Teamcoaching in de praktijk' wordt uitgelegd hoe containment volgens Burger en Reidinga helpt bij het creëren van een veilige sfeer. Executive teams ervaren vaak onveiligheid vanuit de omgeving en hebben te maken met macht en onzekerheid in hun organisatie. De auteurs vertalen de theorie van containment naar zes praktische principes voor effectieve teamcoaching.
Twee betekenissen van containment
Interessant is dat het woord 'containment' in verschillende contexten verschillende betekenissen heeft. Naast de psychologische betekenis van het opvangen en verwerken van emoties, heeft het in geopolitieke context een heel andere lading. Hier verwijst containment naar een strategie gericht op het indammen van de invloed of expansie van een vijandige mogendheid.
Containment als leiderschap-vaardigheid
Voor leiders is containment een essentiële vaardigheid geworden in de huidige complexe en onzekere wereld. Het vermogen om emoties op te vangen, te verwerken en in hanteerbare vorm terug te geven stelt leiders in staat om hun teams door verandering en onzekerheid te loodsen. Dit vraagt om een specifiek type leiderschap dat verder gaat dan command-and-control.
-
The Compassionate Leader - Hoe Ruimte Creëren voor een Inspirerende VibeVerder lezen in het magazineIn 'The Compassionate Leader' wordt beschreven hoe leiders een ruimte kunnen creëren waarin spanning productief gemaakt wordt. De auteur stelt dat het niet om weerstand tegen verandering gaat, maar om de spanningen die gelinkt zijn aan verandering. De 'vibe' waarin een team zich bevindt bepaalt of verandering als bedreiging of kans wordt gezien. Compassionate Leadership wordt gedefinieerd als het vermogen om teams op een veilige en inspirerende manier naar een hoger niveau te brengen wanneer spanningen zich voordoen.
Erik de Haan
De onderstroom boven: containment en organisatiepatronen
Organisaties hebben vaak te maken met wat wel 'de onderstroom' wordt genoemd: onbewuste processen, onuitgesproken emoties en dynamieken die niet aan de oppervlakte komen maar wel grote invloed hebben op het functioneren. Containment speelt een cruciale rol bij het zichtbaar en hanteerbaar maken van deze onderstroom.
-
De onderstroom boven - ‘Inspiratiebron voor het omgaan met veranderingen’Verder lezen in het magazineIn het artikel 'De onderstroom boven' wordt beschreven hoe veranderingen vaak stranden door subjectieve beelden, gevoelens en relaties die geen plek krijgen en onderhuids de gang van zaken beïnvloeden. De auteur spreekt van een onderstroom als gedachten en gevoelens die nodig zijn om een taak te volbrengen niet meer openlijk gedeeld kunnen worden. Voor het hanteren hiervan is containment essentieel: het verdragen van taak-inherente spanningen terwijl er voldoende veiligheid is om aan relevante onveiligheid te werken.
Een belangrijke les uit 'Vanzelfzwijgend' is dat containment niet betekent dat je emoties vermijdt of onderdrukt, maar juist dat je ze erkent en een ruimte creëert waarin ze kunnen bestaan zonder destructief te worden. Moeskops leert ons dat containment een actief proces is: het vraagt om aanwezigheid, aandacht en het vermogen om niet direct met oplossingen te komen, maar eerst te begrijpen wat er speelt.
Uit: Vanzelfzwijgend-
Roderick Göttgens: ‘Wie de teamcultuur beheerst, beheerst ook het teamresultaat’Verder lezen in het magazineIn het interview 'Wie de teamcultuur beheerst, beheerst ook het teamresultaat' wordt uitgelegd hoe teams die onder druk staan containment nodig hebben. Het artikel vergelijkt teams in het bedrijfsleven met commandoteams: "De slagkracht die commandoteams kennen om in potentieel levensgevaarlijke situaties toch te domineren en te winnen is dezelfde slagkracht die zakelijke teams nodig hebben om succes te boeken." Dit vermogen om onder druk te presteren is direct verbonden aan containment.
-
Als mensen vastlopen - Aanknopingspunten uit de positieve psychologieVerder lezen in het magazineHet artikel 'Als mensen vastlopen' bespreekt hoe coaches mensen kunnen helpen die vastlopen in patronen. Hoewel de term containment niet letterlijk wordt genoemd, beschrijft het artikel precies het containment-proces: het opvangen van spanningen, het erkennen van gevoelens en het creëren van een ruimte waarin ontwikkeling mogelijk is. De casus van Maarten laat zien hoe een coach containment biedt voor iemand die stress ervaart en verantwoordelijkheden naar zich toe trekt.
Containment in de praktijk brengen
Containment in de praktijk brengen vraagt om specifieke vaardigheden en een bepaalde houding. Het begint met bewustwording van eigen emoties en reacties, en het ontwikkelen van het vermogen om present te blijven bij spanning en ongemak. Vervolgens gaat het om het creëren van een veilige ruimte waarin emoties kunnen worden geuit zonder dat ze destructief worden.
Containment is geen techniek maar een relationeel proces. Het vraagt om de bereidheid om echt contact te maken, om spanning te verdragen zonder direct naar oplossingen te grijpen, en om reflectief vermogen te ontwikkelen. Het is een vaardigheid die met oefening en bewustwording kan groeien.
Uit: Doorbreken van organisatiepatronen
Conclusie: containment als sleutel tot ontwikkeling in organisaties
Containment blijkt een essentieel concept voor iedereen die werkt met teams en organisaties. Het vermogen om emoties en spanningen op te vangen, te verwerken en in hanteerbare vorm terug te geven maakt het mogelijk om vastgelopen patronen te doorbreken en ruimte te creëren voor ontwikkeling. Of het nu gaat om executive teams, veranderprocessen of coaching, containment biedt een diepgaand kader voor het omgaan met de menselijke kant van organisaties. Door containment te oefenen en toe te passen kunnen leiders, coaches en adviseurs bijdragen aan veiligere, meer wendbare en uiteindelijk meer effectieve organisaties.
Boeken over 'containment' koop je bij Managementboek.nl
Producten over 'containment'De bestsellers
-
1
-
2
-
3
-
4
-
5
