trefwoord
Economisch denken
Economisch denken bepaalt in grote mate hoe we naar de wereld kijken. Begrippen als schaarste, groei en efficiëntie zijn zo diep in ons denken verankerd dat we ze nauwelijks nog ter discussie stellen. Maar is die manier van denken wel zo vanzelfsprekend als ze lijkt? Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die de geschiedenis, de aannames en de grenzen van het economisch denken onderzoeken. Van de klassieke ontwikkeling van economische theorieën tot scherpe kritiek op de dominantie van marktdenken in ons publieke leven.
-
Twaalf economen die je moet kennenVerder lezen in het magazineWie de geschiedenis van het economisch denken wil doorgronden, kan niet om de grote denkers heen. Dit artikel bespreekt een bundel die twaalf economen introduceert wier ideeën het vakgebied hebben gevormd.
Kritiek op het dominante denken
Waar het ene boek de geschiedenis van economisch denken in kaart brengt, richten andere auteurs hun pijlen juist op de beperkingen ervan. Zij stellen dat de nadruk op efficiëntie, groei en marktwerking andere waarden heeft verdrongen — met verstrekkende gevolgen voor samenleving en bestuur.
Herman Tjeenk Willink
Arnout Weeda
Voorbij schaarste en groei
Een terugkerend thema in de kritiek op economisch denken is de vooronderstelling van schaarste en de noodzaak van eindeloze groei. Verschillende auteurs stellen deze aannames fundamenteel ter discussie en verkennen alternatieve manieren om welvaart en welzijn te begrijpen.
Het economisch denken is zo alomtegenwoordig geworden dat we vergeten zijn dat het slechts één manier is om naar de werkelijkheid te kijken, niet de enige waarheid.
Uit: Wat bezielt ons?
-
Waarom werken we zo hard? - Op weg naar een economie van de vreugdeVerder lezen in het magazineGovert Buijs neemt in dit essay 'de economie' zoals we die kennen kritisch onder de loep en zoekt naar een economie die niet draait om hard werken alleen, maar om vreugde.
De economie als moreel vraagstuk
Is economie een waardevrije wetenschap, of juist een product van onze beschaving en moraal? Deze vraag staat centraal bij auteurs die economisch denken verbinden met ethiek, filosofie en geschiedenis.
-
Tomáš Sedláček: ‘Economie is het dominante geloof van deze tijd’Verder lezen in het magazineDe Tsjechische econoom Tomáš Sedláček stelt dat economie het dominante geloof van deze tijd is geworden. Hij pleit voor een economie van goed en kwaad, in plaats van louter winst en verlies.
-
De economie van goed en kwaadVerder lezen in het magazineEen recensie die inzoomt op het sleutelargument van Sedláčeks veelbesproken historische analyse van economisch denken, van de oudheid tot heden.
Groei, welvaart en het Nederlandse debat
Ook dichter bij huis wordt het economisch denken kritisch tegen het licht gehouden. Nederlandse auteurs onderzoeken hoe economische groeicijfers zich verhouden tot werkelijke welvaart, en pleiten voor een breder perspectief dan de gangbare neoklassieke benadering.
Sander Heijne
Economische groei zegt weinig over de verdeling van welvaart: cijfers over het bruto binnenlands product verhullen vaak dat de winst van groei bij een select groepje terechtkomt.
Uit: Fantoomgroei-
Hoe de crisis het economische denken verandertVerder lezen in het magazinePiet Keizer betoogt dat de economische crisis om een multidisciplinaire benadering schreeuwt. De gevestigde orde van economen heeft aan gezag ingeboet, en dat vraagt om nieuwe manieren van denken.
Tot besluit
Economisch denken is nooit neutraal. Het weerspiegelt keuzes over wat we waardevol vinden, wie er profiteert van groei, en welke aannames we als vanzelfsprekend beschouwen. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat er niet één juiste manier van economisch denken bestaat, maar een voortdurend debat over de vraag wat economie eigenlijk zou moeten dienen. Wie zich hierin verdiept, leert niet alleen economie beter begrijpen, maar ook kritischer kijken naar de wereld om zich heen.
