trefwoord
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg houdt toezicht op de naleving van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) door de aangesloten lidstaten. Burgers kunnen er terecht als zij menen dat hun fundamentele rechten door hun eigen overheid zijn geschonden en nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput. De uitspraken van dit hof reiken ver: ze beïnvloeden wetgeving, rechtspraak en beleid in heel Europa, ook in Nederland. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken en artikelen samen over de werking, jurisprudentie en betekenis van dit hof.
Janneke Gerards
De auteurs achter het standaardwerk
Het Sdu Commentaar EVRM is geschreven door een team van vooraanstaande wetenschappers op het gebied van mensenrechten. Een van hen is Janneke Gerards, hoogleraar fundamentele rechten, wiens werk de verhouding tussen nationaal en Europees recht centraal stelt.
Het EHRM is niet slechts een rechter in individuele gevallen, maar een instituut dat via zijn jurisprudentie de reikwijdte van mensenrechten in heel Europa vormgeeft.
Uit: Sdu Commentaar EVRM 2020-2021
Auteurs die schrijven over 'europees hof voor de rechten van de mens'
Europese en nationale rechtsorde naast elkaar
Het EHRM opereert niet in een vacuüm. De verhouding met het Hof van Justitie van de Europese Unie, en de doorwerking van EHRM-jurisprudentie in nationale rechtsstelsels, vormt een belangrijk aandachtsgebied binnen de rechtswetenschap.
-
Rechterlijk activisme en het Europees Hof van JustitieVerder lezen in het magazineDit artikel bespreekt het proefschrift van Henri de Waele over rechterlijk activisme bij het Europees Hof van Justitie, een nuttig tegenwicht voor wie het EHRM wil plaatsen naast het andere Europese hof.
EHRM-jurisprudentie in Nederlandse rechtsgebieden
De invloed van het EHRM reikt tot in de haarvaten van het Nederlandse recht. Van familierecht tot strafrecht: rechters en wetgevers moeten voortdurend rekening houden met de lijn die Straatsburg uitzet.
Via de Murray-zaak en andere uitspraken heeft het EHRM een recht op resocialisatie ontwikkeld: gedetineerden mogen niet worden beroofd van ieder reëel perspectief op terugkeer in de samenleving.
Uit: Resocialisatie van gedetineerdenHet hof als fundament van de weerbare democratie
Niet alleen individuele rechten, ook de bescherming van de democratische rechtsorde zelf komt via het EHRM aan bod. Rechtsfilosoof Bastiaan Rijpkema plaatst zijn theorie over weerbare democratie uitdrukkelijk in een Europese context.
Bastiaan Rijpkema
-
Tegen de stroomVerder lezen in het magazineErnst Hirsch Ballin presenteert in het besproken boek een gezaghebbende visie op het koesteren van mensenrechten en de rechtsstaat, een thema dat nauw samenhangt met de rol van het EHRM als hoeder van fundamentele rechten.
-
De rechtsstaat moet je lerenVerder lezen in het magazineGeert Corstens beschrijft in dit besproken boek waarom de rechtsstaat niet vanzelfsprekend is, en wat er gebeurt als het oordeel van onafhankelijke rechters, zoals het EHRM, niet wordt gevolgd.
Europese context, bredere jurisprudentie
Wie de ontwikkeling van mensenrechten in Europa breder wil volgen, vindt in jaarlijkse overzichtswerken een waardevolle aanvulling op de hierboven genoemde standaardwerken.
Tot slot
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is meer dan een rechtbank: het is een continue correctiemechanisme op de macht van staten, met directe gevolgen voor wetgeving en rechtspraak in heel Europa. De hier besproken boeken en artikelen laten zien hoe divers de invloed van dit hof is, van detentierecht tot familierecht en van de bescherming van minderheden tot de verdediging van de democratie zelf. Wie het EVRM-systeem wil doorgronden, kan niet om deze werken heen.
