Interim-management: tijdelijk aanwezig, blijvend van betekenis

Een interim-manager stapt een organisatie binnen op het moment dat er iets moet veranderen, oplossen of stabiliseren. Tijdelijk, maar zeker niet vrijblijvend. Wie interim-management serieus neemt, stelt zichzelf vragen die verder gaan dan 'hoe los ik dit op': Wat laat ik achter? Hoe bouw ik snel vertrouwen op? En hoe zorg ik dat mijn werk ook na mijn vertrek standhoudt?

De literatuur over dit vakgebied is gevarieerd: van wetenschappelijk onderbouwde analyses tot persoonlijke ervaringsverhalen en praktijkgerichte gidsen. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken en inzichten samen voor iedereen die werkt in of met tijdelijk management.

Het vakgebied wetenschappelijk onderzocht

Interim-management is niet alleen een praktijkvak — het is ook een onderzoeksobject. Jaap Schaveling is in Nederland dé wetenschapper die het vak serieus heeft genomen en er zijn proefschrift aan wijdde. Zijn onderzoek aan Nyenrode Business Universiteit leverde inzichten op die zowel opdrachtgevers als interim-managers verrassen. Zo blijkt de rol van intermediairs beduidend minder positief dan doorgaans aangenomen, en zijn de factoren die leiden tot tevredenheid bij opdrachtgevers specifieker dan velen denken.

Praktijkervaring als leerschool

Naast de wetenschappelijke benadering bestaat er een rijke traditie van reflectief schrijven door interim-managers zelf. Zij putten uit tientallen opdrachten, bij zeer uiteenlopende organisaties, en delen wat hen dat heeft geleerd. Ineke Walravens is daar een goed voorbeeld van: na een carrière bij Unilever en meer dan 25 jaar als interim-manager en coach weet zij hoe een organisatie in een flow kan komen — en wat daarvoor nodig is. In haar werk staat niet de probleemanalyse centraal, maar de energie die vrijkomt als mensen en organisaties gaan uitblinken.

Aandacht voor groepsdynamiek

Een interim-manager werkt altijd met en binnen een groep. Maar wat maakt een groep tot meer dan een verzameling individuen? En hoe zorg je dat een tijdelijke buitenstaander échte verbinding maakt met een team dat al zijn eigen dynamieken kent? Bart van der Velpen is als arbeids- en organisatiepsycholoog en interim-manager bij uitstek geïnteresseerd in dit vraagstuk. Hij experimenteerde met muziek als metafoor voor collectief functioneren en beschrijft in zijn boek wat hij daarin ontdekte over het 'groepswezen' — een begrip dat op het eerste gezicht vaag lijkt, maar in de praktijk verrassend veel verklaart.

Resultaatgericht problemen oplossen

Organisaties schakelen interim-managers in omdat er iets moet worden opgelost — een crisissituatie, een vastgelopen project, een leidersvacuüm. Maar structureel en duurzaam problemen aanpakken vraagt meer dan doortastend handelen. Het vraagt om methode. Harley Lovegrove, met meer dan 25 jaar internationale interimervaring, ontwikkelde een brede aanpak voor probleemoplossing die verdergaat dan quick fixes. Zijn werk is een reminder dat de meest gevaarlijke illusie in organisaties de gedachte is dat een ingrijpende verandering snel te realiseren valt.

Leiderschap als verhaal: casuïstiek en romans à clef

Sommige boeken over interim-management kiezen voor een verhalende aanpak. Ze plaatsen de lezer middenin een opdracht en laten zien hoe beslissingen uitwerken, hoe mensen reageren en hoe een leider zich staande houdt onder druk. Dagboek van bewust leiderschap van Jos Claessens volgt Anna van Gemeren, een interim-manager die een turnaround moet leiden bij een technologiebedrijf. Ordebewakers en ordeverstoorders van Wilfred Verweij doet iets vergelijkbaars, maar langs de weg van de casusanalyse: hij reconstrueert de neergang van een justitiële jeugdinrichting en stelt de vraag waarom geen enkele tijdelijke leider daar structureel iets aan kon veranderen. Beide boeken maken op hun eigen manier zichtbaar hoe complex tijdelijk leiderschap in de praktijk is.

Wat maakt een goede interim-manager?

Wie de literatuur over interim-management overziet, ziet een vakgebied dat zichzelf serieus neemt — en terecht. De beste interim-managers zijn geen probleemoplossers die binnenkomen, ingrijpen en verdwijnen. Zij zijn mensen die snel vertrouwen opbouwen, organisatiedynamieken lezen, werken met en aan teams, en bewust nadenken over wat zij achterlaten. Of dat nu een betere structuur is, een sterker team, of simpelweg een organisatie die zichzelf weer kan redden.

De boeken op deze pagina bieden uiteenlopende invalshoeken: wetenschappelijk, praktisch, analytisch en verhalend. Samen geven ze een volledig beeld van een vak dat veel vraagt van wie het uitoefent — en veel te bieden heeft aan organisaties die er slim gebruik van maken.