trefwoord
Oligarchie: wanneer een kleine elite de macht grijpt
Oligarchie is een regeringsvorm waarin de macht niet bij het volk of een enkele heerser ligt, maar bij een kleine groep rijke en invloedrijke individuen. Steeds meer schrijvers, journalisten en politici waarschuwen dat democratieën wereldwijd afglijden naar dit soort machtsstructuren. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken en artikelen samen die dit fenomeen ontleden: van de Amerikaanse politiek tot techmiljardairs en internationale financiers.
Bernie Sanders
Van klassieke elite naar wereldwijde superklasse
Machtsconcentratie is geen nieuw verschijnsel, maar de schaal en het karakter ervan veranderen. Waar vroeger nationale elites de dienst uitmaakten, spreken auteurs nu over een grenzeloze, mondiale klasse die zich aan democratische controle onttrekt.
Bas Heijne
-
De dineetjes van Victor HalberstadtVerder lezen in het magazineDit artikel over David Rothkopfs boek De superklasse onderzoekt welke Nederlanders deel uitmaken van de 'onzichtbare' mondiale machtselite, een treffende illustratie van hoe oligarchische netwerken opereren buiten het zicht van de gewone burger.
-
Naar een democratische economische eliteVerder lezen in het magazineDick Pels beschrijft hoe er inmiddels een feitelijke wereldregering bestaat: een grenzeloze economische elite die niet democratisch gekozen is, maar wel de macht over nationale staten uitoefent.
Techoligarchen en de nieuwe machtsconcentratie
Waar oligarchie traditioneel geassocieerd wordt met politieke en financiële elites, ontstaat er een nieuwe categorie: techmiljardairs die door hun controle over platforms, data en infrastructuur ongekende invloed verwerven.
Naomi Klein
Financiële elites en het einde van klassieke macht
Niet alleen techbedrijven, ook de financiële sector kent zijn eigen vormen van oligarchische machtsuitoefening. Onderzoekers laten zien hoe ultrarijke financiers democratische instellingen binnendringen en ondermijnen.
-
Het einde van machtVerder lezen in het magazineMoisés Naím beschrijft in Het einde van macht hoe klassieke machtsvormen verzwakken, terwijl een kleine groep superrijken juist aan invloed wint, een paradox die de kern van moderne oligarchie raakt.
-
Autocratie B.V. - ‘Indringend en ongemakkelijk’Verder lezen in het magazineAnne Applebaum laat in Autocratie B.V. zien hoe autocratische regimes en kleptocratische netwerken wereldwijd samenwerken om macht en rijkdom te behouden, een internationale variant van oligarchische machtsuitoefening.
Wij leven niet langer in een functionerende democratie. Wij leven in een oligarchie, waarin een kleine groep miljardairs steeds meer macht naar zich toetrekt.
Uit: Tegen de oligarchie
Wanneer economische macht ongecontroleerd groeit, verschuift ook de politieke agenda: apocalyptisch denken en technologische almacht gaan hand in hand met de erosie van democratische controle.
Uit: EindtijdfascismeConclusie: een systeem dat om tegenmacht vraagt
De boeken en artikelen op deze pagina schetsen een consistent beeld: oligarchie is geen relict uit het verleden, maar een actuele en groeiende realiteit. Of het nu gaat om Amerikaanse miljardairs, mondiale techondernemers of internationale financiers, telkens verschuift de macht naar een kleine groep die zich onttrekt aan democratische controle. Wie deze dynamiek wil begrijpen en er tegenwicht aan wil bieden, vindt in dit overzicht een stevig fundament om verder te lezen en te denken.
