Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
010-4731397

trefwoord

Openbaarheid: de basis van democratische controle

Openbaarheid is een van de fundamenten van de democratische rechtsstaat. Of het nu gaat om de toegankelijkheid van rechtszittingen, de verplichting van de overheid om informatie te delen, of het recht van burgers om archieven te raadplegen: zonder openbaarheid geen controle, en zonder controle geen vertrouwen. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die dit thema vanuit verschillende invalshoeken belichten, van juridische commentaren tot bestuurskundige reflecties.

De Wet open overheid: juridisch kader en praktijk

De invoering van de Wet open overheid (Woo) markeerde een belangrijke stap in het openbaarheidsbeleid van de Nederlandse overheid. Deze wet verplicht bestuursorganen om informatie actief openbaar te maken en regelt het recht van burgers om documenten op te vragen. Verschillende auteurs hebben deze materie grondig in kaart gebracht.

Spotlight: C.N. van der Sluis

Als advocaat en rechter-plaatsvervanger behoort C.N. van der Sluis tot de belangrijkste kenners van openbaarheid van bestuur in Nederland. Hij adviseert overheden en ondernemingen over dit vraagstuk en publiceert veelvuldig over de praktische toepassing van de wet.
C.N. van der Sluis
Praktijkboek open overheid
In Praktijkboek open overheid behandelt Van der Sluis alle aspecten van openbaarheid van bestuur systematisch en praktijkgericht, met aandacht voor de uitvoering van de Woo in de dagelijkse bestuurspraktijk.
Boek bekijken
€ 46,50
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
C.N. van der Sluis
Wet open overheid
In Wet open overheid werkt dezelfde auteur de wettekst en de achterliggende beginselen van openbaarheid uitgebreid uit, hoofdstuk voor hoofdstuk.
Boek bekijken
€ 116,20
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden

Auteurs die schrijven over 'openbaarheid'

Naast praktijkgerichte boeken bestaat er uitgebreid juridisch commentaar op de wet, geschreven door specialisten die de wetgeving vanuit verschillende invalshoeken duiden.

J.P. Heinrich E.C. Pietermaat Joep Boerboom N.N. Bontje I. Hasker F.J.H. van Tienen D.I. van Weerden
Commentaar & Context Wet open overheid
Commentaar & Context Wet open overheid biedt een diepgaande juridische analyse van de wet, geschreven door een team specialisten. Onmisbaar voor wie de fijnmazige regelgeving rond actieve en passieve openbaarmaking wil doorgronden.
Boek bekijken
€ 72,95
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat - Band 1 Openbaarheid van bestuur is niet vrijblijvend: het vormt een essentiële waarborg voor democratische controle en moet daarom als structureel onderdeel van bestuurlijk handelen worden gezien, niet als sluitpost.

Openbaarheid van de rechtspraak

Ook binnen de rechtspleging is openbaarheid een kernbeginsel. Zittingen zijn in beginsel publiek toegankelijk, juist om controle op de rechtspraak mogelijk te maken en het vertrouwen in de rechtsstaat te waarborgen. Dit beginsel staat door medialisering en digitalisering echter ook onder druk.

SPOTLIGHT: Eric Daalder

Eric Daalder is lid van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en bracht jarenlange ervaring als advocaat en landsadvocaat samen in gezaghebbende publicaties over openbaarheid. Meer over Eric Daalder
A.E.M. Leijten W.I. Wisman Eric Daalder
Openbaarheid van de rechtspleging
Openbaarheid van de rechtspleging behandelt dit beginsel in al zijn facetten: van de toegankelijkheid van zittingen tot de openbaarheid van uitspraken, en de spanning tussen transparantie en privacy.
Boek bekijken
€ 31,95
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Het publieke domein heeft beginselen van behoorlijk organiseren nodig
Harry ter Braak en Alinda van Bruggen
Dit artikel over behoorlijk organiseren in het publieke domein sluit aan bij de vraag hoe transparantie en zorgvuldige organisatie samenhangen: openbaarheid is immers geen doel op zich, maar onderdeel van goed bestuur.
R.C. Stam
Optreden ter zitting
In Optreden ter zitting wijdt R.C. Stam een heel hoofdstuk aan de openbaarheid van zittingen en de omgang met pers, een praktische aanvulling op het meer theoretische werk van Daalder en collega's.
Boek bekijken
€ 52,-
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Openbaarheid van rechtspraak krijgt in het digitale tijdperk een geheel nieuwe dimensie: wat vroeger beperkt zichtbaar was in de zittingszaal, ligt nu potentieel binnen handbereik van iedereen. Uit: De togakamer
Gerben Kor
De togakamer
De togakamer van Gerben Kor onderzoekt hoe moderne media het klassieke openbaarheidsbeginsel in de rechtspraak beïnvloeden en soms op scherp zetten.
Boek bekijken
€ 25,66
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Openbaarheid en overheidscommunicatie

Openbaarheid is niet alleen een juridische verplichting, maar ook een communicatieve opgave. Overheden moeten niet alleen informatie beschikbaar stellen, maar deze ook begrijpelijk en toegankelijk overbrengen aan burgers.

SPOTLIGHT: Guido Rijnja

Guido Rijnja werkte jarenlang bij de Rijksvoorlichtingsdienst en verdiepte zich in hoe overheden moeten communiceren over spanningsvolle onderwerpen, waaronder openbaarheid en transparantie. Meer over Guido Rijnja
Corine Hoppenbrouwers Guido Rijnja
Overheidscommunicatie voor professionals
Overheidscommunicatie voor professionals, geschreven met Corine Hoppenbrouwers, behandelt openbaarheid als fundamenteel recht en plicht, met historische achtergrond en hedendaagse dilemma's.
Boek bekijken
€ 39,95
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Erna Scholtes
Transparantie, icoon van een dolende overheid
Transparantie, icoon van een dolende overheid van Erna Scholtes geldt als een klassieker in het denken over transparantie en openbaarheid, waarin kritisch wordt gereflecteerd op de grenzen van het transparantie-ideaal.
Boek bekijken
€ 82,50
Levertijd ongeveer 11 werkdagen | Gratis verzonden

Openbaarheid in breder bestuurlijk perspectief

Openbaarheid staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van bredere bestuursrechtelijke en democratische vraagstukken. Standaardwerken over het bestuursrecht wijden er dan ook uitgebreide hoofdstukken aan.

R.J.N. Schlossels S.E. Zijlstra
Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat - Band 1
Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat - Band 1 behandelt in hoofdstuk 9 openbaarheid van bestuur als essentiële waarborg binnen het bredere bestuursrecht.
Boek bekijken
€ 139,-
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Gijs van Oenen
Overspannen democratie
In Overspannen democratie plaatst Gijs van Oenen openbaarheid in een historisch en filosofisch perspectief: als voorwaarde voor democratische besluitvorming die tegenwoordig onder druk staat.
Boek bekijken
€ 29,90
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Het onbegrepen bestuur - Sterk overzichtswerk en een waardevolle bestuurlijke gids
Elmas Duduk
Dit artikel over decentraal bestuur laat zien hoe gemeenten, provincies en waterschappen functioneren, instanties waarvoor openbaarheid van bestuur een cruciale waarborg vormt voor democratische legitimiteit.
Frans Pieter Smit
Inleiding in de archivistiek
Inleiding in de archivistiek laat aan de hand van casussen als het CABR-archief zien hoe openbaarheid van archieven, geregeld in Woo en Archiefwet, in de praktijk uitpakt.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Hoe de transactiestaat normen en waarden privatiseerde
Steven de Jong
Dit kritische artikel over de 'transactiestaat' en het verdwijnen van publieke waarden raakt aan de vraag waarom openbaarheid en verantwoording binnen de overheid soms verwateren.

Tot slot

Van de zittingszaal tot het gemeentehuis, van archiefkast tot digitaal loket: openbaarheid manifesteert zich in vele vormen binnen de Nederlandse rechtsstaat. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat openbaarheid geen statisch begrip is, maar voortdurend in ontwikkeling: gedreven door wetgeving zoals de Woo, uitgedaagd door nieuwe media, en steeds opnieuw bevochten in de dagelijkse bestuurspraktijk. Wie openbaarheid serieus neemt, investeert daarmee direct in het vertrouwen tussen overheid en burger.

Boeken over 'openbaarheid' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'openbaarheid'
Overzicht van alle trefwoorden - Overzicht van alle uitdagingen en oplossingen

De bestsellers

Gerelateerde trefwoorden

20-08-2026 20:33

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen