trefwoord
Rechtspersonen: het fundament van het ondernemingsrecht
Een rechtspersoon is een juridische constructie die zelfstandig rechten en plichten kan dragen, los van de personen die erachter schuilgaan. De BV, de NV, de stichting en de vereniging zijn de bekendste voorbeelden. Maar wat betekent rechtspersoonlijkheid nu precies in de praktijk? Wie is aansprakelijk als het misgaat, en hoe worden deze entiteiten opgericht, bestuurd en ontbonden? Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken en artikelen samen over dit kernonderwerp binnen het Nederlandse rechtspersonenrecht.
De basis: wat is een rechtspersoon?
Voordat je je verdiept in de fijnere details van bestuursaansprakelijkheid of concernstructuren, is het goed om de grondbeginselen te kennen. Rechtspersonen zijn geregeld in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en omvatten onder meer de BV, NV, vereniging, stichting en coöperatie. De volgende boeken bieden een heldere introductie.
Annemiek van Zeijl
Auteurs die schrijven over 'rechtspersonen'
Vennootschappen: de BV en de NV
De besloten vennootschap en de naamloze vennootschap zijn de meest voorkomende rechtsvormen in het bedrijfsleven. Beide bieden beperkte aansprakelijkheid, maar kennen eigen regels voor oprichting, bestuur en kapitaal.
Jaap Winter
-
Longread - Handboek VoorzitterVerder lezen in het magazineDit artikel bespreekt het Handboek voorzitter en illustreert hoe bestuur en toezicht binnen rechtspersonen in de praktijk vorm krijgen, een thema dat nauw aansluit bij de governance van BV's en NV's.
Stichting en vereniging: rechtspersonen zonder winstoogmerk
Niet elke rechtspersoon is gericht op winst. Stichtingen en verenigingen kennen een geheel andere dynamiek, met eigen regels over leden, bestuur en doelstelling. Deze rechtsvormen worden veel gebruikt in de non-profitsector, het onderwijs en maatschappelijke organisaties.
C.A. Schwarz
-
Handboek stichtingbestuurderVerder lezen in het magazineDit artikel over het Handboek stichtingbestuurder legt uit wat een stichting volgens het Burgerlijk Wetboek precies is en welke verantwoordelijkheden bestuurders van deze rechtspersoon dragen.
Overige rechtspersonen en bijzondere vormen
Naast de bekende rechtsvormen bestaan er ook minder alledaagse varianten, zoals de coöperatie en de onderlinge waarborgmaatschappij. Ook internationale en fiscale aspecten van rechtspersonen verdienen aandacht.
Gunther Rensen
Bestuur, toezicht en aansprakelijkheid
Wie bestuurt een rechtspersoon, en wie is aansprakelijk als er iets misgaat? Dit is een van de meest actuele thema's binnen het rechtspersonenrecht, zeker sinds de invoering van de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen.
Een bestuurder van een rechtspersoon dient zich steeds bewust te zijn dat zijn handelen wordt toegerekend aan een entiteit die zelfstandig drager is van rechten en plichten.
Uit: Bestuur van rechtspersonen
Toerekening, kennis en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Een rechtspersoon kan niet zelf denken of handelen, maar wordt wel geacht kennis te hebben en zelfs strafbare feiten te kunnen plegen. Deze toerekeningsvraagstukken vormen een boeiend en complex onderdeel van het rechtspersonenrecht.
Kennis van een individuele bestuurder of werknemer kan onder omstandigheden aan de gehele rechtspersoon worden toegerekend, ook als het bestuur zelf niet op de hoogte was.
Uit: Toerekening van kennis aan rechtspersonenOntbinding, faillissement en misbruik
Rechtspersonen kunnen ook worden ontbonden of failliet gaan. Dit brengt specifieke juridische vraagstukken met zich mee, zoals de aansprakelijkheid bij misbruik van de rechtspersoon of turboliquidatie.
-
Zelfstandig ondernemen zonder personeel 2014Verder lezen in het magazineDit artikel over zelfstandig ondernemen raakt aan praktische vragen die ondernemers zich stellen bij de keuze voor een rechtsvorm, inclusief de gevolgen daarvan voor aansprakelijkheid.
Conclusie
Het rechtspersonenrecht vormt de ruggengraat van het Nederlandse ondernemingsrecht. Van de oprichting van een BV tot de ontbinding van een stichting, van bestuurdersaansprakelijkheid tot de toerekening van kennis: rechtspersonen doordringen vrijwel elk aspect van het economische en maatschappelijke leven. De hierboven besproken boeken bieden zowel de theoretische grondslagen als praktische verdieping voor wie zich professioneel met deze materie bezighoudt, van student tot ervaren jurist.