Volkenrecht: het recht tussen staten

Volkenrecht, ook wel internationaal publiekrecht genoemd, regelt de betrekkingen tussen staten, internationale organisaties en in toenemende mate ook individuen. De term is afkomstig van het Romeinse ius gentium en behoort tot de oudste rechtsgebieden ter wereld. Van verdragenrecht tot mensenrechten en van oorlogsrecht tot internationale geschillenbeslechting: volkenrecht vormt het juridische fundament van de internationale orde. Op deze pagina vindt u de belangrijkste boeken, auteurs en artikelen over dit veelzijdige rechtsgebied.

De klassieke leerboeken volkenrecht

Wie zich in het volkenrecht wil verdiepen, begint doorgaans bij een van de gezaghebbende Nederlandse leerboeken. Deze werken behandelen de klassieke deelgebieden: van de bronnen van internationaal recht tot de rol van internationale organisaties.

Naast Nollkaemper is er nog een naam die niet ontbreken mag als het over de Nederlandse benadering van volkenrecht gaat.

De grondlegger: Hugo de Groot

Geen bespreking van het volkenrecht is compleet zonder terug te gaan naar de bron. MARE LIBERVM van Gerard de Ruijter behandelt het grondleggende werk van Hugo de Groot, dat de basis legde voor het moderne internationale recht. Het principe van de vrije zee, geformuleerd in de zeventiende eeuw, is nog altijd terug te vinden in het huidige zeerecht.

Bredere inleidingen en compacte overzichten

Voor wie liever een compacter of breder toegankelijk overzicht wil, zijn er diverse inleidende werken beschikbaar die het volkenrecht op een praktische manier ontsluiten.

Ook voor HBO-studenten en niet-juristen is er passend materiaal beschikbaar dat de complexe leerstof toegankelijk maakt.

Internationaal en Europees recht in samenhang

Volkenrecht staat niet los van het Europees recht. Beide rechtsgebieden beïnvloeden elkaar voortdurend, wat blijkt uit de combinatie die veel leerboeken maken.

Volkenrecht en de Verenigde Naties

Een groot deel van het moderne volkenrecht is verankerd in het VN-systeem: van het VN-Handvest tot resoluties van de Veiligheidsraad. Ook de vraag hoe effectief dit systeem nog functioneert, houdt de gemoederen bezig.

Internationaal strafrecht: verantwoording op wereldniveau

Een van de meest actuele en maatschappelijk relevante deelgebieden van het volkenrecht is het internationaal strafrecht, waarin staatshoofden en bevelhebbers verantwoording moeten afleggen voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Verdragen, jaarboeken en gespecialiseerde deelgebieden

Het volkenrecht kent talrijke gespecialiseerde deelgebieden, van luchtvaartrecht tot investeringsrecht. Jaarboeken houden de ontwikkelingen op de voet bij.

Raakvlak met internationaal privaatrecht

Naast het publiekrechtelijke volkenrecht bestaat er een nauw verwant rechtsgebied dat zich richt op grensoverschrijdende geschillen tussen particulieren en bedrijven: het internationaal privaatrecht (IPR).

Waarom volkenrecht ertoe blijft doen

Volkenrecht is meer dan een academische discipline: het bepaalt hoe staten met elkaar omgaan, hoe conflicten worden beslecht en hoe individuen bescherming kunnen vinden tegen machtsmisbruik. Van de zeventiende-eeuwse beginselen van Hugo de Groot tot de eigentijdse jurisprudentie van internationale tribunalen, het volkenrecht blijft zich ontwikkelen. Wie de standaardwerken van Nollkaemper en Schrijver combineert met gespecialiseerde literatuur over strafrecht, verdragenrecht of internationale organisaties, bouwt een gedegen fundament voor het begrijpen van deze essentiële rechtsorde tussen staten.