trefwoord
Voortgezet onderwijs: boeken voor docenten, begeleiders en schoolleiders
Het voortgezet onderwijs is een veeleisende omgeving. Leerlingen van twaalf tot achttien jaar bevinden zich in een levensfase vol verandering, terwijl docenten worden geacht hen vakinhoudelijk én persoonlijk te begeleiden. Schoolleiders staan voor de opdracht om dat alles organisatorisch mogelijk te maken. De literatuur over het voortgezet onderwijs is breed en gevarieerd: van didactiek en toetsing tot gedragsondersteuning en teamorganisatie. Op deze pagina vindt u een overzicht van boeken die er werkelijk toe doen — voor iedereen die werkt aan beter onderwijs in het voortgezet onderwijs.
Gewoon goed lesgeven: terug naar de kern
Veel scholen voor voortgezet onderwijs zijn de afgelopen jaren meegesleurd in een stroom van onderwijsvernieuwingen. De vraag die steeds vaker wordt gesteld, is of die vernieuwingsdrang het onderwijs daadwerkelijk beter heeft gemaakt. Enkele auteurs kozen ervoor die vraag recht voor zijn raap te stellen.
Eva Naaijkens
-
De bijlesgeneratie - 'Een schokkend boek'Verder lezen in het magazineDit artikel bespreekt 'De bijlesgeneratie' van Louise Elffers, een indringend boek over de gevolgen van vroege selectie in het Nederlandse onderwijsstelsel. Bijzonder relevant voor iedereen die nadenkt over kansengelijkheid in het voortgezet onderwijs.
Auteurs die schrijven over 'voortgezet onderwijs'
Differentiëren en formatief handelen in de klas
In het voortgezet onderwijs zitten leerlingen met sterk uiteenlopende niveaus, tempo's en behoeften vaak in dezelfde klas. Differentiëren is daarmee geen keuze meer, maar een noodzaak. Tegelijk groeit de aandacht voor formatief handelen: leren zichtbaar maken en daarop bijsturen, in plaats van achteraf te toetsen wat verloren is gegaan.
-
Onderwijs anno 2009: leren of e-leren?Verder lezen in het magazineDit artikel gaat over de rol van de leraar in een tijd van toenemende digitalisering van het onderwijs. Het raakt aan een blijvend spanningsveld in het voortgezet onderwijs: wat doet technologie met de kwaliteit van leren en de positie van de docent?
Grip op leren en toetsing
Formatief handelen en goede toetsing zijn nauw met elkaar verbonden. Wie leerlingen wil helpen grip te krijgen op hun eigen leerproces, heeft ook een helder beeld nodig van hoe toetsing ondersteunend kan werken in plaats van uitsluitend beoordelend.
Jouke Brouwer
-
Engels, begin er wat later meeVerder lezen in het magazineDit artikel onderzoekt of vroeg beginnen met Engels op de basisschool echt loont. De bevindingen zijn ook relevant voor het voortgezet onderwijs, waar taaldidactische keuzes directe gevolgen hebben voor leerresultaten.
Gedrag en groepsdynamiek in de klas
Gedragsproblemen en een moeizame groepsdynamiek zijn in het voortgezet onderwijs eerder regel dan uitzondering. Adolescenten testen grenzen, zoeken hun plek in de groep en botsen soms hard met de verwachtingen van de school. Docenten die hier grip op willen krijgen, hebben zowel inzicht in individueel gedrag als in groepsprocessen nodig.
-
De grenzeloze generatie en de onstuitbare opmars van de B.V. IKVerder lezen in het magazineDit artikel blikt terug op 'De grenzeloze generatie', een boek over de drijfveren en het gedrag van jongeren van de afgelopen vijftien jaar. Voor docenten in het voortgezet onderwijs biedt het waardevolle context voor het begrijpen van hun leerlingen.
Leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte
Het voortgezet onderwijs wordt geacht passend onderwijs te bieden aan alle leerlingen, ook aan degenen met een taalontwikkelingsstoornis, dyslexie of andere leerproblemen. De overgang van basisschool naar middelbare school is voor deze leerlingen vaak een extra kwetsbaar moment: de eisen nemen flink toe, terwijl de bekende begeleiding wegvalt.
Bernadette Sanders
Handelingsgericht werken gaat uit van de onderwijsbehoeften van leerlingen: wat heeft deze leerling nodig om zich verder te ontwikkelen? Die vraag staat centraal, niet het probleem of het label.
Uit: Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs - incl. toegang e-lexicon HGW
Schoolorganisatie: het team als fundament
Goed onderwijs in het voortgezet onderwijs begint niet alleen in de klas, maar ook in de manier waarop een school als organisatie is ingericht. Teams die professioneel werken, zeggenschap hebben en samenwerken, leveren structureel betere resultaten. Dat inzicht is al decennia aanwezig in de literatuur, maar wordt nog lang niet overal in de praktijk gebracht.
-
De geschiedenis van het onderwijs in Nederland - 'Een fascinerend boek'Verder lezen in het magazineDit artikel bespreekt een boek over de geschiedenis van het onderwijs in Nederland en concludeert dat veel huidige problemen voortkomen uit het overvragen van de school. Een nuttige historische spiegel voor iedereen die nadenkt over de rol van het voortgezet onderwijs in de samenleving.
De docent en de puber: relatie als voorwaarde voor leren
In het voortgezet onderwijs is de relatie tussen docent en leerling een cruciale factor. Adolescenten leren beter van leraren die hen begrijpen, serieus nemen en tegelijkertijd duidelijke grenzen stellen. Dat vraagt van docenten niet alleen vakkennis, maar ook inzicht in de ontwikkeling van pubers — en in zichzelf.
Een goede mentor in het voortgezet onderwijs is geen probleemoplosser, maar een vertrouwenspersoon. Wie structureel investeert in de relatie met leerlingen, merkt dat problemen eerder worden gesignaleerd en makkelijker bespreekbaar worden.
Uit: Handboek voor elke mentorConclusie: lezen over onderwijs is investeren in de praktijk
Het voortgezet onderwijs staat voor grote opgaven: toenemende diversiteit in de klas, hoge werkdruk voor docenten, de roep om maatwerk en de vraag hoe scholen organisaties kunnen zijn waar mensen goed werken. De boeken op deze pagina geven geen kant-en-klare antwoorden, maar bieden wel de inzichten, het taalgebruik en de praktische handvatten die nodig zijn om die opgaven serieus aan te gaan. Of u nu docent bent, intern begeleider, mentor of schoolleider — er is altijd een boek dat uw denken scherper maakt en uw handelen verrijkt.
