Groepsdynamiek in de klas

Groepsdynamiek in de klas: waarom het zoveel uitmaakt

Hoe zorg je voor een klas waarin leerlingen zich veilig voelen, elkaar versterken en met plezier leren? En wat kun je doen als de sfeer juist onder druk staat door onrust, buitensluiten of negatief groepsgedrag? Veel leerkrachten herkennen de worsteling met groepsdynamiek, maar weten niet altijd hoe en waar ze effectief kunnen ingrijpen.

Inzicht en vertrouwen het hele jaar door

Dit boek helpt je om met meer inzicht én vertrouwen naar jouw groep te kijken. Niet alleen in de eerste weken van het nieuwe schooljaar, maar het hele jaar door. Actuele wetenschappelijke kennis over groepsdynamiek wordt uitgelegd en vertaald naar heldere, direct toepasbare handvatten voor de onderwijspraktijk.

Praktische ondersteuning voor elke fase van het schooljaar

Een positieve groepsdynamiek in de klas verdient het hele schooljaar door aandacht. Van klassenvorming en de start van het schooljaar tot pesten, buitensluiten en het creëren van een positieve sfeer: Groepsdynamiek in de klas biedt praktische ondersteuning voor elke fase van het schooljaar en bevat herkenbare praktijkvoorbeelden, reflectievragen en concrete opdrachten.

Sociale posities, groepsnormen en leiderschap: wat stuurt het gedrag in de klas?

Ontdek hoe sociale posities, groepsnormen, vriendschappen en leiderschap het gedrag in de klas beïnvloeden – en vooral hoe jij daar als leerkracht positief op kunt sturen.

Bouwen aan een sterke, positieve groep

Een aanrader voor iedereen die in het primair, voortgezet of speciaal onderwijs werkt en wil bouwen aan een sterke, positieve groep.

De serie In de klas

De serie In de klas bestaat uit een reeks praktische boeken voor docenten, leerkrachten, intern begeleiders en remedial teachers. De boeken zijn geschreven door professionals uit het vakgebied. Zij geven achtergrondinformatie en praktische tips waarmee je direct aan de slag kunt.

Fanny de Swart studeerde Ontwikkelingspsychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en werkte daarna zestien jaar in het speciaal onderwijs, onder andere als schoolpsycholoog (GZ-psycholoog). Haar ervaringen in de praktijk vormden de basis voor haar wetenschappelijke interesse in groepsdynamiek in de klas. In 2021 promoveerde zij op onderzoek naar sociale relaties in het speciaal onderwijs. Tegenwoordig is Fanny werkzaam als universitair docent bij de sectie Klinische Ontwikkelingspsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarnaast verzorgt zij sinds 2020 de cursus Groepsdynamiek binnen de postacademische opleiding tot schoolpsycholoog. In haar onderwijs en onderzoek richt zij zich op sociale relaties tussen leerlingen en de dynamiek in klassen, met bijzondere aandacht voor hoe leerkrachten positieve relaties en een veilige groepsdynamiek kunnen bevorderen. Fanny zet zich er nadrukkelijk voor in om de brug te slaan tussen wetenschap en onderwijspraktijk. Dit doet zij door wetenschappelijke inzichten toegankelijk te maken voor professionals én door samen met het onderwijsveld te onderzoeken wat in de praktijk echt werkt.

Tim Mainhard studeerde psychologie aan de Universiteit Maastricht en werkte daarna kort als onderwijsadviseur. Het onderzoek bleef echter trekken en in 2009 promoveerde hij, onder begeleiding van Theo Wubbels en Mieke Brekelmans, op leerkracht-leerlingrelaties in nieuwe klassen in het voortgezet onderwijs. Sindsdien doet hij onderzoek naar sociale processen in de klas: hoe leerkrachten leerlingen begeleiden, hoe leerlingen daarop reageren en wat dit betekent voor motivatie en welzijn van zowel leerlingen als leerkrachten. Tim is nu hoogleraar Onderwijswetenschappen aan het Instituut Pedagogiek van de Universiteit Leiden en hoofd van de lerarenopleidingen voor het primair onderwijs, waaronder de Academische Pabo (samen met Hogeschool Leiden) en de Educatieve Master Primair Onderwijs (samen met de Vrije Universiteit). Naast onderzoek geeft hij les over klassenmanagement en sociale processen in de klas. Ook was hij instituutsopleider bij de EMPO, waar hij met veel plezier samenwerkte met studenten, mentoren, schoolopleiders en directeuren aan goed onderwijs en een fijne sfeer in de klas.