

René ten Bos (1959) is hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en honorary professor aan de Universiteit van St Andrews in Schotland. Hij is voornamelijk geïnteresseerd in kritische management theorieën en heeft gepubliceerd over verschillende onderwerpen, zoals organisatie-ethiek, strategisch management en genderstudies.
Meer over Rene ten BosMeteosofie
E-book Epub met watermerkbeveiliging Nederlands 2021 9789024431519Samenvatting
Het weer is op het eerste gezicht zo'n banaal onderwerp, dat het zich niet lijkt te lenen voor filosofische reflectie. Toch zetten filosofen ons al eeuwenlang aan tot een wijze omgang met het weer. Immers, het weer kon gunstig zijn, maar ook catastrofaal. Het bracht honger voort of juist overvloed, armoe of welvaart, politieke onrust of stabiliteit. Het weer confronteerde mensen daardoor met onvoorspelbaarheid en onzekerheid. Vandaag de dag is dat nog steeds het geval, al geldt die onzekerheid nu eerder het klimaat dan het weerbericht.
In Meteosofie onderzoekt René ten Bos het filosofische denken over de meteōros - alles wat zich tussen hemel en aarde afspeelt. Hij presenteert de meteosofie als een belangrijk maar veelal vergeten onderdeel van de filosofiegeschiedenis. Gelet op de klimaatcrisis en de toename van extreme weersverschijnselen is het de hoogste tijd deze geschiedenis aan de vergetelheid te ontrukken. Zij confronteert ons met beklemmende vragen over de grenzen van ons technische en wetenschappelijke vernuft. Vroegen de oude Grieken zich af of mensen zich mochten verdiepen in een domein dat tot de goden leek te behoren, de moderne mens worstelt met de vraag of hij zelf als een god mag ingrijpen in het klimaat.
'Over de pies van Zeus en de waarheid van wolken - een opwindende denktocht waarin het regent van ideeën en zinnelijke weerberichten. Lees u paraat voor het grillige klimaat.' - Adriaan van Dis
'Hoe vertellen wij het grootste verhaal ter wereld? Lees dit boek van René ten Bos, een eyeopener!' - Margot Ribberink
René ten Bos is hoogleraar filosofie aan de Faculteit der Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit en dean van de Radboud Honours Academy. Hij schrijft columns voor onder meer Het Financieele Dagblad en Filosofie Magazine en is auteur van veel filosofische boeken. Hij schreef onder meer Water. Een geofilosofische geschiedenis (2014), Bureaucratie is een inktvis (2015, winnaar Socratesbeker 2016), Dwalen in het antropoceen (2017) en Extinctie (2019). Van 2017 tot 2019 was Ten Bos Denker des Vaderlands.
Trefwoorden
Lezersrecensies
Inhoudsopgave
1. Is een wetenschap van de meteo-ros mogelijk of niet? 19
Een serieuze wetenschap? 19 | Charlatans en bedriegers 22 | Continuïteit 25 | Lekenkennis 27
2. Catastrofe: omhoog en omlaag 39
Een dynamisch wereldbeeld 39 | Differenties: dampen en uitwasemingen 44 | Een zinnelijke wereld 47 | Astrometeorologie = psychometeorologie 50
3. De dwangmiddelen van Aristoteles 57
De strijd tussen eigen warmte en vreemde warmte 58 | Tussen algemeenheid en onvoorspelbaarheid 61 | De kringloop om de kringloop 63 | Anekdotische evidentie 68 | Vuur, vernietiging en catastrofe 71 | Aardbevingen en winden 77 | Antiperistasis: gevechten om ruimte 81 | De eerste filosofie van lijnen 83 | Wiskundige weerkunde 89 | Verbinden en mengen 94
4. Als een god onder de mensen 97
De zes stellingen van het atomisme 98 | Niet bang zijn 103 | Twee problemen 107 | De meteoros als vijand van het bewustzijn 109 | De werkelijkheid is niet voor ons gemaakt 114 | Continuïteit of discontinuïteit 118
5. De aarzelingen van Descartes 125
Niets is verwonderlijk 125 | Behoefteloosheid 128 | Zuivere filosofie 133 | Veronderstellingen of bewijzen? 136 | Tegen het sensualisme! 141
6. De grote oceaan van Torricelli 145
De koele zon van de rede 145 | Barometermetafysica 149 | Het midden tussen materie en niets 153 | De basisgedachte van meteosofie 158
7. De zwakke vuist van het klimaat 163
Twee meteorologieën 163 | Toenemend zelfvertrouwen: meteorologie heeft geen filosofie meer nodig 165 | Klimaat en karakter 173 | ‘Die klimatische Gemeinschaft’ 181 | De reus en de dwerg 188
8. Denken over het ondenkbare 191
Spoken in de tunnel 191 | Van clinamen tot vlinderslag 200 | Waken over slecht weer 206 | Ontologische ontwrichting 208 | Het authentieken wachtwoord van onze tijd 212 | Zwarte meteorologie 214 | Een andere taal 220 | Bang voor regendruppels 224 | De zinnen bedriegen 227 | Hyper 233
9. Het elastiek van de (on)waarschijnlijkheid 237
De onvermijdelijke scepsis 237 | Wat is waarschijnlijkheid? 241 | Het varken zien 246 | Apaiseertechnieken 248 | Paralyserende effecten 252 | Waarschijnlijkheid behoeft retoriek 255 | Waarschijnlijkheid is een (absolute) metafoor 257 | Klimaat een metafoor? 261
10. Tussen fatalisme en overmoed 263
Dankwoord 271
Noten 273
Literatuur 299
Griekse woorden en uitdrukkingen 309
Namenregister 313
Zakenregister 316
Rubrieken
- advisering
- algemeen management
- coaching en trainen
- communicatie en media
- economie
- financieel management
- inkoop en logistiek
- internet en social media
- it-management / ict
- juridisch
- leiderschap
- marketing
- mens en maatschappij
- non-profit
- ondernemen
- organisatiekunde
- personal finance
- personeelsmanagement
- persoonlijke effectiviteit
- projectmanagement
- psychologie
- reclame en verkoop
- strategisch management
- verandermanagement
- werk en loopbaan