Veel verandertrajecten mislukken. En dat vind ik bijzonder, want mensen zijn onwijs goed in veranderen. We trouwen, we scheiden, we veranderen van baan, we beginnen aan kinderen. Enorme veranderingen. Wij kunnen dat!
En dan lukt het ons niet om een organisatieverandering tot een goed einde te brengen? Dan doen we blijkbaar iets helemaal verkeerd.
Daarover gaat De kracht van Viraal Veranderen. In het eerste deel bespreek ik waarom organisatieveranderingen vaak in de soep lopen, terwijl wij in onze persoonlijke leefwereld wél kunnen veranderen. Hoe we betekenis geven aan wat we meemaken. Hoe ons gedrag wordt bepaald en hoe je dat gericht kunt beïnvloeden.
Daarna volgt een praktisch stappenplan voor Viraal Veranderen. Afgeleid van Viral Change™ van Leandro Herrero, maar toegespitst op de praktijk en aangevuld met recente inzichten. Hieronder drie uitgangspunten bij Viraal Veranderen.
1. Mensen zijn goed in veranderen, maar willen niet veranderd worden
Ik vraag mijn studenten vaak wie er is getrouwd, gescheiden, kinderen heeft of van baan is veranderd. Iedereen steekt dan zijn hand op. Vervolgens vraag ik: wie van jullie is er getrouwd, enzovoort, omdat iemand anders dat een goed idee vond? Dan valt het stil. Nee, natuurlijk niet. Wat een gekke vraag is dat, zeg. Dat doe je natuurlijk omdat je het zélf een goed idee vindt.
Maar het is helemaal geen gekke vraag. Want dit is precies wat er in traditionele verandertrajecten vaak gebeurt. De directie presenteert een veranderplan en verwacht dat medewerkers dat uitvoeren. Terwijl die vaak niet horen waarom er überhaupt veranderd zou moeten worden en ook niet wat er straks beter zal gaan. Of wat de verandering nu precies betekent voor hun team, voor henzelf. Vind je het gek dat niemand in beweging komt?
De kracht van Viraal Veranderen sluit aan bij het natuurlijke verandervermogen van mensen. Medewerkers ontdekken zelf waarom verandering nodig is en wat er straks beter zal gaan. Daarnaast krijgen ze de ruimte om eigen ideeën en ervaringen in te brengen en daarmee het veranderplan nog beter te maken.
Vergeet niet: 500 medewerkers weten altijd meer dan een vijfhoofdige directie! Door co-creatie ontstaan draagvlak en eigenaarschap. Ik beschrijf in mijn boek uitgebreid hoe je dat proces vormgeeft.
2. Iedere organisatieverandering vraagt ook om ander gedrag
Bij veel verandertrajecten ligt het accent op de bovenstroom, op dat wat geregeld moet worden (systemen, structuren, werkprocessen enzovoort). Heel belangrijk. Maar als het fout gaat, dan is dat bijna altijd in de onderstroom. Het benodigde gedrag dat niet ontstaat.
Bij Viraal Veranderen maak je glashelder welk gedrag je wilt zien en welk gedrag je absoluut niet (meer) wilt zien. En dan is het niet voldoende als je de nieuwe organisatie hebt beschreven in termen van ‘ondernemend’, ‘innovatief’ of ‘klantgericht’. Dat is namelijk geen gedrag, dat zijn kwaliteiten; het is pas gedrag als je het voor kunt doen.
Dus stel je vast welk gedrag zou ‘bewijzen’ dat je over die inspirerende kwaliteiten beschikt.
3. Verspreid het gewenste gedrag viraal door de organisatie
Aan die derde pijler ontleent mijn boek zijn titel. Ik beschrijf hoe je gewenst gedrag viraal verspreidt in je organisatie. Via voordoen en nadoen, gecombineerd met sociale bekrachtiging. Dat is hoe mensen van oudsher leren en sociale groepen vormen. Het gaat ons van nature gemakkelijk af. Zoals kinderen het gedrag van hun ouders kopiëren, zo kopiëren collega’s elkaars gedrag!
Virale activisten starten het gewenste gedrag. Mensen van de werkvloer die hoog in aanzien staan bij hun collega’s. Het gewenste gedrag verspreidt zich vervolgens verder via sociale besmetting en wordt uiteindelijk het nieuwe normaal. Een bouwsteen van de nieuwe cultuur.
Dan is de organisatie ondernemender, innovatiever, klantgerichter of waar het dan ook maar om begonnen was. Bedenk goed: gedrag verandert de cultuur, en niet omgekeerd!
Organisatieverandering hoeft geen strijd te zijn tegen weerstand. In De kracht van Viraal Veranderen laat Willem Koerselman zien hoe je het natuurlijke verandervermogen van mensen benut en gewenst gedrag stap voor stap het nieuwe normaal maakt. Wil je verandering laten groeien vanuit de organisatie zelf? Bestel De kracht van Viraal Veranderen bij Managementboek.