Voor je dit artikel leest, moet je even heel goed opletten!
Tricky. De kans is namelijk groot dat ik na deze eerste zin de helft van de lezers al ben kwijtgeraakt. En precies dát is de essentie van mijn nieuwe boek, Van Sabotage naar Succes.
Ons onbewuste brein (Systeem 1, Kahneman) neemt dagelijks zo'n 30.000 tot 100.000 beslissingen voor ons. Ook de beslissing of je dit artikel blijft lezen.
De sleutel zit in één woord: moet.
Ongeveer de helft van de mensen gaat onbewust aan op nut, verantwoordelijkheid en het voorkomen of oplossen van problemen. Zij herkennen PLICHT als dominante motivatiestijl.
De andere helft denkt bij het woord moet: Ik móét dus precies helemaal niets. Voor hen staat WENS centraal. Het leven draait om plezier, vrijheid, comfort en mogelijkheden.
Welke motivatiestijl stuurt jou?
We hebben beide motivatiestijlen in ons. Meestal is er één dominant geworden. Die heeft je gebracht tot waar je nu staat. Die enorme kracht kan ook een valkuil worden. Een eenzijdig ontwikkelde motivatiestijl laat je op de plaats marcheren (of comfortabel zitten!) en brengt je niet wezenlijk verder.
Wat herken je hiervan?
- Je werkt je een slag in de rondte. Je agenda stroomt vol, je mailt, belt en rent van overleg naar overleg. De activiteiten veranderen, maar het patroon blijft hetzelfde: handelen vanuit PLICHT.
- Je bruist van de ideeën. Je ziet kansen die anderen missen en raakt ergens volledig enthousiast over... totdat het zwaar, taai of saai wordt. Dan dient het volgende mooie idee zich alweer aan. Ook hier zijn de activiteiten inwisselbaar; het patroon is handelen vanuit WENS.
Ik schreef Van Sabotage naar Succes omdat ik me al 25 jaar verwonder over hetzelfde raadsel. Organisaties zitten vol slimme, betrokken mensen die oprecht het beste willen. En toch realiseren we vaak niet wat wél mogelijk is.
Een belangrijke oorzaak is dat we handelen vanuit onbewuste patronen die zo vertrouwd zijn geworden dat we ze niet meer zien. In mijn boek maak ik die patronen zichtbaar.
De stille saboteur in samenwerking
Maar de kern gaat nog een laag dieper. Zodra mensen samenwerken, ontstaan verschillen. Vanuit PLICHT hecht de één aan zekerheid, structuur en het beheersen van risico's. Vanuit WENS richt de ander zich juist op mogelijkheden, vernieuwing en alles wat zou kunnen ontstaan.
Op het eerste gezicht lijken die motivatiestijlen én de bijbehorende onbewuste strategieën (WERKEN, PAKKEN en ONTVANGEN) met elkaar te botsen.
Hier zit de crux. Ons onbewuste brein doet iets verraderlijks met verschil: het keert zich ervan af. Tegengestelde ideeën, gedragingen of overtuigingen voelen al snel als een bedreiging. Alsof de waarheid van de ander ten koste gaat van die van jou. Nog voordat we verschillen bewust onderzoeken, bestrijden we ze onbewust. Zie daar de saboteur aan het werk.
Dagelijks kost dit organisaties een fortuin aan productiviteit, innovatie en werkplezier. Bovendien zet het de veiligheid tussen mensen onder druk.
Verschillen benutten in plaats van bestrijden
Gelukkig beschikken we ook over ons bewuste, reflectieve brein (Systeem 2, Kahneman). Dat systeem waardeert verschil juist. Immers: hoe meer verschil, hoe rijker de informatie waarop je samen besluiten kunt nemen.
Van Sabotage naar Succes laat je door een nieuwe lens kijken naar menselijk gedrag . Je leert verschillen niet glad te strijken, maar ze juist bewust op te zoeken, podium te geven en te benutten. Niet door te kiezen tussen uitersten, maar door de waarde van beide polen te combineren in een gezamenlijk doel.
De uitnodiging aan leiders (en eigenlijk aan ieder mens) is om het beste van twéé breinsystemen te gebruiken. Dáár ontstaat de grootste winst.
Je kunt een ander niet veranderen.
Je blik wel.
En dat verandert alles.
Nieuwsgierig geworden naar de kracht van het onbewuste brein en hoe verschillen juist kunnen leiden tot betere samenwerking, meer innovatie en duurzame resultaten? Lees Van Sabotage naar Succes van Genieke Hertoghs en ontdek hoe je de stille saboteur herkent én benut om het volledige potentieel van mensen en organisaties te ontsluiten. Bestel het boek bij Managementboek.
Over Genieke Hertoghs
Genieke houdt zich al bijna twee decennia lang bezig met impact op beide breinsystemen. Ze is keynotespreker, (C-level) trainer en auteur van bestseller ‘Don't push me! Hoe je mensen wél bereikt’ en ‘Impact - de kracht van onzichtbare invloed’.