Je eigen denkfouten herkennen is al lastig. Een boek daarover onbevooroordeeld beoordelen als je fan bent van de auteur? Succes daarmee. Beïnvloedingsspecialist Nicol Tadema las Jouw brein liegt van Jeanne Bakker en paste haar tips meteen toe. Het resultaat: een enthousiast oordeel én 5 praktische lessen om jouw brein wat minder blind te vertrouwen.
De lat voor het boek Jouw brein liegt ligt hoog. Heel hoog. De auteur schreef eerder al 3 boeken, waaronder Omgaan met draken, al jarenlang een van m’n favoriete managementboeken. Ik raad het steevast aan als ik over belachelijk overtuigend communiceren spreek. En ik geef het toe, ik ben zelfs een tikje jaloers op Bakker. Want ai, ai, wat had ik Omgaan met draken graag zelf geschreven.
Bye bye tegen het halo-effect
De reden dat ik over het drakenboek begin, is omdat mijn bewondering voor Bakkers eerdere werk mijn mening over dit nieuwe boek kan beïnvloeden. Gelukkig behandelt Bakker ook het halo-effect: 1 positieve indruk kleurt je hele oordeel. Dit hoofdstuk las ik met extra interesse en ik nam al haar adviezen ter harte om deze denkfout te slim af te zijn.
Ingewikkelde psychologie, heerlijk leesvoer
Dus, zo onbevooroordeeld als mogelijk kan ik je zeggen: Bakker schreef opnieuw een topboek. Wetenschappelijke onderzoeken vertaalt ze moeiteloos naar smakelijk leesvoer. Mede dankzij haar directe en heldere schrijfstijl, die een heerlijk tempo heeft. Zo maakt de auteur ingewikkelde psychologie toegankelijk. De humor op de juiste momenten laat je lachen om je eigen denkfouten, wat de herkenning net wat minder pijnlijk maakt.
Een heldere route door 26 denkfouten
In Jouw brein liegt beschrijft Bakker 26 denkfouten. Hierbij geeft ze ook minstens 5 manieren om je eigen brein te slim af te zijn. Dit alles is gestructureerd verdeeld over 5 delen.
In deel 1 ontdek je hoe snel het brein oordeelt. Daarna waarom je blijft waar je bent. Ook als dat niet meer werkt. Deel 3 gaat over hoe je gestuurd wordt door anderen, zonder dat je het doorhebt. In het vierde deel krijgt je geheugen een tik op de vingers: het blijkt minder betrouwbaar dan je denkt. Het laatste deel laat zien dat je een stuk naïever bent dan rationeel.
Vijf denkfouten en praktische tips om ze te slim af te zijn
Uit alle delen kies ik 1 denkfout en 1 manier om die denkfout te slim af te zijn. Dat zorgde voor de nodige keuzestress, maar gelukkig wordt die denkfout ook beschreven in dit boek. Daarover later meer.
1. Hoe je brein shortcuts neemt: bevestigingsvoorkeur
Deze denkfout gaat erover dat je vooral ziet wat je al geloofde. En dat je voor de rest oogkleppen opzet. Lekker comfortabel, tot je ontdekt wat je daardoor mist.
De vraag die helpt om deze denkfout te slim af te zijn: wat kan mij van gedachten doen veranderen? Het antwoord dwingt je om ruimte te maken voor andere perspectieven.
2. Waarom je blijft waar je bent: verliesaversie
Verlies weegt 2 keer zo zwaar als winst. Dit maakt ook dat negatieve ervaringen meer breinpijn veroorzaken dan positieve ervaringen.
Deze tip neem ik mee: tel de complimenten. Vlieg je eens uit de bocht met een negatieve uitspraak? 1 keer sorry zeggen is niet genoeg. Zet tegenover elk negatief moment 5 positieve momenten.
3. Hoe anderen je sturen (zonder dat je het merkt): autoriteitsprincipe
Je brein liegt tegen je dat een autoriteit gelijk heeft. Maar het is vooral onder de indruk van diens status.
De feestjestest is hier de party pooper: weet iemand werkelijk waarover die praat, of klinkt het vooral overtuigend? Want zelfvertrouwen is geen bewijs van kennis.
4. Je geheugen liegt: Zeigarnik-effect
Het Zeigarnik-effect verklaart waarom een onafgemaakte klus in je hoofd blijft hangen. Bakker laat je zien hoe je die denkfout in je voordeel omzet. En dat is verrassend simpel.
Ben je ergens mee bezig? Aan het schrijven, lezen of luister je naar een podcast? Stop halverwege. Je brein houdt de actie vast, waardoor je de volgende dag makkelijker verdergaat.
5. Je denkt dat je rationeel bent (zo naïef): keuzestress
Zoals beloofd: keuzestress. Want je brein zegt dat ’ie dol is op keuzevrijheid, maar bij te veel opties loopt het brein vast.
Wees een satisficer, adviseert Bakker. Bepaal vooraf je criteria en stop met zoeken zodra een keuze daaraan voldoet. Goed is goed genoeg.
Denk je dat je het beter weet?
Herken je eigen blinde vlekken met Jouw brein liegt . En denk je nu: dit boek is vooral nuttig voor anderen? Dan moet je het júíst lezen. Met extra aandacht voor de denkfout bias blind spot, die feilloos verklaart waarom je denkt dat dit boek over andere mensen gaat.
Over Nicol Tadema
Ze schreef 6 boeken, waaronder de bestsellers: 101 beïnvloedingstechnieken (Longlist 2026), Het geheim van de meest aantrekkelijke werkgevers en De 7 magische woorden.