trefwoord
5S: de basis van een georganiseerde werkplek
5S is een van de meest toegepaste methodieken binnen Lean management. De naam verwijst naar vijf Japanse termen die stuk voor stuk een stap beschrijven in het opruimen, ordenen en standaardiseren van de werkplek: Seiri (sorteren), Seiton (schikken), Seiso (schoonmaken), Seiketsu (standaardiseren) en Shitsuke (standhouden). Wat begon als een praktische aanpak binnen de fabrieken van Toyota, is uitgegroeid tot een fundament dat in vrijwel elke sector wordt toegepast, van productiehallen tot kantoren en overheidsinstellingen. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken, auteurs en inzichten over 5S bij elkaar.
De oorsprong: 5S bij Toyota
Wie de wortels van 5S wil begrijpen, moet terug naar de Japanse productiefilosofie van Toyota. Daar ontstond de methodiek als onderdeel van een bredere aanpak om verspilling te elimineren en werkplekken veilig, overzichtelijk en efficiënt te maken.
Toshio Horikiri
Naast Horikiri werkten ook Tim Wolput, Jan Wijnand Hoek en Mariël Koopmans mee aan Lean Productie Systeem. Wolput woont sinds 1999 in Japan en organiseert Lean-studiereizen naar Toyota; die directe band met de bron maakt het boek een waardevolle introductie in de originele toepassing van 5S.
Masaaki Imai
5S als onderdeel van Lean Six Sigma
Binnen Lean Six Sigma-opleidingen vormt 5S vaak de eerste stap: het fundament waarop verdere verbetertrajecten worden gebouwd. Verschillende belt-niveaus, van Yellow tot Black, besteden aandacht aan deze methodiek als basis voor een professionele werkomgeving.
H.C. Theisens
Theisens schreef daarnaast lesmateriaal voor de Green, Orange en Black Belt niveaus, waarin 5S telkens terugkeert als startpunt van elk verbetertraject: van Lean Six Sigma Green Belt tot Lean Six Sigma Black Belt. Dat onderstreept hoe fundamenteel deze methodiek is, ongeacht het niveau van de organisatie of het team.
Een werkplek zonder 5S leidt tot meer ongevallen, fouten en verliezen. Door consequent te sorteren, schikken, schoonmaken, standaardiseren en standhouden, ontstaat een omgeving waarin problemen sneller zichtbaar worden en medewerkers efficiënter kunnen werken.
Uit: 5S Werkplekorganisatie5S buiten de fabriek: kantoor en overheid
Hoewel 5S is ontstaan in productieomgevingen, blijkt de methodiek net zo goed toepasbaar in kantooromgevingen en publieke organisaties. De basisprincipes van ordenen en standaardiseren zijn overal relevant waar mensen samenwerken.
Een schone, opgeruimde werkplek is de eerste stap naar kwaliteit, want alleen dan worden afwijkingen direct zichtbaar.
Uit: Gemba kaizen
Verdieping en bredere toepassing
Verschillende auteurs plaatsen 5S in een breder perspectief, waarbij de methodiek wordt gecombineerd met andere Lean-tools of wordt toegepast in specifieke sectoren zoals de luchtvaartindustrie.
Philip Holt
-
Zet je Lean-bril opVerder lezen in het magazineCarla Verwijs bespreekt hoe Brian Legein de stappen van de Lean-methode beschrijft vanuit eigen praktijkervaring, met aandacht voor het verwijderen van verspilling in processen waar 5S een belangrijke rol in speelt.
-
Lean BasisVerder lezen in het magazineSjors Meekels recenseert Lean Basis van Rudy Gort, een boek dat de kernpunten van Lean beschrijft voor zowel leidinggevenden als medewerkers, met 5S als een van de behandelde bouwstenen.
Tot slot
5S mag eenvoudig ogen, maar de kracht ervan zit in de consequente toepassing. Van de fabrieksvloer bij Toyota tot het kantoor van een overheidsinstelling: de vijf stappen bieden een universeel toepasbaar kader voor orde, netheid en standaardisatie. De boeken op deze pagina laten zien dat 5S nooit op zichzelf staat, maar altijd de basis vormt voor een bredere verbetercultuur binnen Lean en Lean Six Sigma. Wie hiermee aan de slag gaat, legt het fundament voor alle verdere stappen richting een efficiëntere en veiligere organisatie.
