trefwoord

Confirmation bias: waarom we vooral horen wat we al geloven

Confirmation bias, in het Nederlands ook wel bevestigingsvooroordeel of bevestigingsbias genoemd, is een van de hardnekkigste denkfouten die de mens kent. We zoeken onbewust naar informatie die onze bestaande overtuigingen ondersteunt, en negeren of bagatelliseren bewijs dat daar niet bij past. Dit mechanisme speelt een rol in situaties variërend van rechtszaken tot beleggingsbeslissingen, en van complottheorieën tot managementkeuzes. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die dit fenomeen vanuit verschillende invalshoeken belichten.

SPOTLIGHT: Eric Rassin

Eric Rassin is hoogleraar en rechtspsycholoog en geldt als een van de belangrijkste Nederlandse stemmen op het gebied van tunnelvisie en bevestigingsbias. Hij schreef meerdere boeken over de manier waarop mensen vasthouden aan overtuigingen, ook als die overtuigingen aantoonbaar onjuist zijn. Meer over Eric Rassin
Eric Rassin
Waarom ik altijd gelijk heb
In Waarom ik altijd gelijk heb analyseert Rassin uitgebreid hoe mensen vooral bevestiging zoeken voor wat ze al geloven. Het boek geldt als een van de belangrijkste Nederlandstalige werken over dit onderwerp.
Boek bekijken
€ 18,99
Dit product is uitverkocht
Eric Rassin
Daarom dus...
In Daarom dus... laat Rassin aan de hand van het raadsel van de gekke duiven zien hoe hardnekkig eenmaal gevestigde overtuigingen zijn, zelfs wanneer tegenbewijs zich opstapelt.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Bevestigingsbias in toezicht en rechtspraak

Juist in situaties waarin objectiviteit cruciaal is, zoals bij toezichthouders, politie en rechters, kan bevestigingsbias grote gevolgen hebben. Onderzoekers laten zien hoe deze denkfout bijdraagt aan tunnelvisie en foutieve conclusies.

Mehmet Duran
Oordelen zonder oogkleppen
Oordelen zonder oogkleppen van Mehmet Duran toont aan dat bevestigingsbias een significant risico vormt voor weloverwogen oordeelsvorming door toezichthouders, en reikt handvatten aan om besluiten scherper te onderbouwen.
Boek bekijken
€ 77,-
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Violette van Almelo
Pleiten tegen tunnelvisie
Violette van Almelo identificeert in Pleiten tegen tunnelvisie confirmation bias als hoofdoorzaak van tunnelvisie en gerechtelijke dwalingen, een urgent onderwerp binnen de rechtspraktijk.
Boek bekijken
€ 25,-
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Er zijn fouten gemaakt (maar niet door mij)
Aart G. Broek
Dit artikel over 'Er zijn fouten gemaakt (maar niet door mij)' van Tavris en Aronson laat zien hoe cognitieve dissonantie, nauw verwant aan confirmation bias, bijdraagt aan bestuurlijke en beleidsmatige fiasco's.
Peter van Koppen
De som van alle bewijs
Peter van Koppen beschrijft in De som van alle bewijs hoe confirmation bias het werk van politie, justitie en rechters beïnvloedt en bijdraagt aan tunnelvisie in strafzaken.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Waarom ons brein verandering tegenhoudt

Bevestigingsbias is niet alleen een probleem bij oordeelsvorming, maar ook een fundamentele belemmering voor persoonlijke en organisatorische verandering. Ons brein is geneigd vast te houden aan het bekende, en interpreteert nieuwe informatie het liefst zo dat die past bij wat we al dachten.

SPOTLIGHT: Mike Hoogveld

Mike Hoogveld is expert op het gebied van verandervermogen en vertaalt wetenschappelijke inzichten naar bruikbare aanpakken voor de praktijk. Zijn boeken bereiken consequent de top van de managementboeken-bestsellerlijsten. Meer over Mike Hoogveld
Mike Hoogveld
Denk niet aan een krokodil
In Denk niet aan een krokodil noemt Hoogveld confirmation bias 'de moeder aller misvattingen', de denkfout die ons verandervermogen het meest belemmert.
Boek bekijken
€ 30,75
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Denk niet aan een krokodil - Waarom jouw brein verandering tegenhoudt en hoe je dit kunt overwinnen
Mike Hoogveld
In deze preview legt Hoogveld uit hoe ons oeroude brein innovatie en aanpassing systematisch in de weg zit, en wat je daar concreet aan kunt doen.
Verandering begint pas als je de informatie durft toe te laten die niet past bij wat je al dacht te weten. Uit: Verander je brein, verander je leven
Nicole Vignola
Verander je brein, verander je leven
Nicole Vignola bespreekt in Verander je brein, verander je leven hoe bevestigingsbias ons belemmert in verandering en biedt neurowetenschappelijk onderbouwde manieren om hieraan te ontsnappen.
Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Onszelf voor de gek houden: denkfouten in alledaagse context

Confirmation bias staat zelden op zichzelf. Het is onderdeel van een rijk palet aan denkfouten dat ons dagelijks functioneren beïnvloedt, van de manier waarop we nieuws interpreteren tot hoe we beslissingen nemen op het werk.

SPOTLIGHT: Suzanne Weusten

Suzanne Weusten is psycholoog en voormalig hoofdredacteur van Psychologie Magazine. Als directeur van de Denkacademie maakt zij complexe psychologische inzichten toegankelijk voor een breed publiek. Meer over Suzanne Weusten
Suzanne Weusten
Hoe we onszelf voor de gek houden
In Hoe we onszelf voor de gek houden behandelt Weusten confirmation bias als een van de meest voorkomende denkfouten, met herkenbare voorbeelden en een humoristische toon.
Boek bekijken
€ 9,95
Dit product is uitverkocht
Hoe we onszelf voor de gek houden
Birgit Smit
Deze recensie beschrijft hoe Weusten van a tot z denkfouten in kaart brengt, waarbij lezers na afloop alledaagse denkfouten bij zichzelf én anderen zullen herkennen.
Wij zijn slim - En andere dwaalwegen van het denken
Suzanne Weusten
Dit artikel bespreekt drie valkuilen van het denken uit Weustens werk, en laat zien dat niet onze emoties maar juist onze denkpatronen ons parten spelen bij besluitvorming.

Bevestigingsbias in het digitale tijdperk

Social media en gepersonaliseerde content hebben confirmation bias een nieuwe dimensie gegeven. Algoritmes voeden ons voortdurend met informatie die aansluit bij wat we al geloven, met polarisatie en desinformatie als mogelijk gevolg.

Cass Sunstein
#Republic – Divided Democracy in the Age of Social Media
Cass Sunstein laat in #Republic zien hoe online platforms confirmation bias versterken door gepersonaliseerde content, met gevolgen voor de democratische samenleving.
Boek bekijken
€ 51,22
Levertijd ongeveer 16 werkdagen | Gratis verzonden
Eric Rassin
Alternatieve feiten
In Alternatieve feiten bespreekt Rassin hoe bevestigingsvooroordeel een belangrijke rol speelt bij het in stand houden van nepnieuws en complottheorieën.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Lisa Loeb Daniel Paarlberg
Dit kan geen toeval zijn
Dit kan geen toeval zijn van Daniel Paarlberg en Lisa Loeb laat zien hoe complotdenkers selectief bewijs accepteren dat hun theorieën ondersteunt, terwijl tegenbewijs wordt genegeerd.
Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Bevestigingsbias in marketing, strategie en onderhandeling

Ook in de zakelijke wereld laat confirmation bias zijn sporen na. Van marktonderzoek tot strategische besluitvorming: overal loert het gevaar dat we vooral zien wat we willen zien.

SPOTLIGHT: Frank Wouters

Frank Wouters verbaasde zich als marketeer bij Unilever over hoe marketing gevangen zat in verkeerde logica. Met zijn kritische kijk op marktonderzoek en opiniepeilingen schopt hij tegen heilige huisjes in zijn vakgebied. Meer over Frank Wouters
Frank Wouters
De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen
In De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen beschrijft Wouters confirmation bias als een fundamenteel probleem bij het interpreteren van onderzoeksresultaten.
Boek bekijken
€ 19,95
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen
Dave van Ooijen
Dit artikel laat zien dat wereldwijd jaarlijks meer dan 40 miljard dollar wordt uitgegeven aan marktonderzoek en opiniepeilingen, terwijl Wouters betoogt dat het grootste deel daarvan weggegooid geld is.
Don’ts voor managers Managers die hun eigen plan al hebben getrokken, zijn geneigd alleen bevestigende signalen op te merken. Organiseer daarom bewust tegenspraak voordat een besluit definitief wordt.
Jeroen Busscher
Don’ts voor managers
Jeroen Busscher waarschuwt in Don'ts voor managers expliciet tegen confirmation bias als valkuil in besluitvorming, en pleit voor het actief organiseren van tegenspraak.
Boek bekijken
€ 11,50
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Luc Kroeze
Het beleggersbrein
In Het beleggersbrein behandelt Luc Kroeze confirmation bias als een van de belangrijkste denkfouten waardoor beleggers selectief informatie zoeken die hun eigen overtuigingen bevestigt.
Boek bekijken
€ 25,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Kritisch denken en de grenzen van rationaliteit

Waarom zijn we eigenlijk zo vatbaar voor bevestigingsbias? Verschillende auteurs zoeken het antwoord in de evolutie van ons brein en de aard van kritisch denken zelf.

Waarom we niet zijn geëvolueerd om kritisch te denken
Ger Post
Dit artikel beschrijft hoe cognitiewetenschappers vermoeden dat kritisch denken evolutionair vooral ontwikkeld is om discussies te winnen, niet om tot de waarheid te komen, wat confirmation bias verklaart.
Wouter van Bergen
De kleine Taleb
In De kleine Taleb beschrijft Wouter van Bergen hoe Nassim Taleb uitlegt dat we geneigd zijn bewijs te zoeken dat onze overtuigingen bevestigt, terwijl we tegenstrijdig bewijs stelselmatig negeren.
Boek bekijken
13,99
9,95
Laatste exemplaar! Voor 21:00 besteld, dinsdag in huis
Rolf Zwaan
Drang naar samenhang
Rolf Zwaan legt in Drang naar samenhang uit hoe bevestigingsvooroordeel ons begrip van de werkelijkheid beïnvloedt en het moeilijk maakt van mening te veranderen.
Boek bekijken
€ 27,50
Op voorraad | Voor 17:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Hoe veranderen we van mening?

Als confirmation bias ons zo stevig in de greep houdt, is de vraag des te prangender: hoe doorbreken we dit patroon? Enkele auteurs richten zich specifiek op deze uitdaging.

SPOTLIGHT: David McRaney

David McRaney is wetenschapsjournalist en tweevoudig winnaar van de William Randolph Hearst Award. Via zijn blog You Are Not So Smart verdiept hij zich in de psychologie van menselijke denkfouten. Meer over David McRaney
David McRaney
Hoe verander je een mening?
In Hoe verander je een mening? bespreekt McRaney hoe confirmation bias een grote barrière vormt voor meningsverandering, en wat daadwerkelijk werkt om mensen van gedachten te laten veranderen.
Boek bekijken
€ 22,50
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Chantal van der Leest: ‘We zijn niet zo rationeel als we zelf denken’
Chantal van der Leest
Chantal van der Leest vertaalde Kahnemans klassieker naar de werkvloer en stelt: 'Op een gegeven moment moet het klaar zijn met het denken. Anders komt er niks meer uit je handen.'

Tot besluit

Confirmation bias is geen randverschijnsel maar een kernmechanisme van het menselijk denken, met impact op rechtspraak, beleid, strategie en persoonlijke ontwikkeling. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat bewustwording de eerste stap is. Wie weet dat hij geneigd is vooral bevestiging te zoeken, kan bewust de tegenspraak opzoeken die nodig is voor beter onderbouwde oordelen en beslissingen. Daarmee is bevestigingsbias niet verdwenen, maar wel een stuk beter te managen.

Boeken over 'confirmation bias' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'confirmation bias'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen