trefwoord

Confirmation bias: waarom we vooral horen wat we willen horen

Confirmation bias, ofwel bevestigingsvooroordeel, is een van de hardnekkigste denkfouten die er bestaan. We zoeken, onthouden en interpreteren informatie het liefst op een manier die onze bestaande overtuigingen bevestigt. Tegenbewijs wuiven we weg of negeren we zelfs onbewust. Dit mechanisme speelt een rol in de rechtszaal, de boardroom, op de beleggersmarkt en in ons dagelijks leven. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die deze bias van alle kanten belichten: van de psychologie erachter tot de praktische gevolgen voor organisaties en samenleving.

SPOTLIGHT: Eric Rassin

Als hoogleraar en pro Justitia-rapporteur onderzoekt Eric Rassin al jaren hoe mensen vasthouden aan overtuigingen, ook als het bewijs daar niet op wijst. Zijn werk vormt een belangrijke basis voor het Nederlandstalige debat over tunnelvisie en bevestigingsbias. Meer over Eric Rassin
Eric Rassin
Waarom ik altijd gelijk heb
In Waarom ik altijd gelijk heb ontleedt Rassin minutieus hoe tunnelvisie en bevestigingsbias ons denken sturen, met schrijnende voorbeelden uit de rechtspraak.
Boek bekijken
€ 18,99
Dit product is uitverkocht
Eric Rassin
Daarom dus...
In Daarom dus... illustreert Rassin met het raadsel van de gekke duiven hoe hardnekkig eenmaal gevormde overtuigingen zijn, ook tegen beter weten in.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis

De bias die verandering tegenhoudt

Confirmation bias wordt ook wel 'de moeder aller misvattingen' genoemd: zodra we iets geloven, wordt het bijzonder lastig om daar nog vanaf te stappen. Dat maakt deze bias tot een centrale hindernis bij persoonlijke verandering, innovatie en het bijstellen van meningen.

SPOTLIGHT: Mike Hoogveld

Mike Hoogveld vertaalt wetenschappelijke inzichten over ons brein naar concrete aanpakken voor verandering en innovatie. Zijn boeken staan bekend om de heldere koppeling tussen theorie en praktijk. Meer over Mike Hoogveld
Mike Hoogveld
Denk niet aan een krokodil
In Denk niet aan een krokodil beschrijft Hoogveld confirmation bias als dé denkfout die ons verandervermogen in de weg zit, en reikt hij concrete aanpakken aan om dit te doorbreken.
Boek bekijken
€ 30,75
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Denk niet aan een krokodil - Waarom jouw brein verandering tegenhoudt en hoe je dit kunt overwinnen
Mike Hoogveld
In dit artikel legt Hoogveld zelf uit hoe ons oeroude brein innovatie tegenwerkt en wat je er praktisch aan kunt doen.
David McRaney
Hoe verander je een mening?
David McRaney laat in Hoe verander je een mening? zien dat confirmation bias een van de grootste obstakels vormt bij het veranderen van opvattingen, en onderzoekt hij welke methoden wél werken.
Boek bekijken
€ 22,50
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Zelfbedrog en denkfouten in kaart gebracht

Verschillende Nederlandse auteurs hebben zich toegelegd op het ontrafelen van onze alledaagse denkfouten, met confirmation bias steevast als een van de hoofdrolspelers.

SPOTLIGHT: Suzanne Weusten

Psycholoog Suzanne Weusten, voormalig hoofdredacteur van Psychologie Magazine, maakte van denkfouten haar levenswerk. Met de Denkacademie leert ze mensen kritischer naar hun eigen oordelen te kijken. Meer over Suzanne Weusten
Suzanne Weusten
Hoe we onszelf voor de gek houden
In Hoe we onszelf voor de gek houden behandelt Weusten per letter van het alfabet een denkfout, met confirmation bias als een van de hardnekkigste exemplaren.
Boek bekijken
€ 9,95
Dit product is uitverkocht
Hoe we onszelf voor de gek houden
Birgit Smit
Deze recensie bespreekt hoe Weusten met herkenbare voorbeelden en humor denkfouten blootlegt die we allemaal herkennen, bij onszelf en bij anderen.
Wij zijn slim - En andere dwaalwegen van het denken
Suzanne Weusten
Dit artikel belicht drie valkuilen van het denken uit Weustens werk, en laat zien dat niet emoties maar denkfouten als confirmation bias ons vaak parten spelen.

Tunnelvisie in recht en toezicht

Nergens zijn de gevolgen van confirmation bias zo zichtbaar als in de rechtspraak en bij toezichthouders. Eenmaal gevormde hypotheses blijken moeilijk los te laten, met soms dramatische gevolgen zoals gerechtelijke dwalingen.

Violette van Almelo
Pleiten tegen tunnelvisie
Violette van Almelo wijst in Pleiten tegen tunnelvisie confirmation bias expliciet aan als hoofdoorzaak van tunnelvisie bij justitie, met gerechtelijke dwalingen als gevolg.
Boek bekijken
€ 25,-
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Peter van Koppen
De som van alle bewijs
Peter van Koppen toont in De som van alle bewijs aan hoe bevestigingsbias het werk van politie en rechters beïnvloedt en bijdraagt aan tunnelvisie bij strafzaken.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Mehmet Duran
Oordelen zonder oogkleppen
Mehmet Duran onderzoekt in Oordelen zonder oogkleppen hoe bevestigingsbias ook bij toezichthouders een significant risico vormt voor weloverwogen besluitvorming.
Boek bekijken
€ 77,-
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Nepnieuws, complotten en marktonderzoek

Ook buiten de rechtszaal zorgt confirmation bias voor vertekende beelden van de werkelijkheid: van opiniepeilingen tot complottheorieën en nepnieuws.

Eric Rassin
Alternatieve feiten
In Alternatieve feiten laat Rassin zien hoe bevestigingsvooroordeel een belangrijke rol speelt bij het in stand houden van nepnieuws.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis

Spotlight: Daniel Paarlberg

Socioloog Daniel Paarlberg verdiepte zich samen met Lisa Loeb in het fenomeen complotdenken, onder meer via hun podcast De Complottenpiramide.
Lisa Loeb Daniel Paarlberg
Dit kan geen toeval zijn
In Dit kan geen toeval zijn laten Paarlberg en Loeb zien hoe complotdenkers selectief bewijs accepteren dat hun theorie steunt, en tegenbewijs stelselmatig negeren.
Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen
Dave van Ooijen
Frank Wouters becijfert dat wereldwijd miljarden worden uitgegeven aan opiniepeilingen en marktonderzoek, terwijl bevestigingsbias de uitkomsten regelmatig ondermijnt.
Frank Wouters
De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen
In De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen beschrijft Frank Wouters hoe bevestigingsbias een fundamenteel probleem vormt bij het interpreteren van onderzoeksresultaten.
Boek bekijken
€ 19,95
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis

Bias in organisaties en besluitvorming

Ook managers en beleggers zijn niet immuun voor confirmation bias. De neiging om vooral bevestiging te zoeken voor de gekozen strategie of investering kan tot kostbare beslissingen leiden.

Jeroen Busscher
Don’ts voor managers
Jeroen Busscher waarschuwt in Don'ts voor managers expliciet tegen confirmation bias als valkuil die leidt tot tunnelvisie in besluitvorming.
Boek bekijken
€ 11,50
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis
Chris Bradley Martin Hirt Sven Smit
Strategy Beyond the Hockey Stick
In Strategy Beyond the Hockey Stick laten de auteurs zien hoe bevestigingsbias strategische besluitvorming vervormt doordat managers vooral bewijs zoeken dat hun eigen plan ondersteunt.
Boek bekijken
€ 33,60
Levertijd ongeveer 8 werkdagen | Gratis verzonden
Het beleggersbrein Stel je eigen overtuigingen structureel ter discussie voordat je een beleggingsbeslissing neemt: zoek actief naar informatie die je analyse tegenspreekt in plaats van alleen bevestiging.
Luc Kroeze
Het beleggersbrein
Luc Kroeze opent Het beleggersbrein met een hoofdstuk over confirmation bias, een van de belangrijkste denkfouten die beleggers parten spelen.
Boek bekijken
€ 25,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
We zijn geneigd bewijs te zoeken dat onze overtuigingen bevestigt, en negeren moeiteloos al het bewijs van het tegendeel. Uit: De kleine Taleb
Wouter van Bergen
De kleine Taleb
In De kleine Taleb bespreekt Wouter van Bergen hoe Nassim Taleb confirmation bias ziet als een kernprobleem van menselijk redeneren, met grote gevolgen voor risico-inschatting.
Boek bekijken
13,99
9,95
Nu besteld, dinsdag in huis

Bredere perspectieven: wetenschap, technologie en filosofie

Confirmation bias beperkt zich niet tot individuele denkfouten. Ook wetenschappers, techbedrijven en zelfs hele samenlevingen kunnen eraan ten prooi vallen.

Leo Pot
Lulkoek
Leo Pot beschrijft in Lulkoek hoe zowel wetenschappers als pseudowetenschappers elkaar beschuldigen van confirmation bias, wat de discussie over waarheid verhardt.
Boek bekijken
€ 12,50
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis
Cass Sunstein
#Republic – Divided Democracy in the Age of Social Media
Cass Sunstein analyseert in #Republic hoe online platforms confirmation bias versterken door gepersonaliseerde content, met gevolgen voor de democratie.
Boek bekijken
€ 50,63
Levertijd ongeveer 16 werkdagen | Gratis verzonden
Een truc van de geest - ‘Diepgravend en onderzoekend’
Liesbeth Tettero
Dit artikel bespreekt hoe Daniel Yon onze hersenen beschrijft als nieuwsgierige wetenschappers die voortdurend hypotheses toetsen, en hoe dat proces kan omslaan in bevestigingsbias.
Rolf Zwaan
Drang naar samenhang
Rolf Zwaan legt in Drang naar samenhang uit hoe bevestigingsvooroordeel ons begrip van de werkelijkheid vervormt en meningsverandering bemoeilijkt.
Boek bekijken
€ 27,50
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Adriaan ter Braack
Eigen onderzoek eerst
Adriaan ter Braack laat in Eigen onderzoek eerst zien hoe bevestigingsvertekening bijdraagt aan het geloven in pseudowetenschap en desinformatie.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Conclusie: bewustwording als eerste stap

Confirmation bias is geen incidentele denkfout, maar een fundamenteel kenmerk van hoe onze hersenen werken. Of het nu gaat om rechters, beleggers, managers of burgers: niemand is immuun. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat er geen simpele oplossing bestaat, maar dat bewustwording van dit mechanisme een onmisbare eerste stap is. Wie actief op zoek gaat naar tegenbewijs in plaats van bevestiging, legt de basis voor scherpere oordelen en betere beslissingen.

Boeken over 'confirmation bias' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'confirmation bias'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen