trefwoord
Elite: boeken over macht, status en de kloof met de rest van de samenleving
Wie behoort er tot de elite, en waarom eigenlijk? Dat is de vraag die door alle boeken op deze pagina heen speelt. Van de old boys networks van het Nederlandse bedrijfsleven tot de meritocratische zelfgenoegzaamheid van hoogopgeleiden: elites nemen vele vormen aan, maar hebben één ding gemeen. Ze beschikken over disproportioneel veel macht, invloed of status, en zijn vaak buitengewoon bedreven in het verhullen van dat feit. Deze pagina brengt de belangrijkste boeken, auteurs en artikelen samen die dit fenomeen ontleden.
SPOTLIGHT: Joris Luyendijk
Boek bekijken
De nieuwe elite: kennis in plaats van adel
Waar de oude adel haar positie ontleende aan geboorterecht, claimt de moderne elite haar status op basis van verdienste en diploma's. Diverse auteurs laten zien dat deze meritocratische elite minstens zo hardnekkig is als haar voorgangers, en misschien wel minder zelfkritisch.
Boek bekijken
Boek bekijken
SPOTLIGHT: Michael Sandel
Boek bekijken
"De meritocratische belofte verergert het probleem in plaats van het op te lossen: hoe meer we geloven dat succes eigen verdienste is, hoe minder we ons verbonden voelen met hen die het minder goed getroffen hebben." Uit: De tirannie van verdienste
Auteurs die schrijven over 'elite'
De kloof tussen elite en volk
Meerdere auteurs signaleren een groeiende afstand tussen de elite en de rest van de bevolking. Deze kloof voedt wantrouwen, polarisatie en uiteindelijk het populisme dat de afgelopen decennia in heel Europa is opgekomen.
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Elite en economische macht
Naast politieke en culturele elites bestaat er een economische bovenlaag die minstens zo veel invloed uitoefent, maar vaak minder zichtbaar opereert. Verschillende boeken duiken in de financiële netwerken achter de macht.
Boek bekijken
Boek bekijken
Elite door de geschiedenis heen
De kritiek op elites is niet nieuw. Al eeuwenlang wordt gedebatteerd over de vraag of een kleine bovenlaag wijzer bestuurt dan de massa, of dat juist die claim de kern van het probleem vormt.
Boek bekijken
Boek bekijken
Waarom sommige landen rijk zijn en andere arm Daron Acemoglu en James Robinson laten zien dat elites economische ontwikkeling kunnen belemmeren wanneer die hun eigen machtspositie bedreigt, een patroon dat zich door de geschiedenis heen herhaalt in extractieve instituties.
Verzet tegen de elite
Waar sommige auteurs de elite analyseren, roepen anderen op tot verzet. De kritiek varieert van links-progressief tot conservatief, maar het wantrouwen jegens bevoorrechte kringen verbindt uiteenlopende politieke stromingen.
Boek bekijken
Boek bekijken
Conclusie
Of het nu gaat om de old boys networks uit Onder ons, de meritocratische zelfgenoegzaamheid die Sandel beschrijft, of de historische machtsstructuren die Acemoglu en Robinson blootleggen: elk boek op deze pagina bevestigt hetzelfde patroon. Elites organiseren zichzelf, beschermen hun positie en zijn zelden geneigd die vrijwillig af te staan. Wie de samenleving werkelijk wil begrijpen, kan niet om deze bovenlaag heen, en evenmin om de kritische blik die deze auteurs erop werpen.