trefwoord

Elite: boeken over macht, status en de kloof met de rest van de samenleving

Wie behoort er tot de elite, en waarom eigenlijk? Dat is de vraag die door alle boeken op deze pagina heen speelt. Van de old boys networks van het Nederlandse bedrijfsleven tot de meritocratische zelfgenoegzaamheid van hoogopgeleiden: elites nemen vele vormen aan, maar hebben één ding gemeen. Ze beschikken over disproportioneel veel macht, invloed of status, en zijn vaak buitengewoon bedreven in het verhullen van dat feit. Deze pagina brengt de belangrijkste boeken, auteurs en artikelen samen die dit fenomeen ontleden.

SPOTLIGHT: Joris Luyendijk

Joris Luyendijk geldt als een van de scherpste ontleders van de Nederlandse elite. Met zijn antropologische blik, opgedaan tijdens jarenlang onderzoek naar de financiële wereld in Londen, richtte hij zijn pijlen op eigen bodem: hoe reproduceert de Nederlandse bovenlaag zichzelf? Meer over Joris Luyendijk
Joris Luyendijk
De zeven vinkjes
In De zeven vinkjes laat Luyendijk zien hoe onzichtbare mechanismen als opleiding, achternaam en netwerk bepalen wie tot de elite doordringt. Een bestseller die de discussie over kansenongelijkheid in Nederland aanjoeg.
Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

De nieuwe elite: kennis in plaats van adel

Waar de oude adel haar positie ontleende aan geboorterecht, claimt de moderne elite haar status op basis van verdienste en diploma's. Diverse auteurs laten zien dat deze meritocratische elite minstens zo hardnekkig is als haar voorgangers, en misschien wel minder zelfkritisch.

Martin Sommer
De nieuwe standenstaat
Martin Sommer beschrijft in De nieuwe standenstaat hoe hoogopgeleiden de belangrijkste maatschappelijke posities hebben veroverd en daarmee een nieuwe standenmaatschappij creëren, verhuld als meritocratie.
Boek bekijken
€ 25,99
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Mark Bovens Anchrit Wille
Diplomademocratie
In Diplomademocratie onderzoeken Anchrit Wille en Mark Bovens hoe academisch geschoolde professionals de politiek zijn gaan domineren, als moderne filosoof-koningen naar het idee van Plato.
Boek bekijken
€ 25,-
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
De tirannie van verdienste - 'De boodschap is helder'
Sjors van Leeuwen
Dit artikel bespreekt hoe Michael Sandel de meritocratie ontmaskert als een systeem dat hoger opgeleiden onevenredig beloont, met wantrouwen in de bestuurlijke elite als gevolg.

SPOTLIGHT: Michael Sandel

De Amerikaanse filosoof Michael Sandel, hoogleraar aan Harvard en bekend van zijn colleges over rechtvaardigheid, schreef een van de invloedrijkste kritieken op de meritocratische elite van onze tijd. Meer over Michael Sandel
Michael Sandel
De tirannie van verdienste
In De tirannie van verdienste laat Sandel zien hoe elites hun bevoorrechte positie rechtvaardigen met een beroep op eigen verdienste, en daardoor neerkijken op wie dat succes niet heeft behaald.
Boek bekijken
€ 27,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
"De meritocratische belofte verergert het probleem in plaats van het op te lossen: hoe meer we geloven dat succes eigen verdienste is, hoe minder we ons verbonden voelen met hen die het minder goed getroffen hebben." Uit: De tirannie van verdienste

Auteurs die schrijven over 'elite'

De kloof tussen elite en volk

Meerdere auteurs signaleren een groeiende afstand tussen de elite en de rest van de bevolking. Deze kloof voedt wantrouwen, polarisatie en uiteindelijk het populisme dat de afgelopen decennia in heel Europa is opgekomen.

Frits Bosch
In Holland staat een huis, ja, ja...
Frits Bosch neemt in In Holland staat een huis, ja, ja... de elite op de korrel: dik tevreden op de tweede etage, terwijl anderen beneden lijden onder de gevolgen van hun beleid.
Boek bekijken
€ 12,50
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis
David Djaïz
Slow democracy
David Djaïz analyseert in Slow democracy hoe globalisering een kosmopolitische elite heeft voortgebracht die steeds verder verwijderd raakt van de rest van de bevolking.
Boek bekijken
€ 24,99
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Het spel van de populist - ‘Biedt inzicht in de politieke dynamiek’
Liesbeth Tettero
Bas Erlings bestudeerde als oud-campagnestrateeg de technieken van populisten en beschrijft in dit artikel hoe de kloof tussen elite en burger electoraal wordt uitgebuit.
Cas Mudde Cristóbal Rovira Kaltwasser
Populisme
Populisme van Cas Mudde en Cristóbal Rovira Kaltwasser ontleedt het begrip 'corrupte elite' als kernconstruct van het populisme, met varianten van politieke tot culturele elites.
Boek bekijken
€ 15,-
Levertijd ongeveer 3 werkdagen

Elite en economische macht

Naast politieke en culturele elites bestaat er een economische bovenlaag die minstens zo veel invloed uitoefent, maar vaak minder zichtbaar opereert. Verschillende boeken duiken in de financiële netwerken achter de macht.

Dylan van Rijsbergen
De net-niet elite
Dylan van Rijsbergen contrasteert in De net-niet elite de hoogopgeleide middengroep met de werkelijke vermogenselite, die zich vaak schuilhoudt achter de zichtbare succesverhalen.
Boek bekijken
€ 25,99
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Marlène Benquet Théo Bourgeron Johan Heilbron
Geldschieters
Geldschieters van Johan Heilbron, Marlène Benquet en Théo Bourgeron onderzoekt hoe de ultrarijke financiële elite politieke macht verwerft en aanwendt voor eigen gewin.
Boek bekijken
€ 20,99
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
De dineetjes van Victor Halberstadt
Hans van der Klis
Dit artikel over De superklasse van David Rothkopf gaat op zoek naar de Nederlanders die deel uitmaken van het onzichtbare wereldwijde machtsnetwerk van de superklasse.
Naar een democratische economische elite
Dick Pels
Dick Pels beschrijft in dit artikel hoe een grenzeloze economische elite, een club zonder land, een nieuw soort macht uitoefent over nationale staten, buiten iedere democratische controle om.

Elite door de geschiedenis heen

De kritiek op elites is niet nieuw. Al eeuwenlang wordt gedebatteerd over de vraag of een kleine bovenlaag wijzer bestuurt dan de massa, of dat juist die claim de kern van het probleem vormt.

Rene ten Bos
Het volk in de grot
René ten Bos onderzoekt in Het volk in de grot de historische minachting van elites voor het gewone volk, teruggaand tot Plato's grotmetafoor over waarheid en kennis.
Boek bekijken
€ 29,90
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Nancy Jouwe
Slavernij en de stad Utrecht
Slavernij en de stad Utrecht van Nancy Jouwe toont hoe de bestuurlijke en financiële elite van Utrecht nauw betrokken was bij en profiteerde van slavernij en koloniale exploitatie.
Boek bekijken
€ 25,99
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Waarom sommige landen rijk zijn en andere arm Daron Acemoglu en James Robinson laten zien dat elites economische ontwikkeling kunnen belemmeren wanneer die hun eigen machtspositie bedreigt, een patroon dat zich door de geschiedenis heen herhaalt in extractieve instituties.

Verzet tegen de elite

Waar sommige auteurs de elite analyseren, roepen anderen op tot verzet. De kritiek varieert van links-progressief tot conservatief, maar het wantrouwen jegens bevoorrechte kringen verbindt uiteenlopende politieke stromingen.

Tuur Elzinga
Democraten aller landen, verenigt u
Tuur Elzinga, voorzitter van FNV, bekritiseert in Democraten aller landen, verenigt u zowel politieke als economische elites die democratische processen ondermijnen ten faveure van eigen belang.
Boek bekijken
19,99
15,95
Nu besteld, woensdag in huis
Sander Schimmelpenninck
De domheid regeert
Sander Schimmelpenninck laat in De domheid regeert zien hoe kennis en intellectualisme door domrechts worden weggezet als 'elitair', een omkering die het publieke debat vergiftigt.
Boek bekijken
€ 22,-
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Populisme moet blijven
Dick Pels
Dick Pels betoogt dat populisme geen tijdelijk incident is maar een blijvende uitdaging voor de gevestigde elites, die zich zowel links als rechts van het politieke spectrum manifesteert.

Conclusie

Of het nu gaat om de old boys networks uit Onder ons, de meritocratische zelfgenoegzaamheid die Sandel beschrijft, of de historische machtsstructuren die Acemoglu en Robinson blootleggen: elk boek op deze pagina bevestigt hetzelfde patroon. Elites organiseren zichzelf, beschermen hun positie en zijn zelden geneigd die vrijwillig af te staan. Wie de samenleving werkelijk wil begrijpen, kan niet om deze bovenlaag heen, en evenmin om de kritische blik die deze auteurs erop werpen.

Boeken over 'elite' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'elite'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen