trefwoord
Ervaringskennis: de waarde van doorleefde expertise
Ervaringskennis is kennis die ontstaat door het zelf doormaken van een situatie, aandoening of levensfase. In de zorg, het sociaal werk en daarbuiten wordt deze vorm van kennis steeds nadrukkelijker erkend als volwaardige aanvulling op professionele en wetenschappelijke kennis. Waar theoretische kennis uitgaat van algemene wetmatigheden, biedt ervaringskennis juist inzicht in wat het betekent om iets daadwerkelijk mee te maken. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die laten zien hoe ervaringskennis wordt ontwikkeld, ingezet en gewaardeerd binnen uiteenlopende vakgebieden.
Ervaringsdeskundigheid in de zorg
In de geestelijke gezondheidszorg heeft ervaringskennis de afgelopen jaren een vaste plek veroverd. Ervaringsdeskundigen zetten hun persoonlijke herstelverhaal professioneel in om anderen te ondersteunen. Dit vraagt om scholing, reflectie en een zorgvuldige balans tussen persoonlijke betrokkenheid en professionele afstand.
Alie Weerman
Ervaringskennis moet gelijkwaardig zijn aan academische kennis, niet als aardig extraatje maar als fundament voor cocreatie in de ggz.
Uit: We zijn God niet
Van Os laat zien hoe de inzet van ervaringsdeskundigen zijn eigen wetenschappelijke werk fundamenteel heeft veranderd: luisteren naar ervaring scherpt theorie aan.
Uit: Wat psychisch lijden isAuteurs die schrijven over 'ervaringskennis'
Persoonlijke verhalen als kennisbron
Naast de meer theoretische benadering van ervaringskennis bestaat er een rijke traditie van boeken waarin auteurs hun eigen ervaring met een aandoening of levenssituatie delen. Deze verhalen zijn niet alleen troostend voor lotgenoten, maar bevatten ook praktische inzichten die professionals kunnen gebruiken in hun begeleiding.
Peter Oostelbos
Ervaringskennis als bron naast wetenschap en praktijk
Ervaringskennis beperkt zich niet tot de gezondheidszorg. Ook in sociaal werk, onderwijs, organisatieadvies en onderzoek wordt steeds vaker erkend dat kennis uit de praktijk een waardevolle aanvulling vormt op theoretische modellen. Juist bij complexe, weerbarstige vraagstukken blijkt praktijkkennis vaak doorslaggevend.
-
Wijsheid - ‘Urgent, doordacht en bij vlagen vlijmscherp’Verder lezen in het magazinePeter de Roode bespreekt hoe Paul Verhaeghe pleit voor contextuele wijsheid als tegengeluid tegen een samenleving die te veel op data en controle vertrouwt, een pleidooi dat raakt aan de waarde van ervaringskennis.
-
Longread: Fokker is dood. Lang leve Fokker!Verder lezen in het magazineJoost van de Griendt laat aan de hand van het faillissement van Fokker zien welke impact het verlies van collectieve ervaring en vakkennis kan hebben op een hele sector.
Ervaringskennis in onderzoek en onderwijs
Ook in onderzoeksmethodologie en onderwijs wint ervaringskennis terrein. Participatief actieonderzoek erkent de kennis van betrokkenen als een volwaardige kennisbron naast wetenschappelijke data, en in het onderwijs klinkt een roep om meer waardering voor de praktijkkennis van leraren.
Conclusie
Of het nu gaat om herstel van psychische kwetsbaarheid, het omgaan met complexe maatschappelijke vraagstukken of het vormgeven van goed onderwijs: ervaringskennis blijkt telkens weer een onmisbare bron van inzicht. De boeken op deze pagina laten zien dat deze kennisvorm niet concurreert met wetenschappelijke of professionele kennis, maar deze juist verrijkt. Wie werkt met mensen, doet er goed aan niet alleen te vertrouwen op theorie en protocollen, maar ook ruimte te maken voor wat mensen zelf hebben doorleefd.
