trefwoord

Federalisme: de verdeling van macht tussen overheden

Federalisme is een van de meest fundamentele concepten in de staatsinrichting. Het draait om de vraag hoe macht wordt verdeeld tussen een centrale overheid en deelstaten of regio's. Van de Verenigde Staten tot België, en van Duitsland tot de Europese Unie: overal worstelen bestuurders en juristen met dezelfde kernvraag. Wie beslist waarover, en hoe voorkom je dat centrale en decentrale machten elkaar in de weg zitten? Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die federalisme van verschillende kanten belichten, van theoretisch fundament tot praktische toepassing in uiteenlopende landen en contexten.

Federalisme als Europees ideaal

Al sinds het begin van de Europese integratie wordt federalisme gezien als mogelijk eindstation voor het continent. Verschillende auteurs hebben dit ideaal in de loop der jaren uitgewerkt, soms als blauwdruk, soms als kritische analyse.

In de spotlight
Leo Klinkers
The making of the Constitution for ‘The Federated States of Europe’
In The making of the Constitution for 'The Federated States of Europe' werkt Klinkers een volledig federaal grondwettelijk systeem uit ter vervanging van het huidige EU-verdragenstelsel, inclusief theoretische onderbouwing en praktische uitwerking. Boek bekijken
€ 52,50
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
LK
Over de auteur

Leo Klinkers

Leo Klinkers is directeur van Klinkers Public Policy Consultants en heeft zich jarenlang verdiept in de vraag hoe een federaal Europa er concreet uit zou moeten zien, inclusief een uitgewerkt grondwettelijk kader. Meer over Leo Klinkers
Wim de Wagt
De Groote Vrede
€ 29,90
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden

Auteurs die schrijven over 'federalisme'

Van ideaal naar werkelijkheid: de EU als quasi-federatie

Verschillende auteurs beschrijven hoe de Europese Unie, ondanks de afwezigheid van een formele federale status, in de praktijk steeds meer kenmerken van een federatie vertoont.

Marc De Vos
Grootmacht Europa
Marc De Vos betoogt in Grootmacht Europa dat de EU de facto al een federale structuur heeft aangenomen, en dat formele federalisering noodzakelijk is om als geopolitieke grootmacht te kunnen functioneren. Boek bekijken
€ 17,50
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Past door de brievenbus
John Pinder Simon Usherwood
Europese Unie
Europese Unie van John Pinder en Simon Usherwood analyseert de voortdurende spanning tussen federalisme en intergouvernementalisme binnen het Europese project, met een herkenbare federalistische voorkeur van de auteurs. Boek bekijken
15,–
€ 9,95
Nu besteld, dinsdag in huis
Robert Schütze
European Union Law
Robert Schütze beschrijft in European Union Law de EU expliciet als federatie van staten en analyseert hoe bevoegdheden tussen Unie en lidstaten zijn georganiseerd. Boek bekijken
€ 60,83
Levertijd ongeveer 9 werkdagen
Gratis verzonden

Het Amerikaanse federalisme: het klassieke model

Geen land wordt zo vaak als referentiepunt voor federalisme gebruikt als de Verenigde Staten. De spanning tussen federale overheid en deelstaten is er sinds de oprichting een terugkerend thema, van rechtspraak tot verkiezingen.

AH
Auteur in de spotlight

Aalt Willem Heringa

Eric Janse de Jonge is een gezaghebbend kenner van het Amerikaanse staatsrecht en heeft meerdere standaardwerken geschreven over de federale structuur van de Verenigde Staten. Meer over Aalt Willem Heringa
Eric Janse de Jonge
Amerikaans staatsrecht
Amerikaans staatsrecht bespreekt uitgebreid het Amerikaanse federale systeem en de bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de staten. Boek bekijken
€ 52,95
Nu besteld, woensdag in huis
Gratis verzonden
E.J. Janse de Jonge
Macht en tegenmacht in Amerika
In Macht en tegenmacht in Amerika laat dezelfde auteur zien hoe federalisme in de praktijk uitpakt: welke bevoegdheden liggen waar, en hoe verhouden federale en statelijke instituties zich tot elkaar? Boek bekijken
€ 31,95
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Raymond Mens
Lang Leve Amerika
Lang Leve Amerika van Raymond Mens behandelt via casussen als New Hampshire, Kentucky en Massachusetts de blijvende spanning tussen federale macht en de autonomie van deelstaten. Boek bekijken
€ 21,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

Joost Kramer
2024 - Hoe de Amerikaanse presidentsverkiezingen écht werken
2024 - Hoe de Amerikaanse presidentsverkiezingen écht werken van Joost Kramer laat zien hoe federalisme de basis vormt voor de complexiteit van het Amerikaanse verkiezingssysteem. Boek bekijken
€ 28,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Guerino D'Ignazio
The Constitutional System of the United States
The Constitutional System of the United States wijdt twee hoofdstukken aan de ontwikkeling van het Amerikaanse federalisme, van staatssoevereiniteit tot de moderne federale staat. Boek bekijken
€ 144,50
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden

Federalisme is een van de drie hoofdbeginselen die de complexe structuur van het Amerikaanse rechtssysteem verklaren, met zowel federale als statelijke strafbepalingen naast elkaar.

Uit: Beginselen van Amerikaans strafprocesrecht

België: federalisme als antwoord op verdeeldheid

België geldt als een bijzonder geval binnen het federalisme: een staat die vanuit een unitaire geschiedenis geleidelijk is omgevormd tot een complexe federatie van gemeenschappen en gewesten.

In de spotlight
Patricia Popelier
Een grondwet voor ons allemaal
In Een grondwet voor ons allemaal is federalisme een van de drie hoofdthema's, waarbij Popelier helder uitlegt hoe gemeenschappen en gewesten zich tot elkaar en tot de federale overheid verhouden. Boek bekijken
€ 27,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
PP
Over de auteur

Patricia Popelier

Patricia Popelier is hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Antwerpen en een vooraanstaand expert op het gebied van de Belgische staatsstructuur. Meer over Patricia Popelier
Daan Bijnens Jan Theunis
Krachtlijnen van het Belgisch staatsrecht
€ 44,95
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
De les uit dit boek

Uit Valkuilen in Recht en Economie blijkt dat economisch federalisme in België regelmatig leidt tot institutionele impasses: een les in hoe bevoegdheidsverdeling ook kan vastlopen.

Uit: Valkuilen in Recht en Economie

Federalisme vergeleken: internationale perspectieven

Door federale systemen van verschillende landen naast elkaar te leggen, worden zowel overeenkomsten als unieke kenmerken zichtbaar. Van Duitsland tot India, overal kent federalisme eigen varianten en uitdagingen.

In de spotlight
Aalt Willem Heringa Sascha Hardt Franco Peirone
Constitutions Compared
Constitutions Compared wijdt een volledig hoofdstuk aan federalisme, unitarisme en decentralisatie, met gedetailleerde analyses van de Verenigde Staten, Duitsland en de EU. Boek bekijken
€ 45,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
SH
Over de auteur

Sascha Hardt

Sascha Hardt is assistant professor comparative constitutional law aan Maastricht University en lid van het Maastricht Centre for European Law, met een focus op vergelijkend constitutioneel recht. Meer over Sascha Hardt
Ook van Sascha Hardt
Sascha Hardt
Comparative Constitutional Law Documents
€ 39,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Domenico Amirante
South Asian Constitutional Systems
€ 134,95
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden
Leonard Besselink Paul Bovend'Eert Hansko Broeksteeg Roel de Lange
Het Staatsrecht van 7 Europese landen
€ 79,50
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden

Federalisme als juridisch vraagstuk

Federalisme roept niet alleen politieke, maar ook juridische vragen op: wie beslecht geschillen tussen bestuurslagen, en hoe verhoudt rechtspraak zich tot de verdeling van bevoegdheden?

T. Koopmans
Courts and Political Institutions
Courts and Political Institutions van T. Koopmans bespreekt federalisme als onderdeel van de bredere relatie tussen rechtbanken en overheden in verschillende rechtsstelsels. Boek bekijken
€ 69,46
Levertijd ongeveer 9 werkdagen
Gratis verzonden
Matteo Nicolini Silvia Bagni
Comparative Constitutional Justice
Comparative Constitutional Justice gaat dieper in op judicial review in federale systemen en op de mechanismen waarmee constitutionele hoven federale geschillen beslechten. Boek bekijken
€ 129,95
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden
Alejandro Camacho Robert Glicksman
Reorganizing Government
Reorganizing Government behandelt hoe federale en statelijke verhoudingen in de praktijk van regulering, met name in milieubeleid, voortdurend herijkt moeten worden. Boek bekijken
€ 62,32
Levertijd ongeveer 8 werkdagen
Gratis verzonden

Federalisme buiten Europa en Amerika

Ook buiten de bekende voorbeelden van de VS en de EU speelt federalisme een rol, bijvoorbeeld in de geschiedenis van voormalige koloniën die zochten naar een passende staatsvorm na onafhankelijkheid.

Henk Schulte Nordholt Harry Poeze
Merdeka
Merdeka van Harry Poeze en Henk Schulte Nordholt beschrijft de Nederlandse pogingen om een federale staat op te zetten als alternatief voor de unitaire Indonesische Republiek. Boek bekijken
€ 20,99
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Marc Hooghe Kris Deschouwer
Politiek - Een inleiding in de politieke wetenschappen
Politiek - Een inleiding in de politieke wetenschappen van Kris Deschouwer en Marc Hooghe wijdt een hoofdstuk aan federalisme en decentralisatie als algemene manieren om macht territoriaal te verdelen. Boek bekijken
€ 48,50
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden

Conclusie

Federalisme is geen eenduidig concept, maar een familie van staatsvormen die zich telkens opnieuw aanpast aan de context waarin ze wordt toegepast. Of het nu gaat om de eeuwenoude balans tussen Washington en de Amerikaanse staten, de voortdurende onderhandeling tussen Vlaanderen, Wallonië en de Belgische federale overheid, of de nog altijd onvoltooide federale ambities van de Europese Unie: steeds opnieuw blijkt dat de verdeling van macht een kwestie van voortdurend zoeken naar evenwicht is. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat federalisme, ondanks zijn complexiteit, een onmisbaar instrument blijft om grote, diverse samenlevingen bestuurbaar te houden.

Boeken over 'federalisme' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'federalisme'

De bestsellers

  1. 1 Constitutions Compared
  2. 2 Comparative Constitutional Law Documents
  3. 3 Lang Leve Amerika
    Lang Leve Amerika
    € 21,99
  4. 4 Grootmacht Europa
    Grootmacht Europa
    € 17,50
  5. 5 Europese Unie
    Europese Unie
    € 15,–

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Producten

    Auteurs

      Trefwoorden

        Artikelen