trefwoord
De jaren zeventig: een decennium dat alles op zijn kop zette
Weinig tijdvakken in de recente geschiedenis hebben zo diep ingegrepen in de politiek, cultuur en samenleving als de jaren zeventig. In Nederland stond het teken van polarisatie en hoog idealisme, terwijl de economische crisis van 1973 een einde maakte aan de naoorlogse welvaartsgroei. Overal in de westerse wereld vielen oude zekerheden weg: kerken verloren hun greep, gezagsverhoudingen werden betwist en nieuwe politieke bewegingen kwamen op. Tegelijkertijd vulden disco, punk en popmuziek de leegte die achterbleef. Dit overzicht brengt de jaren zeventig tot leven via romans, politieke geschiedenis, muziekbiografieën en stadsgeschiedenis.
Politiek in een tijdperk van polarisatie
De Nederlandse politiek van de jaren zeventig wordt wel aangeduid als de 'lange jaren zeventig', een periode die begon rond 1971 en doorliep tot in het begin van de jaren tachtig. Het was een tijd van scherpe tegenstellingen: tussen progressief en behoudend, tussen idealisme en pragmatisme. Historici van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis hebben deze periode grondig onderzocht.
Carla van Baalen
Auteurs die schrijven over 'jaren zeventig'
Hans Wiegel: het conservatieve antwoord
Tegenover het progressieve blok van Den Uyl stond de VVD onder leiding van Hans Wiegel, die de liberalen omvormde tot een volkspartij met een breed appel. Zijn retorische talent en populistische stijl maakten hem tot een van de meest markante politici van het decennium.
-
MEER Moois - De maand van de geschiedenisVerder lezen in het magazineEen selectie van geschiedenisboeken die de lezer helpt de jaren zeventig en andere historische periodes te begrijpen vanuit het perspectief van het heden. Met aandacht voor parlementaire geschiedenis en maatschappelijke omwentelingen.
De Nederlandse samenleving in beweging: romans over de jaren zeventig
De ontzuiling, de seksuele bevrijding en de opkomst van nieuwe leefstijlen lieten diepe sporen na in de Nederlandse samenleving. Romanschrijvers hebben die veranderingen vastgelegd in verhalen die de tijdsgeest van de jaren zeventig tastbaar maken. Twee romans doen dat op heel verschillende manieren.
Grote maatschappelijke veranderingen werken altijd door op het niveau van individuele levens en relaties. De jaren zeventig lieten zien dat idealen en werkelijkheid zelden samenvallen, en dat de littekens van een turbulent decennium lang zichtbaar blijven.
Uit: PastoraleDe jaren zeventig in de wereldliteratuur
De omwentelingen van de vroege jaren zeventig speelden zich niet alleen in Nederland af. In Amerika en Italië was de tijdsgeest even indringend. Twee romans transporteren de lezer rechtstreeks naar dat tijdvak, elk met een eigen culturele kleur.
Jonathan Franzen
Vanuit Italië biedt De laatste zomer in de stad van Gianfranco Calligarich een ander perspectief op datzelfde decennium. Rome in de jaren zeventig is een stad van hitte, lethargie en mislukte dromen — een sfeer die universeel voelt, maar tegelijkertijd onmiskenbaar Italiaans is.
Muziek als tijdsdocument van de jaren zeventig
Geen decennium heeft zoveel muzikale diversiteit voortgebracht als de jaren zeventig: van de glam rock en soft rock van het begin tot de punk aan het einde, met daartussenin disco, reggae en progressieve rock. Twee boeken belichten dit muzikale landschap vanuit heel verschillende hoeken.
Paul McCartney
-
Eckart’s Notes - 52 praktische conceptenVerder lezen in het magazineEckart Wintzen richtte BSO op in de jaren zeventig en bouwde een bedrijf op met afwijkende managementprincipes. Dit artikel laat zien hoe het ondernemerschap van dat decennium ook in de bedrijfswereld zijn sporen heeft nagelaten.
De schaduwkant: misdaad en subcultuur in de jaren zeventig
Niet alle veranderingen van de jaren zeventig speelden zich af in de politiek of de popcultuur. Aan de rand van de samenleving, in havensteden en op motorclubbijeenkomsten, schreven anderen hun eigen verhaal van dat decennium.
De stad in de jaren zeventig: bouwen, slopen en herontdekken
De jaren zeventig waren ook het decennium waarin Nederlandse steden ingrijpend veranderden. Grootschalige stadsvernieuwing en de aanleg van winkelcentra gingen hand in hand met een groeiend besef dat de historische binnenstad bescherming verdiende.
De erfenis van de jaren zeventig: een decennium dat de toekomst vormgaf
Historicus Maarten van Rossem betoogt dat wie de 21e eeuw wil begrijpen, moet beginnen bij de jaren zeventig. De opkomst van het neoliberalisme, de eerste milieubewustwording en de geopolitieke verschuivingen van dat decennium werkten door tot diep in onze eigen tijd.
De grote idealen van de jaren zeventig stuitten telkens op de smalle marges van het politieke compromis. Dat spanningsveld is niet verdwenen; het is de constante van de democratie.
Uit: Grote idealen, smalle marges
Wie de grote vraagstukken van nu — ongelijkheid, klimaat, polarisatie — wil begrijpen, doet er goed aan terug te keren naar de jaren zeventig. Veel van wat nu als nieuw wordt gepresenteerd, heeft zijn oorsprong in dat decennium.
Uit: De 21e eeuw, die in de jaren zeventig begonConclusie: de jaren zeventig zijn nog niet voorbij
De boeken op deze pagina laten zien dat de jaren zeventig veel meer waren dan een tijdvak van bruine tinten en flodderbroeken. Het was een decennium dat politieke verhoudingen hervormde, nieuwe cultuurvormen voortbracht en fundamentele vragen stelde over hoe een samenleving ingericht moet zijn. Van de Haagse coalitieakkoorden tot de Italiaanse zomerhitte, van Wings op het podium tot criminelen in de Amsterdamse havens: de jaren zeventig zijn in al hun veelzijdigheid een rijke bron voor wie de wereld van nu wil begrijpen.
